James Webb-ის პირველი სურათები

DRAKONI

სამყაროს გაფართოება (გალაქტიკებს შორის მანძისლის ზრდა) ხდება სინათლის სიჩარეზე სწრაფად, ამიტომ რაც ვიზუალურ ჰორიზონტს იქითაა, ვეღარასდროს ვეღარ დავინახავთ. დავინახავთ მხოლოდ იმ ფორმით, სანამ ამ ჰორიზონტს გასცდებოდა.

https://en.wikipedia.org/wiki/Observable_universe

4L3X

მერე რა, მაგი არაფერს არ ცვლის. სამყაროს გაწელვად სივრცეში გადაადგილდები, კუს ნაბიჯითაც რომ იარო მაინც მიხვალ ერთი ბოლოდან მეორეში. ჩვეულებრივი კალკულუსის ამოცანაა. დედამიწიდან რომ გაუშვა რაკეტა მაგალითად 200 კმ/წმ სიჩქარით, საკმარისად დიდი ხნის მერე ეგ რაკეტა სამყაროს ჰორიზონტს გასცდება.

griankali

მართლაც კარგად გაკეთებული ვიდეოა

ამ თემაში სამყაროზე გალაქტიკებზე და შავ ხვრელებზე მიდის ბაზარი და აქვე მეზობლად თემებში ოპოზიციის და პოზიციის ამბები იხილება,ვინ სად რა თქვა , სად დაამთქნარა და გააკუა
არადა რა არარაობა ვართ ამ უკიდეგანო სამყაროში, გალაქტიკაში, მზის სისტემა ჯერ ვერ აგვითვისებია .

ცქიფო
როგორ უნდა მიაღწიო B პუნქტს, როდესაც B პუნქტი მუდმივად გშორდება? თან იმაზე უფრო სწრაფად ვიდრე შენ გადაადგილდები.

This post has been edited by 4L3X on 15 Jul 2022, 08:32

Bettoro

არა აქვს მნიშვნელობა რა სიჩქარით ფართოვდება სამყარო.
თითოეული გალაქტიკა ამ სამყაროს შიგნით ვერ იმოძრავებს სინათლის სიჩქარით ან მეტით.

ანუ შორეული გალაქტიკები სივრცეში არ მოძრაობენ იმ სიჩქარით, რაც აქედან ჩანს, იმიტომ რომ თვითონ სივრცე ფართოვდება. ხოლო ამ სივრცეში არსებული გალაქტიკა საკმაოდ ნელა მოძრაობს ამ სივრცის მიმართ.

რადგან ჩვენ მათ ვხედავთ (წარსულში) ისინი უკვე ვეღარ დაგვშორდებიან სინათლის სიჩქარეზე მეტი სიჩქარით. ეს ეწინააღმდეგება ფარდობითობის თეორიის პოსტულატებს.

პირიქით, ხილული ჰორიზონტი ფართოვდება სინათლის სიჩქარით და მომავალში ჩვენ უფრო მეტ გალაქტიკებს დავინახავთ (ისინი შემოვლენ ხილული ჰორიზონტის საზღვრებში)

არა აქვს მნიშვნელობა რა სიჩქარით ფართოვდება სამყარო.
თითოეული გალაქტიკა ამ სამყაროს შიგნით ვერ იმოძრავებს სინათლის სიჩქარით ან მეტით.

ანუ შორეული გალაქტიკები სივრცეში არ მოძრაობენ იმ სიჩქარით, რაც აქედან ჩანს, იმიტომ რომ თვითონ სივრცე ფართოვდება. ხოლო ამ სივრცეში არსებული გალაქტიკა საკმაოდ ნელა მოძრაობს ამ სივრცის მიმართ.

რადგან ჩვენ მათ ვხედავთ (წარსულში) ისინი უკვე ვეღარ დაგვშორდებიან სინათლის სიჩქარეზე მეტი სიჩქარით. ეს ეწინააღმდეგება ფარდობითობის თეორიის პოსტულატებს.

პირიქით, ხილული ჰორიზონტი ფართოვდება სინათლის სიჩქარით და მომავალში ჩვენ უფრო მეტ გალაქტიკებს დავინახავთ (ისინი შემოვლენ ხილული ჰორიზონტის საზღვრებში)

არ არის ეგრე.

შორეული გალაქტიკები ნელ-ნელა ტოვებენ დაკვირვების არეალს.

სწორედ იმიტომ, რომ, რაც უფრო შორსაა ობიექტი, მით უფრო სწრაფად გვშორდება და გარკვეულ მანძილზე ეს სიჩქარე აჭარბებს სინათლის სიჩქარეს. გაითვალისწინე, რომ სამყაროს გაფართოვების სისწრაფე იზრდება და მომავალში ეს პროცესი უფრო დაჩქარდება. ოდესღაც, ჩვენი დაკვირვების არეალში მარტო ირმის ნახტომი და მისი უშუალო სატელიტები დარჩებიან.

ფართობითობის თეორიის მიხედვით სივრცეში იბიექტის სიჩქარე ვერ იქნება სინათლის სიჩქარეზე მეტი. მაგრამ თვითონ სივრცის გაფართოვების სიჩქარე შეიძლება ნებისმიერი იყოს.

ასე რომ, ზემოთ დაწერილი მსჯელობა მართლია. ა-დან ბე პუნქტამდე ვერასდროს მიხვალ, თუ მათ შორის მანძილი იმაზე სწრაფად იჭიმება, ვიდრე შენ მოძრაობ.
* * *
ბარემ იმასაც ავხსნი, რატომაა, რომ რაც უფრო დაცილებულია ერთმანეთისგან ობიექტები, მით უფრო სწრაფად სცილდებიან ერთმანეთს და ამ სიჩქარის მატებას არანაირი ზღვარი არა აქვს.

აი წარმოიდგინეთ სფერო, სადაც ნებისმიერი ორი წერტილი ერთმანეთს სცილდება რაღაც გარკვეული სიჩქარით.
წერტილი ა. იმყოფება წერტილ ბ.-დან 1 მეტრის მანძილზე და მათ შორის მანძილი იზრდება გარკვეული სიჩქარით.
წერტილი ც. იმყოფება წერილი ბ.-დან ასევე ერთ მეტრზე, ხოლო წერტილ ა.-დან 2 მეტრზე.
რა გამოდის? თუ ა-სა და ბ-ს შორის მანძილი იზრდება რაღაც სიჩქარით, ხოლო ბ-დან ც-მდე ასევე იზრდება იგივე სიჩქარით. ელემენტარული მათემატიკაა, რომ ა-სა და ც-ს შორის მანძილი იზრდება ორმაგი სიჩქარით და ასე დაუსრულებლად.

Old City

ცდებით, მოძრაობაც იმ გაჭიმვად წრფეზე ხდება და ეგ დამატებითი იმპულსია. წარმოიდგინეთ A და B უძრავი წერტილებია, რომელთა შორის მანძილი მხოლოდ სივრცის გაჭიმვის ხარჯზე იზრდება. ამასთან გაქვს მოძრავი სხეული რომლის სიჩქარეს (თუნდაც მცირეს) ემატება სივრცის გაჭიმვით მიღებული სიჩქარე. ყველა ვარიანტში მივა ასეთი სხეული A-დან B-ში. ჩვეულებრივი მათემატიკის ამოცანაა.

* * *
Old City

ელემენტარული მათემატიკა არაა, მასეთი მსჯელობით შეცდომაში შედიხართ. კალკულუსი (მათემატიკური ანალიზი) უნდა გამოიყენოთ.
* * *
Old City

აქილევსის და კუს პარადოქსზე თუ გაგიგიათ რამე?

This post has been edited by ცქიფო on 15 Jul 2022, 16:39

კონკრეტულ შედარებით ახლომდებარე პლანეტებს რატომ არ უღებენ? და შორეულ ობიექტბს იღებენ?

მზის სისტემის გარეთ პლანეტებს ვერც გადაიღებენ, იმიტომ რომ სინათლეს არ აფრქვევენ როგორც ვარსკვლავები არამედ ირეკლავენ. ეგზოპლანეტების შესახებ ვიცით არა პირდაპირ დაკვირვებით. პლანეტამ ჩაუარა ადგილობრივ ვარსკვლავს და გამოიწვია ვარსკვლავის გრავიტაციული ძვრა. ამით ვიგებთ პლაენტა რა დაშორებაზეა ვარსკვლავისგან და რამხელა არის (ჯერჯერობით შეგვიძლია შევამჩნიოთ მხოლოდ გაზის გიგანტები ან ძალიან დიდი მყარი პლანეტები) ასევე ვარსკვლავის წინ აღმოჩენილი პლანეტიდან შეგვიძლია გავარკვიოთ ატმოსფეროს შემადგენოლობა მაგრამ თვითონ პლანეტას ვერ ვხედავთ.

სივრცის გაჭიმვით მიღებული სიჩქარე ემატება, ოღონდ მინუს ნიშნით. შესაბამისად, თუ სივრის გაჭიმვის სიჩქარე უფრო მაღალია, ვიდრე სივრცეში გადაადგილების სიჩქარე, როგორ მიხვალ?
ბუნებრივია ვლაპარაკობ შორეულ ობიექტებზე.

ჯერ ერთი, ეს მე არ აღმომიჩენია, შეიგიძლია წიაკითხო თეორია და ნახავ, რომ იგივე დასკვნებია.

რადგან ა, ბ, ც, წერტილების მაგალითი ცოტა რთული აღმოჩნდა, უფრო მარტივად შევეცდები.

წარმოიდგინე რეზინის ზონარი, რომელსაც წელავ. ამ შემთხვევაშიც რეზინი იწელება თანაბრად, ანუ, მისი ნებისმიერი, გვერდი-გვერდ და ერთმანეთისგან თანაბრად დაცილებული წერტილი ერთმანეთს თანაბარი სიჩქარით სცილდება. მაგრამ ადვილი შესამჩნევია, რომ ამ ზონარის თავში და ბოლოში მოთვსებული წერტილები ერთმანეთისგან გაცილებით სწრაფად გაადგილდებიან, ვიდრე ზონარის შუაში მოთავსებული წერტილები.
ახლა წარმოიდგინე, რომ ეს რეზინის ზონარი იმდენად გრძელია, გაჭიმვის ნებისმიერი, საკმაოდ დაბალი სიჩქარის შემთხვევაშიც კი, მისი განაპირა წერტილების სიჩქარე აჭარბებს სინათლის სიჩქარეს. ეს არაა სივრცეში გადაადგილების სიჩქარე. ესაა სივრცის გაფართოვების სიჩქარე და შესაბამისად აინშტაინის შეზღუდვას არ არღვევს.

აქ არავითარი კოსმოლოგია და მაღალი დონის მეცნიერება არაა საჭირო. უბრალოდ, ბუნება ასე მუშაობს.

Old City

კი ბატონო, მე არსად მითქვამს რომ რელატივიზმი ირღვევა. მე უბრალოდ ამოცანაზე გავამახვილე ყურადღება, რომელიც ერთი შეხედვით არასწორი დასკვნის გამოტანის საშუალებას იძლევა. სტანდარტული ამოცანაა ეგ რაზეც აქ ვკამათობთ, აგერ ჩემი თუ არ გჯერათ: Ant on a rubber rope

This post has been edited by ცქიფო on 15 Jul 2022, 17:16

ცქიფო

ძალიან საინტერესო ამოცანაა. არ ვიცოდი, მადლობა.
ერთი პრობლემაა, ამ ამოცანაში რეზინა იწელება ერთი და იგივე სიჩქარით. სამყაროს გაფართოვება ჩქარდება
ეტყობა ინგლისური იცით და აი ამ ვიდეოს ყურებას გთავაზობთ.

კი ბატონო, მე არსად მითქვამს რომ რელატივიზმი ირღვევა. მე უბრალოდ ამოცანაზე გავამახვილე ყურადღება, რომელიც ერთი შეხედვით არასწორი დასკვნის გამოტანის საშუალებას იძლევა. სტანდარტული ამოცანაა ეგ რაზეც აქ ვკამათობთ, აგერ ჩემი თუ არ გჯერათ: Ant on a rubber rope

გასაგებია
ახლა მივხვდი რას არ ითვალისწინებ.

ეს მაგალითი, რაც ლინკზეა, მართებულია დაბალი სიჩქარეების შემთხვევაში.
აი რელატივიზმის ფაქტორს რომ ჩადებ შიგნით უკვე გაქვს რეალური, გადაულახავი ზღვარი - სინათლის სიჩქარის სახით. მიტომ დაგიწერე ზემოთ ძალიან დაცილებული ობიექტების შემთხვევაშია მართებული მეთქი.

გაითვალისწინე, რომ სინათლის სიჩქარესთან ახლოს დროც იწელება. ხვდები რას ვამბობ?

მზის სისტემის გარეთ პლანეტებს ვერც გადაიღებენ, იმიტომ რომ სინათლეს არ აფრქვევენ როგორც ვარსკვლავები არამედ ირეკლავენ. ეგზოპლანეტების შესახებ ვიცით არა პირდაპირ დაკვირვებით. პლანეტამ ჩაუარა ადგილობრივ ვარსკვლავს და გამოიწვია ვარსკვლავის გრავიტაციული ძვრა. ამით ვიგებთ პლაენტა რა დაშორებაზეა ვარსკვლავისგან და რამხელა არის (ჯერჯერობით შეგვიძლია შევამჩნიოთ მხოლოდ გაზის გიგანტები ან ძალიან დიდი მყარი პლანეტები) ასევე ვარსკვლავის წინ აღმოჩენილი პლანეტიდან შეგვიძლია გავარკვიოთ ატმოსფეროს შემადგენოლობა მაგრამ თვითონ პლანეტას ვერ ვხედავთ.

გვატყუებენ რაღაცას. ამ 3 სურათის გამო დახარჯეს ბევრი მილიონი? თუ მილიარდი?


სად არის უცხოპლანეტები? კოსმოსური ხომალდები?

ტელესკოპი მაინც არავის გაქვთ სახლში? ღამით 3-4 სკენ გახედეთ 30.9° E ამ გრადუსზე და დაინახავთ. არ გააბაზროთ ოღონდ