აფსუა ხალხის კულტურა

butkuj
ნუ თუ აამსთაა ზნაჩიტ აფსუაა იასნია

რუსული ეკლესიის მოღვაწე იყო ჩვენ რა შუაში ვართ? მოღალატე ქართველია

ვინ? სტალინმა.მი პრიჩომ?
ჰო ამასწინ ეწერა ერთ ახისხას: არ ვიცი ვინ ვარო გარეგნობით ქართველს ვგავარ ოჯახში ქართული ტრადიციები გვაქო და ვინც პაპაჩემს პასპორტში აზერბაიჯანელი ჩაუწერა იმის დედაო

Kakha.G

სტალინამდე .
როდესაც ანაფორიანი მოღვაწეები დარბოდნენ ახლად შემოერთებულ მესხეთში ჯვრებით ხელში და არწმუნებდნენ მესხებს დაუბრუნდითო თვენი პაპების რწმენასო .
რა თქმა უნდა მესხეთის მთელ რიგ სოფლებში არც ქართული ისმოდა და არც ახსოვდათ ქართული წარმიმავლობა რადგან ოსმალო თურქების შტამომავლები ცხოვრობდნენ უმეტესად. მაგრამ კარგად ცნობილია რომ მთელ რიგ სოფლებში სახლობდნენ მესხი-მუსლიმები - აწყური , კლდე, ხანდო, ხერთვისი , აბასთუმანი , ტატანისი და ა.შ. მათ ქართული ენაც ესმოდათ და წარმომავლობაც ახსოვდათ .

butkuj
ფსხუში გზა საიდან მიდის? რიწის გავლით?

მაგ ხეობაში ს. ფსხუს გარდა არის სადმე მოსახლეობა?

mtiuli...
სანჭაროთი და ნახარით ლაბის აუზში გადადის გზები და დარენით კოდორის ხეობაში
არც ფსხუმდე და არც ფსხუს მერე სანამ ბზიფი ვიწრობიდან გამოვა დასახლება არ იყო

mtiuli...

ძირითადათ ვერტმფრენებით დადიან . ისე კი გზა ანუ საბილიკო გზა სოხუმიდან მდ. გუმისთის ზევით დოუს უღელტეხილზე გადის .ასევე რიწის გზიდან ბილიკია ფსხუმდე.
1864 წელს ფსხუს ხეობა დაიცალა მოსახლეობისგან . ოფიციალური მონაცემებით ფსხუს ხეობა 2800 აფხაზი დატოვეს . მის მერე იქ ჩნდება რუსული მოსახლეობა რომლების ნაწილი იქ დღემდე ცხოვრობს . ფსხუს გარდა სს. რეშევა , ბითაგა , სერებრიანოე და ა.შ. ანუ ფსხუში 1864 წელს ლამის იმდენივე ხალხსი ცხოვრობდა რაც მაგდროინდელ ხევსურეთში.

Kakha.G
butkuj
ანუ სამანქანო გზა არ არის? არც რიწიდან? სოხუმში ვეტმფრენით დადიან მხოლოდ?

mtiuli...

არ არის და არც იყო.
დადიან ვინ ?
კომუნისტებუს დროსაც ს.ფსხუს თემში 200-300 კაცი ცხოვრობდა ძირითადად რუსები.
ეხლა მგონი 100 კაცი ღა დარჩა.
ძირითადათ ფსხუში დადიან მოსანახულებლად აფხაზები სოხუმიდან და მცირე რაოდენობით ტურისტები .

butkuj
გამიკვირდა. 3 რუკაზე ვეძებდი გზას და მხოლოდ ბილიკები ჩანდა. რიწიდან ჩანდა მხოლოდ თუ სწორად მივხვდი.

სსრკს დროს რატო არ გააკეთეს უცნაურია. 200-300 კაცი ესე მოწყვეტილია.

ბუტკუჯ ერთი თხოვნა მაქვს, გექნება შენ გაკეთებული. აფხაზ მუჰაჯირთა რაოდენობა მაინტერესებს, რაიონების მიხედვით.
* * *
ამ გზას ვგულისხმობ.

[imgmtiuli...
გზა არაა ჩანს არც ყოფილა არასდროს


This post has been edited by Kakha.G on 4 Mar 2020, 21:25

Kakha.G
მე რაც დავდე მანდ ხოა აღნიშნული. maps.me და openstreetmap.org-ზე ორივეგან ჩანს. ბილიკი არაა ეგ, ბილიკი წყვეტილი ხაზითაა აღნიშნული

mtiuli...


რაის გუგლის და იანდექსის რუკები ?
აგერა ყველაზე სანდო საბჭოური რუკა

http://mapk37.narod.ru/map1/ik37034.html

mtiuli...
მხედველობაში მქონდა რომ ბზიფის ხრობით არ ადის გზა ფსხუმდე

Kakha.G
ხო ბზიფის ხეობით არ ადის, მაგრამ ჩანს რიწიდან მიდის

butkuj
1 საუკუნის რუკაა რაც დადე. აჰა, სამანქანო გზას აჩვენებს, მაგრამ კაი შორია. 155 კმ სოხუმიდან

mtiuli...


გააჩნია რა მანქანით ადიხარ)))

ნივა და ვილისით თუ წახვალ შეიძლება მიხვიდე თუმცა ძალიან დიდი წრის გაკეთება მოგიწევს .

butkuj
ზუსტად მაგას ვგულისხმობ. ეგრე კოდორშიც ვერ ახვალ ყველა მანქანით, მაგრამ ხო ითქმის, რომ გზა არის.

მუჰაჯირებზე რაც გკითხე, ნახე?