forum.ge
reklama
FORUM.GE წესები  · დახმარება  · ძებნა  · წევრები  · კალენდარი  · ჩატი
  გამოხმაურება · ახალი თემა · ახალი გამოკითხვა

> ქართველი მოგზაურები, ძველებიც, ახლებიც.....
giorgitab
Super Crazy Member


******
ჯგუფი: Moderators
წერილები: 5342
წევრი No.: 40118
რეგისტრ.: 17-August 07

გამოგზავნილია: 2 Feb 2011, 13:45  #23787221      · პროფილი · პირადი მიმოწერა · ჩატი · ელფოსტა
ეს თემა მინდა რომ ქართველ მოგზაურებზე იყოს დასაწყისისთვის ეს შევარჩიე:

ჩახრუხაძე

user posted image

მსოფლიოს მოგზაურთა გალერეას არაერთი ჩვენი თანამემამულე უნდა ამშვენებდეს, თუმცა, სამწუხაროდ, მათ სახელებს, მიზეზთა გამო, აღიარება არ ჰქონია. ან როგორ ექნებოდა, როცა მათი მოგზაურობების ამბები სათანადოდ არ გახმაურებულა და ჩვენთანაც კი ბევრისთვის უცნობია. არადა, ისინი ტოლს არ უდებდნენ თავიანთ თანამედროვე უცხოელ მოგზაურებს და ზოგჯერ აჭარბებდნენ კიდეც.

ერთ-ერთი ასეთი გახლდათ თამარ მეფის მდივანი ჩახრუხაძე, რომელმაც 1193-1203 წლებში თავისი დროისთვის ცნობილ სამივე კონტინენტზე: ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში იმოგზაურა. ამ მოგზაურობისას მან ევროპელთაგან პირველმა მოინახულა არაერთი ქვეყანა თუ ქალაქი და როგორც თავადვე გვაუწყებს, “არვისად სწორად წავიდის შორად, ინდოეთს იყვის მისი საზღვარი”. ასე შორს მანამდე არავინ გადგომია გზას, მაგრამ ჩახრუხაძემ მოგზაურობის “საზღვარი” ინდოეთის კიდეზე როდი გაავლო. იქიდან მან ჩინეთისკენ გააგრძელა გზა, მოინახულა პეკინი, გადავიდა მონღოლეთში, იყო ხატაეთში, ხაზარეთში, რუსეთში, იქიდან კიევის რუსეთის გავლით დასავლეთიდან შავ ზღვას დაუყვა, ჩავიდა კონსტანტინოპოლში, საიდანაც ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროს გაყოლებით გაეცნო საბერძნეთს, იტალიას, საფრანგეთს, ესპანეთს, ჩრდილოეთ აფრიკის სანაპირო ქვეყნებს; იქიდან წითელ ზღვას შემოუარა, მიაღწია მექას, ბასრას, ბაღდათს და თავრიზს. თავრიზიდან შინ აპირებდა დაბრუნებას, მაგრამ კვლავ თვისი ფანტასტიკური მოგზაურობა განაგრძო…

მსგავსი მოგზაურობა ლამის საუკუნის შემდეგ, ნაწილობრივ გაიმეორა მარკო პოლომ, რომლის სახელი დღეს მთელ დუნიაზეა ცნობილი, ჩახრუხაძეზე კი, მსოფლიოს ვიღა ჩივის, მისი ბიოგრაფიის მკვლევარებმაც კი ცოტა რამ თუ იციან. და რაც იციან, ისიც თავად ჩახრუხაძის “ქება მეფისა თამარისი” წყალობით. სწორედ “თამარიანის” შესწავლის საფუძველზე გვამცნობს მისი ავტორის ვინაობას ანტონ კათალიკოსი, რომელიც თხზულებაში “წყობილსიტყვაობა” წერს: “ჩახრუხაის ძე-უცხო პიიტიკოსი თამარ დიდისა მკობი შაირებითა შოთას შაირთა, თუ სთქვა უკეთესსთაცაა, მთქმელი მესტიხე, დიდი სიბრძნის მოყვარე, ყოვლად საქები რიტორთ მესტიხთ გვირგინი”. იოანე ბატონიშვილი კი ჩახრუხაძეს ასე წარმოგვიდგენს: “ჩახრუხ ჩახრუხაძის-ძე, კაცი მეცნიერი ცერემინმეისტერი, თამარ მეფისა, მეცნიერებით სრული და რიტორ-მჭევრ-მოუბარი, რომელსა უწოდებენ ქართველნი მესტიხეთ გვირგვინად”. ჩახრუხაძეს არჩილ მეფეც მიაპყრობს მზერას და მისი შემოქმედებით აღფრთოვანებული სინანულითაც ამბობს: “ჩახრუხაძე ბრძენთ ვაბაძნეთ, მაგრამ სახელს გვიმალავსა”…

შესაძლოა, ჩახრუხაძეს გრიგოლი ერქვა. ყოველ შემთხვევაში, კორნელი კეკელიძე ჩვენს ყურადღებას მიაპყრობს გელათის მონასტრის “დიდი სჯულის კანონზე”, რომელიც სავარაუდოდ, მე-13 საუკუნის დასაწყისს განეკუთვნება. ამ “სჯულის კანონზე” დართულ ანდერძში ნათქვამია: “…გლახაკი გრიგოლ ჩახრუხაიძე მომიხსენიეთ წმიდათა შინა ლოცვათა თქუენთა, რომელმან დიდითა გულსმოდგინებითა გადავწერე თავისითა ხელითა ქრისტიანეთა წინამძღუარი დიდი ესე სჯულის კანონი საუკუნოდ მოხსენიებულისა და ჩვენ ქართველთათვის ფრიად ჭირთა თავსმდებლისა არსენ იყალთოელისა თარგმნილი”… კორნელი კეკელიძის აზრით, “გლახაკი გრიგოლ ჩახრუხაიძე” და “თამარიანის” ავტორი ერთი და იგივე პიროვნება უნდა იყოს, რადგან ერთმანეთს ემთხვევა მათი ლექსიკა, მეტყველების სტილი, თხრობის მანერა, ხელნაწერის თარიღი და სხვა…

საინტერესოა ნიკო მარის მოსაზრებაც, რომლის მიხედვით ჩახრუხაძე და შოთა რუსთაველი ასევე ერთი და იგივე პიროვნებაა. ამის დასტურად ნიკო მარს მოჰყავს “თამარიანის” 75-ე სტროფიც: “მაშა, მეხელი, მაშა მეხელი, მათ ვამგებლობდე, და-ცა-ვსცე ნალი! ვინ აშენ ებრად, ვი ა შენებრად თვალთ-შეუდგამი ნათლის მფენელი?” ნიკო მარის აზრით, “მაშა, მეხელი” მოხეტიალე მესხად უნდა გავიგოთ, სხვა მკვლევართა ფიქრით კი ჩახრუხაძე მოხევეა, რაც თავად “თამარიანის” ერთი სტროფითაც დასტურდება: “მოხევის ძეთა ჩახრუხაძეთა ექო თამარი, მეფე წყლიანი”. თუმცა ისიც უნდა გვახსოვდეს, რომ წინათ ხევი მხოლოდ დღევანდელ ხევს არ ეწოდებოდა და მას უფრო ფართო მნიშვნელობა ჰქონდა. აკი არჩილ მეფე მას მოხევესთან ერთად მთიულსაც უწოდებს: “მოხეველისმან, ჩახრუხელისამ, ლექსთა სიტკბომან ამიყოლია, მისებრ მთიელი, სიბრძნით ღვთიული, თამარის კიდე ვისცა ჰყოლია?”… თუმცა, არც “მთიელი” და “მთიულეთი” იყო საქართველოს მხოლოდ ის კუთხე, რომელსაც დღეს ვუწოდებთ, წინათ ამ სიტყვაში ხომ მთელი კავკასიონის მთიანეთი იგულისხმებოდა. მთიელი იყო, მოხევე თუ მესხი, ჩახრუხაძე “თამარიანის” ავტორია, რომლის ნიჭის შესამკობად ეპითეტებს არ იშურებენ: “თამარ დიდის მმკობი შაირებით”, “მჭევრმოუბარი”, “მთქმელი მესტიხე”, “ფილასოფოსი”, “მეცნიერებით სრული”, “რიტორტ-მესტიხით გვირგინი”, “დიდი სიბრძნისმოყვარე”, “დიდი რიტორია”… “დიდი რიტორია” და უდიდესი მოგზაურიც, რომლის მარშრუტმაც იმ დროისთვის ცნობილი ლამის მთელი მსოფლიო მოიცვა.

ჩახრუხაძის საარაკო ოდისეა მკვლევართა ყურადღების მიღმა არ დარჩენილა. ამ მხრივ ჩახრუხაძისთვის მზერა მიუპყრიათ: პავლე ინგოროყვას, ლევან კარბელაშვილს, კობა ხარაძეს… მაინც, რამ წაიყვანა თამარ მეფის კარის მეხოტბე დედამიწის კიდით კიდემდე, ქვეყნის დასალიერში? ვარაუდობენ, რომ ამის მიზეზი თამარისადმი უიმედო სიყვარული იყო. ან იქნებ სამეფო კარზე მის წინააღმდეგ რაღაც ინტრიგები ჩაიხლართა, ან პირიქით მოგზაურობის მიზეზი ჩახრუხაძისადმი გამოცხადებული დიდი ნდობა იყო, რაც დიპლომატიურ მისიაში, პოლიტიკურ ამოცანაში, სავაჭრო-ეკონომიკური პრობლემის თუ სხვა რამ საკითხთა გადაჭრაში ეკისრებოდა. ვინ იცის, იქნებ არც ერთი იყო, არც მეორე, არც მესამე და ჩახრუხაძე უბრალოდ ცნობისმოყვარეობის გამო გაუდგა იმ ხიფათებით აღსავსე გზას, რომელსაც მთელი ათი წლის განმავლობაში სიცხეში, სიცივეში, ქარსა და ავდარში მიუყვებოდა უკაცრიელ ველ-მინდვრებსა თუ უდაბურ ადგილებს, სადაც ნაირგვარი მტაცებელი ნადირ-ფრინველი ბინადრობდა: “ჩემსა მოყმესა, ლომთა მოძმესა, ვის არად უჩანდის სახლი და კარი, დამეტეს მქნელად: გაიჭრეს ველად, სადგურად ჰქონდის ლომთა შამბნარი”. ამ შამბნარში შარაგზის ავაზაკებიც ჩასაფრებულიყვნენ, რომლებიც თავს ესხმოდნენ მოგზაურს და ძარცვავდნენ. და არა მხოლოდ ძარცვავდნენ. ერთ-ერთი თავდასხმისას ჩახრუხაძეს ყმებიც დაუხოცეს, მაგრამ არც ამას შეეპუა და გზა განაგრძო, რასაც თავად ასე გადმოგვცემს: “ატალას მოჰყვის, ქვეყანას მოსცვის, არვისი ჰქონდის შესაპოვარი”… ამ სახიფათო მოგზაურობისას ჩახრუხაძე მხოლოდ ფათერაკებით აღსავსე გზაზე როდი დადიოდა. პერიოდულად იგი საამურ ცხოვრებაშიც იყო და ღამ-ღამობით ვარსკვლავებით მოჭედილი ცის ნაცვლად სასახლეებში ატარებდა დროს.

საქართველოს დატოვების მერე თავდაპირველად მან სპარსეთში იმოგზაურა, სულთანსაც შეხვდა და მის კარზე ფრიად პოპულარული პიროვნება გახდა, როგორც უაღრესად განათლებული და ნიჭიერი პოეტი: “მოვლის სპარსეთი, სხვა ქმნის ასეთი, სულთანი ნახის ცათა მცთუნარი, იგავნი უთხრნის, მეფენი უქნის, მათადვე სწორად მათი ლაშქარი. მოყვასთა წინად პირი ქმნის შინად, ჩემთვის მოჰქონდის ხმელთა ავარი’”. მერე, როცა ჩახრუხაძემ აზიის ქვეყნები მოიარა და ევროპას კიევის სამთავროდან დაუყვა, ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნებშიც ორთავ მხარეს “მოვლნის ქალაქნი, ზღვისა ალაგნი, სრულად ეგვიპტე, არაბთა მხარი”, მის ცხოვრებაში ახალი ფურცელი გადაიშალა. არაბეთში, სადაც იემენიდან მეწამული ზღვით გადავიდა, მაჰმადიანობა მიიღო და იქაური ქალი ცოლადაც შეირთო. ეტყობა, სწორედ ამის წყალობით იგი გახდა პირველი მოგზაური, რომელმაც მოიარა ლამის მთელი არაბეთი, მოინახულა მექა და მუსლიმანთა სხვა წმინდა ადგილები, რაც სხვა სარწმუნოების კაცისთვის წარმოუდგენელი იყო.

ბოლოს ჩახრუხაძემ შინ დაბრუნება გადაწყვიტა და 1203 წელს ბაღდადს ეწვია. იქ მოგზაურის შესახვედრად მისი ძმა და მეგობრებიც ჩავიდნენ, მაგრამ იგი საქართველოში რატომღაც აღარ დაბრუნდა და მან კვლავ მოგზაურობა განაგრძო. ვინ იცის, იქნებ ჩახრუხაძემ ბაღდადში ახლობლებისგან რაღაც ცუდი, თავზარდამცემი ამბავი შეიტყო და შინ დაბრუნება სახიფათო შეიქმნა. ყოველ შემთხვევაში, თავად წერს: “მო-გლახ-ველოდი! დამეცის ზარი, დამტყდიან ცანი! – “კვლავ განვვლი ზღვანი – დავრჩი უსულოდ, მართ ვითა მკვდარი”. მკვლევართა ვარაუდები ჩახრუხაძის შემდგომი მოგზაურობის თაობაზე განსხვავებულია. ერთი ვერსიით, ჩახრუხაძე კვლავ ქრისტიანობას დაუბრუნდა და იერუსალიმში აღესრულა, ხოლო მეორე ვარაუდით იგი საქართველოში ჩამოვიდა, მის ერთ-ერთ მონასტერში გაატარა სიცოცხლის ბოლო წლები და აქვე გარდაიცვალა 1203 წელს.

სამწუხაროდ, ჩახრუხაძის მოგზაურობის ამბებს მხოლოდ მისი “თამარიანის” წყალობით ვგებულობთ, არადა, მას უთუოდ ექნებოდა თავისი ოდისეის ჩანაწერები, გეოგრაფიული აღწერილობა-დახასიათება, ხალხთა ეთნოგრაფიული დაკვირვებები, მათი ყოფა-ცხოვრების ამსახველი მასალები, რამაც ჩვენამდე ვერ მოაღწია. ასეა თუ ისე, ჩახრუხაძე არა მხოლოდ ქართული პოეზიის ერთ-ერთი მშვენებაა, არამედ დიდი მოგზაურიც, რომლის ჩანაწერებიც, ვინ იცის, იქნებ რომელიმე ქვეყნის მუზეუმის საცავში მტვერწაყრილი ინახება

http://ucnauri.com/124588/

სულხან-საბა ორბელიანი

user posted image

სულხან-საბა ორბელიანის მოგზაურობა ევროპაში

სულხან საბა ორბელიანი იყო მწერალი, დიპლომატი, ენციკლოპედიური ცოდნით აღჭურვილი საზოგადო მოღვაწე, იგი იყო სამეფო გვართან დაახლოებული დიდგვაროვანი. მიუღია კარგი საერო და სასულიერო განათლება,. საბა ფლობდა სომხურ, არაბულ, თურქულ, ბერძნულ, სპარსულ, რუსულ და ფრანგულ ენებს. მას , როგორც განსწავლულ პიროვნებას დაავალეს ტახტის მემკვიდრის ვახტანგ VI -ს აღზრდა. სულხან საბა ორბელიანის შემოქმედებაში დიდი ადგილი უკავია “სიტყვის კონას” , ლექსიკონს, რომლის შედგენაზე 30 წლი იმუშავა. ეს ლექსიკოგრაფიული ნაშრომი თავისებური გეოგრაფიული ენციკლოპედიაცაა. აღსანიშნავია მისი “სიბრძნე სიცრუისა” და “მოგზაურობა ევროპაში”.

"მოგზაურობა ევროპაში"

სულხან საბა დიპლომატიური მისიით გაემგზავრა საფრანგეთსა და იტალიაში 1713 წელს. იგი ხმელთაშუა ზღვით ჩავიდა საფრანგეთში , ორჯერ შეხვდა ლუდოვიკო XIV ს და ვახტანგ VI ს წერილთან ერთად გადასცა საქართველოსა და მის მეზობელ მხარეთა რუკა. (1723 წელს, პარიზში , ასტრონომმა გილიო დელილმა აღნიშნული რუკა გამოიყენა კავკასიისა და კავკასიისპირეთის რუკის შედგენისას).საფრანგეთიდან სულხან-საბა იტალიაში ჩავიდა ხოლო შემდეგ ხმელთაშუა ზღვის გავლით კონსტანტინოპოლში, (ახლანდელ სტამბულში). 17 თვის ლოდინის შემდეგ, იმედგაცრუებული ბრძენი მოხუცი სამშობლოს გზას დაადგა და მრავალი გაჭირვებისა და შეურაცხყოფის შემდეგ , სულით ხორცამდე გაძარცვული სამშობლოში დაბრუნდა, 1716 წელს. სულხან საბა ორბელიანმა საპატიო ადგილი დაიმკვიდრა ქართული გეოგრაფიული აზროვნების ისტორიაში.

http://ucnauri.com/124883/


გიორგი ივანეს ძე ავალიშვილი (დ. 1769 ― გ. 1850, მოსკოვი), ქართველი მწერალი, პოლიტიკური მოღვაწე, დრამატურგი, მთარგმნელი, მოგზაური.

სწავლა-განათლება რუსეთში მიიღო. 1784-1801 წლებში იყო ქართლ-კახეთის სამეფოს წარმომადგენელი რუსეთის იმპერატორის კარზე. აქტიური როლი ითამაშა რუსეთთან საქართველოს შეერთების საქმეში. 1791 იმოგზაურა ირანის აზერბაიჯანში. 1819-1820 დიპლომატიური მისიით იყო ოსმალეთში, ეგვიპტესა და პალესტინაში. ავალიშვილს ქართული დრამატურგიის მამამთავრად მიიჩნევენ (ავალიშვილის თეატრი). მას მიეწერება ორიგინალური დრამა "მეფე თეიმურაზი" (1791), რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია. მანვე პირველმა თარგმნა ქართულ ენაზე ა. სუმაროკოვის პიესები. ავტორია ლირიკული ლექსების, რომლებიც სამშობლოს გარეთ მცხოვრები მამულიშვილის განცდებსა და სულისკვეთებას გადმოსცემენ. შეადგინა პოეზიის ანთოლოგია, რომელშიც თავი მოუყარა ძირითადად თავისი დროის პოეტების თხზულებებს.

მეტად მნიშვნელოვანია ავალიშვილის ღვაწლი მთარგმნელობითს სფეროში. თარგმნაერაზმ როტერდამელის, ვოლტერის, ჯ. მილტონის, მ. ლომონოსოვის, ა. სუმაროკოვის, გ. დერჟავინის, მ. ხერასკოვის, მ. ჟანლისის და იმ დროს ევროპასა და რუსეთში პოპულარული ფრანგი, გერმანელი და სხვა ავტორების თხზულებები. ავალიშვილის სამოგზაურო დღიურები - "მგზავრობაჲ თბილისით იერუსალიმისადმი საბერძნეთსა ზედა; უკუქცევაჲ იერუსალიმით თბილისისადმივე კიპრის ჭალაკისა, მცირისა აზიისა და ანატოლიის ძალით" მრავალმხრივ საინტერესო ნაშრომია. იგი განსაკუთრებით ძვირფასია ქართული გეოგრაფიული აზროვნების ისტორიისათვის. მოგზაურობის მარშრუტი იყო: თბილისი-დასავლეთ საქართველო-ყირიმი-კონსტანტინოპოლი-ალექსანდრია-კაირო-იერუსალიმი-კ. კვიპროსი-თარსუსი-კაისერი-არზრუმი-ყარსი-შულავერი-თბილისი. ნაშრომში განხილულია საქართველოს და რუსეთის საგარეო პოლიტიკის ზოგი საკითხი, ეგვიპტის და ოსმალეთის სოციალური და პოლიტიკური ცხოვრება. არაბებისა და თურქების ყოფა. მოცემულია საინტერესო ცნობები ეგვიპტეში მცხოვრები ქართველების შესახებ.

ავალიშვილი იშვიათი კალიგრაფიც იყო. ამას მოწმობს ზემოაღნიშნული ნაშრომი, რომელიც კალიგრაფიული მხედრულით არის დაწერილი. წიგნს ერთვის ნახატები, რომელთა ავტორის ვინაობა დაუდგენელია.

http://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%92%E1%...%83%9A%E1%83%98


ტიმოთე გაბაშვილი (დ. 1703 გ. 1764), ქართველი მწერალი, მხატვარი, მოგზაური, დიპლომატი, კარტოგრაფი, საეკლესიო და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია

1729 წლამდე ტიმოთე გაბაშვილი დავითგარეჯის მონასტერში მოღვაწეობდა. დაახლ. 1730 წელს იგი დასავლეთ საქართველოში (იმერეთში) გადავიდა, სადაც სულ მალე ქუთათელ მთავარეპისკოპოსად ეკურთხა. ამის შემდეგ იგი აქტიურად ჩაება ქვეყნის სახელმწიფოებრივ და საეკლესიო საქმეებში. მჭიდროდ იყო დაახლოებული სამეფო კართან, განსაკუთრებით კი ალექსანდრე V -სთან.
უნდა შევნიშნოთ რომ მისი საქმიანობა საქართველოს კეთილდღეობისათვის იყო მიმართული და მან როგორც ფართო ინტელექტითა და განსაკუთრებული ღვაწლით აღჭურვილმა პირმა, ქართულ ლიტერატურაში ერთ-ერთი საპატიო ადგილი დაიკავა.
1738 წელს ქვეყანაში შექმნილმა მძიმე სიტუაციამ აიძულა ალექსანდრე V-ეს რუსეთში ელჩი გაეგზავნა. ელჩობის პირველი კანდიდატი იყო ტიმოთე გაბაშვილი, რომელიც რუსეთში გაემგზავრა დასავლეთ საქართველოს რუკითა და ოსმალეთის ბატონობისაგან საქართველოს განთავისუფლების გეგმით.
გამგზავრებიდან ერთი წლით ადრე (1737) ტიმოთემ თავისი ხელით შეადგინა საყოველთაოდ ცნობილი ლიხთ-იმერეთის (ე.ი. დასავლეთ საქართველოს) რუკა, სადაც რელიეფურადაა გამოსახული დასავლეთ საქართველოს უმთავრესი მთები, ჰიდროგრაფიული ქსელი, მცენარეული საფარი, დასახლებული პუნქტები, სანაოსნო გზები, წიაღისეული სიმდიდრეების საბადოები და ისტორიული ძეგლები (განსაკუთრებით ციხე-სიმაგრეები და და სადაზვერვო კოშკები). ტიმოთეს მიერ შედგენილი რუკა მთლიანობაში ასახავს დასავლეთ საქართველოს გეოგრაფიულ, გეოლოგიურ, ისტორიულ და ხუროთმოძღვრულ მასალებს.
როგორც აღინიშნა ავტორი დიდ ყურადღებას უთმობდა გეოგრაფიას. რუკაზე დაიტანა დაახლ. 150 გეოგრაფიული სახელწოდება. გარდა ამისა მის რუკაზე ფართოდ გამოისახა წიაღისეული სიმდიდრეები, მ.შ. აღნიშნულია გოგირდის, რკინისა და ვერცხლის საბადოები. ყურადღებას უთმობს ასევე საერო ნაგებობებსა და ტაძრებს.
რადგან რუკას სამხედრო მნიშვნელობა ჰქონდა, მასზე განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობოდა ამა თუ იმ ციხე-სიმაგრეების გეგმებსა და მათთან მისასვლელ გზებს. აღწერილია სოხუმისა და ქუთაისის ციხეები და სხვ.
არ შეიძლება გვერდის ავლა იმ მოვლენებისათვის, რომელიც ფიქსირდებობა XVIII საუკუნის საქართველოში - კერძოდ კი ტიმოთე გაბაშვილის ცხოვრების ეპოქაში.
XVIII ს. ოსმალობა ფართოდ იყო გავრცელებული საქართველოს სხვადასხვა ადგილებში. გაძლირებული აგრესიის შედეგად ოსმალებმა მოახერხეს მრავალი ქალაქისა და ციხე-სიმაგრის აღება. XVIII საუკუნის 20-იანი წლებიდან მათ დაიპყრეს - ბათუმი, ფოთი, რუხი, სოხუმი, ამასთანავე ხელთ იგდეს და ნაწილობრივ დაანგრიეს ციხე-სიმაგრეები. 1724 წელს სოხუმში არსებული ციხე-სიმაგრე ოსმალებმა კიდევ უფრო გაამაგრეს და მას ”სოხუმ-კალე” უწოდეს. მიუხედევად აჯანყებებისა, აფხაზთა ხალხმა მაინც ვერ შესძლო ციხის საბოლოოდ განთავისუფლება. მათი ბატონობა აქ დიდხანს გაგრძელდა. ოსმალებმა ფართოდ მოიკიდეს ფეხი ასევე ბათუმში და დაიპყრეს აქ არსებული ბათუმის ციხე (იგივე ლოსორიონი). ოსმალთა ხელში გადავიდა სახელგანთქმული რუხის ციხეც.
მათ აქ განათავსეს გარნიზონიც, მაგრამ შემდგომ ქართველებმა (რუსებთან ერთად) მოახერხეს ციხის გათავისუფლება. ამ ვითარებიდან გამომდინარე დასავლეთ საქართველოს მთავრებს არაფერიღა დარჩენოდათ თუარა ელჩი გაეგზავნათ რუსეთში და მფარველობა ეთხოვათ მათთვის.
ტიმოთე გაბაშვილმა წერილი გადასცა რუსეთის დედოფალს ანა იოანეს ასულს და ალექსანდრე V წერილშივე აღნიშნავს დასავლეთ საქართველოს პოლიტიკურ მდგომარეობას.
მოსკოვიდან საქართველოში მომავალი ტიმოთე (1740) გზაში ჩერქეზებმა შეპყრეს და ექვსი თვე ტყვეობაში გაატარებინეს. შემდეგ იგი გაიქცა და საქართველოში 40-იანი წლების დასაწყისში დაბრუნდა. სამშობლოში დაბრუნებული ტიმოთე თავის ეპარქიას 1747 წლამდე განაგებდა. 1753 იგი ქართლის მთავარეპისკოპოსად აკურთხეს. შემდეგ იგი აქტიურად ჩაება ერეკლე II-ისა და ანტონ I-ის კულტურულ საქმიანიობაში. მათი ხელშეწყობით ტიმოთე სამოგზაუროდ გაემგზავრა.
ტიმოთე გაბაშვილის მოგზაურობანი საბოლოო ჯამში ოთხ წელიწადს (1755-1759) გაგრძელდა. მოგზაურობის მიზანი იყო იმ ადგილების დათვალიერება რომელიც განლაგებული იყო პალესტინაში, მ.შ. იერუსალიმში. ტიმოთეს აინტერესებდა ქართველთა მიერ აგებული ტაძრების ნახვა, ასევე მის ყურადღებას იპყრობდა სხვა წმინდა ადგილების დათვალიერება.

მოგზაურობა

ტიმოთე გაბაშვილის მოგზაურობა დაიწყო ქ. თბილისიდან. აქედან იგი ახალციხეში მივიდა, საიდანაც მიაღწია საპორტო ქალაქ - ბათუმს. ბათუმიდან მან ზღვით დაიწყო მოძრაობა და გასცურა შავი ზღვის სამხრეთი ნაწილის თურქეთის ნაპირები, სადაც მიაღწია ჯერ ტრაპეზუნტს, ხოლო შემდეგ - უნიას. ამის შემდეგ ტიმოთე ხმელეთით იწყებას მოძრაობას და ღრმად იჭრება თურქეთის ტერიტორიაზე. ხანგრძლივი მოძრაობის შემდეგ მან მიაღწია ქ. კონიას, მერმე რამდენიმე ქალაქის გავლით ჩააღწია საზღვაო ქალაქს იზმირს (ეგეოსის ზღის სანაპირო). აქედან ტიმოთე ისევ ზღვით იწყებს მოძრაობას და გაივლის ეგეოსის ზღვაში მდებარე კუნძულებს. გარკვეული მანძილის გავლის შემდეგ, იგი ჩადის ქალკიდიკეს ნახევარკუნძულზე მდებარე ათონის მთაზე. აქედან ისევ ზღვით მოძრაობს და მიდის კონსტანტინეპოლში. ქ. კონსტანტინეპოლიდან გეზი იერუსალიმისაკენ აიღო და გაიარა მრავალი ათეული კილომეტრი (ზღვით). გზად ინახულა ეგეოსის ზღვის სანაპიროზე განლაგებული ქალაქები და კუნძულები. მოძრაობდა ძირითადად სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ (ე.ი. ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ ნაწილში). შედეგად მიაღწია სახელგანთქმულ იერუსალიმს (პალესტინა).
შემდეგ უმთავრესად ჩრდილოეთისაკენ მოძრაობდა და მოინახულა ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ ნაწილის სანაპიროს ქალაქები (ნაზარეთი, ტვიროსი, სიდონი, ბერუთი, ტრიპოლი და სხვ.). წმინდა ქალაქ იერუსალიმიდან ესევ ზღვით დაიძრა და მივიდა კუნძულ კვიპროსზე (კვიპრე). აქედან სანაპირო პუნქტ - ალაიაზე. ისევ ზღვით განაგრძობს მოძრაობას და მიდის კუნძულ როდოსზე. ამ უკანასკნელიდან გეზი უმეტესად დასავლეთისაკენ აიღო და მიაღწია კორინთოსსა და ათინას.
შემდეგ მოძრაობს ჩრდილოეთისაკენ (ეგეოსის ზღვით) და ჩადის ათონში (მესამეჯერ). შემდეგ კი კონსტანტინეპოლში. კონსტანტინეპოლიდან ტიმოთე ზღვით მოძრაობს. გაივლის რა შავი ზღვის სანაპიროს რამდენიმე ქალაქს, იჭრება ხმელეთშიც (თურქეთის ტერიტორიაზე) და აღწევს მელიტენესს, შემდეგ ქალდეას, არზრუმს, ოლთისსა და ახალციხეს. ახალციხიდან კი მიდის ქართლში, სადაც ხვდება დაძაბული მდგომარეობა, ამ დროისათვის ტიმოთე გაბაშვილის მეგობარი და თანამოაზროვნე ანტონ I რუსეთში იყო გადახვეწილი (რადგან იგი ”მწვალებლად აღიარეს” და კათოლიკედ გამოაცხადეს). ტიმოთემ თავისი მეგობრის ბედი გაიზიარა და თვითონ ყიზლარში გაემგზავრა.
ტიმოთე გაბაშვილი გარდაიცვალა 1764 წელს ქალაქ ასტრახანში.

ინტერესი

ტიმოთე გაბაშვილი იყო მეტად განათლებული ქართველი მოღვაწე, რომელიც კარგად ფლობდა - ფილოსოფიას, ღვთისმეტყველებასა და რელიგიის ისტორიას. ამავ დროულად იცოდა რუსული, ბერძნული და თურქული ენები.
ფართო ერუდიციის წყალობით მან დასწერა სამოგზაურო - მემუარული ჟანრის ნარკვევი, სახელწოდებით - ”მიმოსლვა”, სადაც უმთავრესი ყურადღება ეპყრობა ამა თუ იმ ტერიტორიაზე არსებული რელიგიური ობიექტების აღწერილობას. გარდა ამისა, ნაშრომში არის საყურადღებო გეოგრაფიული და ეთნოგრაფიული ცნობები.
ტიმოთემ აღწერა გზად გავლილი დასახლებული პუნქტები - მიტილენი, იზმირი, ხიოსი, კონსტანტინეპოლი, კვიპროსი, ათონის მთა და სხვ. მას აინტერესებს აგრეთვე გეოგრაფილუი სახელწოდების წარმოშობის ისტორია, ასევე აინტერესებს თუ რატომ ეწოდა ქართველებსა და ესპანელებს ”იბერიელნი” და რას ნიშნავს ქართველთა სახალწოდება ”გეორგია”.
აღსანიშნავია რომ იმ დროს ქართული კულტურის ძეგლების აღწერას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა. ამასთანავე ტიმოთე გაბაშვილის ”მიმოსლვამ” გამორჩეული ადგილი დაიკავა ქართულ გეოგრაფიულ ისტორიაში.

http://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A2%E1%...%83%9A%E1%83%98

ჯუმბერ ლეჟავა (დ. 23 ივლისი, 1939), ქართველი სპორტსმენი და მოგზაური.

user posted image

დაიბადა თბილისში. 1966 წ. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ინჟინერ-ელექტრიკოსის სპეციალობით. 1987 წ. გადატანილი მუცლის ღრუს მძიმე ოპერაციის შემდეგ შეიმუშავა ვარჯიშების საკუთარი სისტემა. 1990-1992 წწ. დაამყარა მსოფლიო და გინესის რეკორდები ჰორიზონტალური მდგომარეობიდან მკლავებზე აზიდვებში (რამდენიმე გაუმჯობესებით, უკანასკნელად 2001 წ.).
1993 წ. 13 აგვისტოდან 2003 წ. 3 ნოემბრამდე ველოსიპედით იმოგზაურა მსოფლიოს გარშემო: 3333 დღის განმავლობაში გადალახა აზიის, ავსტრალია-ოკეანეთის, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის, ევროპისა და აფრიკის 234 ქვეყანა და დამოკიდებული ტერიტორია, 2-ჯერ ეწვია ანტარქტიდას; გადაიღო 50.000-ზე მეტი ფოტო-კადრი და 200 სთ-ზე მეტი ვიდეო ფირი; შექმნა მოგზაურობის 7.000 გვერდიანი დღიური.
დაჯილოვებულია საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოებით, მ.შ. ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით, საქართველოს სახელმწიფო პრემიით. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროსგან მინიჭებული აქვს „მოგზაური დიპლომატის“ სტატუსი (1993), ხოლო იუნესკოსგან — „მსოფლიო სპორტსმენის“ დიპლომი (1999).

http://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AF%E1%...%83%95%E1%83%90

ჯუმბერი ლეჟავა.

დაბადების ადგილი: საქართველო, ქ თბილისი.

დაბადების თარიღი: 23.07.1939წ.

განათლება: უმაღლესი, სასწავლებელი საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი 1962-1966წწ., სპეციალობა: ინჟინერ_ელექტრიკოსი.

ფიზიკური დახასიათება: სიმაღლე 170 სმ. წონა 70კგ.

ორიგინალობის დომინანტი: 10 ცნება + მოძრაობა, მოძრაობა, მოძრაობა

ჰობი:

სპორტი, ხატვა, ხის მხატვრული დამუშავება, მოტო და ავტოსპორტი.

წოდებები: 1987 წელს მიიღო საქართველოს სახელმწიფო პრემია.

1993 წელს საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ გადაეცა რწმუნების სიგელი, რომლითაც მიენიჭა ,,მოგზაური დიპლომატის~ სტატუსი.

1999 წელს იუნესკომ გადასცა ,,მსოფლიო სპორტსმენის” დიპლომი.

არის მრავალი ასოციაციის და აკადემიის საპატიო წევრი, დაჯილდოვებულია ორდენებით და მედლებით.

სპორტი

1986 წელს 46 წლის ასაკში ჯუმბერ ლეჟავა დაავადდა ნაწლავების განგრენით

1986_1987 წლეებში ორი ოპერაციის შედეგად ამოაჭრეს 4,25 მეტრი სიგრძის ნაწლავები. 1987_1990 წლეებში საკუთარი ვარჯიშების მეთოდით დაამარცხა გარდაუვალი სიკვდილი. 1990_1992 წლეებში ამყარებს მსოფლიო და გინესის რეკორდებს ჰორიზონტალური მდგომარეობიდან მკლავებზე აზიდვებში.

1 საათი-5 011 აზიდვა.

6 საათი-19 378 აზიდვა.

12 საათი-34 955 აზიდვა.

24 საათი-44 144 აზიდვა.

100 დღის გან-ში-1 730000 აზიდვა.

1 წლის გან-ში-4 800000 აზიდვა.

1 საათი-2 806 მუცლის პრესის ვარჯიში უწყვეტ რეჟიმში.

ყველა ეს რეკორდი დაფიქსირებულია მსოფლიოსა და გინესის რეკორდების რუსული გამოცემის წიგნებში.

დევიზი: ,,ვინ მოყვარესა არ ეძებს, იგი თავისა მტერია”
შოთა რუსთაველი.

მოგზაურობის პროგრამა:

საქართველოს ისტორიული და კულტურული მემკვიდრეობის გაცნობა მსოფლიოსათვის.

ადამიანის ფიზიკური, ფიზიოლოგიური და ფსიქოლოგიური შესაძლებლობების გამოცდა ექსტრემალურ პირობებში.

მსოფლიოსა და გინესის სხვადასხვა ახალი რეკორდების დამყარება. გავლილი სახელმწიფოების რაოდენობის, ველოსიპედით გავლილი კილომეტრაჟისა და მათი უმოკლეს დროში გავლის მიხედვით.

მსოფლიოში ადამიანთა მასობრივი გაჯანსაღების და ჰარმონიული განვითარების სამკურნალო უმარტივესი ვარჯიშის დანერგვა (მკლავებზე აზიდვა).

მსოფლიოში ეკოლოგიურად სუფთა ტრანსპორტის, ველოსიპედის მასიური

დამკვიდრება და პოპულარიზაცია.

მოგზაურობის ინფორმაციული, ფოტო, ვიდეო და სხვა მასალების შეგროვება.

მსოფლიოს ხალხთა შორის მეგობრობისა და კეთილი ურთიერთობების

განმტკიცებისათვის ხელის შეწყობა.

მოგზაურობა მსოფლიოში ჯუმბერ ლეჟავამ ველოსიპედით დაიწყო მარტოდმარტომ და ასევე გაიარა ბოლომდე.

მოგზაურობის დასაწყისი 13. 08. 93წ.

გაიარა კონტინენტები: აზია, ავსტრალია_ოკეანეთი, ჩრდილოეთ ამერიკა, სამხრეთ ამერიკა, ევროპა, აფრიკა, იყო ანტარქტიდაზე (2-ჯერ).

ქვეყნები და დამოკიდებული ტერიტორიები: _234.

მოგზაურობის დასასრული _ 3. 11. 2003წ.

მოგზაურობის პერიოდში დამყარებული მსოფლიოს რეკორდები:

უწყვეტი მოგზაურობის პერიოდი _ 9 წელიწადი და 3 თვე; სულ 111 თვე ანუ 476 კვირა, ანუ 3333 დღე;

გავლილი ქვეყნების და დამოკიდებული ტერიტორიების რაოდენობა 234.

გავლილი დისტანცია ველოსიპედით 270 ათას კმ_მდე.

12 საათის განმავლობაში სამთო ველოსიპედით გაიარა 353 კმ. ქ. სანტიაგო (ჩილე), _ 1997წ.

4 ჯერ გააუმჯობესა ერთ წუთში პორიზონტალური მდგომარეობიდან მკლავებზე აზიდვებში მსოფლიოსა და გინესის რეკორდი, ბოლო რეკორდი აზიდვა _ 2001 წლის 28 დეკემბერი. შვედეთი.

ველოსიპედები:

სულ ისარგებლა 9 ველოსიპედით.

უკრაინა, ,,სპორტულ_ტურისტული” - მოგზაურობისათვის მოსამზადებელ პერიოდში.

უკრაინა, ,,სპორტულ_ტურისტული” - გაიარა 5 სახელმწიფო საქართველოდან ისრაელამდე _ 9 000 კმ-მდე.

უკრაინა, ,,სპორტულ_ტურისტული” - გაიარა 7 სახელმწიფო თურქეთიდან არაბთა გაერთიანებულ საემიროებამდე _ 10 000 კმ-მდე.

იტალია, ,,ბენოტო” - გაიარა 37 სახელმწიფო, არაბთა გაერთიანებული საემიროებიდან ტაივანამდე _ 75 000 კმ-მდე.

ფილიპინები, ,,ბენოტო” - გაიარა 1 სახელმწიფო, ლუსონის კუნძული-500 კმ-მდე.

ტაივანი, ,,ჯაიენტი” - გაიარა 16 სახელმწიფო, ტაივანიდან მექსიკამდე-30 000 კმ-მდე.

მექსიკა, ,,ბენოტო” - გაიარა 16 სახელმწიფო, მექსიკიდან არგენტინამდე 20 000 კმ-მდე.

არგენტინა, ,,ბენოტო” - გაიარა 25 სახელმწიფო, არგენტინიდან ამერიკის შეერთებულ შტატებამდე-25 000 კმ-მდე.

ამერიკა, ,,ქენონდეილი” - გაიარა 127 სახელმწიფო და დამოკიდებული ტერიტორია, აფრიკა, ევროპა და აზიის ნაწილი-100 000 კმ-მდე.

მოგზაურმა სულ გადაიღო 50 000_ზე მეტი ფოტო_კადრი და 200 საათზე მეტი ვიდეო ფირი. მოგზაურობის განმავლობაში სისტემატიურად წერდა დღიურს, რომელიც 7 000 გვერდს შეადგენს.

მოგზაურს ვიზა არ მისცა 6 სახელმწიფომ: საუდის არაბეთი, ერაყი, ავღანეთი, ბრუნეი, ჩრდილოეთ კორეა და ლიბია.

მოგზაურობა გააშუქა მსოფლიოს რამდენიმე ათასმა გაზეთმა, ტელე და რადიო კომპანიამ.

http://www.karavi.ge/viewtopic.php?t=3050&...er=asc&start=30

This post has been edited by giorgitab on 2 Feb 2011, 14:34


--------------------
ყველა ღირსება და ყველა ნაკლი ჩემი ხალხისა, მიტარებია


დაასხით! დავლევ და გიჟივით ვიცეკვებ,
შევეშვათ ჭირსა და სიკვდილზე ლაყბობას
წინაპართ ჯიში გვაქვს - ალგეთის მგლის ლეკვებს
ფეხებზე ეკიდათ ყოფნა და არყოფნა
tornike121212
Juventus


*****
ჯგუფი: Registered
წერილები: 1158
წევრი No.: 123115
რეგისტრ.: 30-October 10

გამოგზავნილია: 2 Feb 2011, 15:37  #23789184      · პროფილი · პირადი მიმოწერა · ჩატი · ელფოსტა
პირველი ვარ, კარგი თემაა გილოცავ...


--------------------
Deer Hunters

პიანისტის ალტერნიკი
moxetialetemo
Super Member


****
ჯგუფი: Registered
წერილები: 421
წევრი No.: 126247
რეგისტრ.: 21-January 11

გამოგზავნილია: 2 Feb 2011, 23:32  #23798603      · პროფილი · პირადი მიმოწერა · ჩატი · ელფოსტა
მართლაც კარგი თემაააა, თუ შეიძლება აქ ისიც რომ დაწეროთ მოგზაურმა , მოლაშქრემ, მოხეტიალემ, რა უნდა იცოდეს აუცილებლად, რაც ახალბედა მოხეტიალე მოგზაურებს გამოგვადგება...
მაჰათმა განდი
| ციურიხი* ნიუ იორკი* თბილისი* ედინბურგი* დუბაი* ლონდონი*


******
ჯგუფი: Members
წერილები: 6518
წევრი No.: 50449
რეგისტრ.: 1-January 08

გამოგზავნილია: 3 Feb 2011, 18:46  #23811859      · პროფილი · პირადი მიმოწერა · ჩატი · ელფოსტა
ალბათ აღსანიშნავია, რომ მოგზაურობასას, მით უმეტესი ისეთი ტიპის მოგზაურობასას, როგორც ჯუმბერ ლეჟავამ განახორციელა, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი ენიჭება მოთმინებას და ნებისყოფას. ფსიქოლოგიური მზადყოფნა გადაწონის ფიზიკურ მზადყოფნას. ადამიანი შეიძლება ფიზიკურად ძლიერი იყოს, მაგრამ ფსიქოლოგიურად ისე დაუძლურდეს გზაში რომ ჭკუიდან გადავიდეს.

წლები, რაც ჯუმბერმა გზაში დაყო მიუთითებს იმაზე, რომ ეს კაცი მართლაც რომ მოვლენაა თანამედროვე მოგზაურობის ისტორიაში. (არა მარტო საქართველოს ფარგლებში, არამედ გლობალური კუთხით)

ასევე აღსანიშნავია, რომ საუკუნეების წინ მოგზაურობაც საკმაოდ ბევრ ხიფათთან იყო დაკავშირებული. ჯერ ერთი, ტრანსპორტის პრიმიტიული საშუალებები, როგორებიცაა, ცხენი, ვირი, ეტლი თუ სხვა არც თუ მაინც და მაინც კომფორტული საშუალება. შემდეგ, უსაფრთხოება, როდესაც ადამიანის დაცულობა არ იყო მაღალი ხარისხის და რისკები იყო უამრავი. დაცულობაში ვგულისხმობ, როგორც ავაზაკებს, ასევე გარეული ცხოველების შემოტევას. შემდეგ კი ბუნებრივი პირობები, სიცხე/სიცივე, უწყლოობა, ღამის გასათევის ძნელად მოპოვება, გზის არევდარევა.

მოკლედ, ყოჩაღ მოგზაურებს, წინ და წინ smile.gif





პატივისცემით,
განდი.


--------------------
დავით აღმაშენებლის, ილიას და მაჰათმა განდის გზა ჩვენ ტაძრამდე მიგვიყვანს.

<სძლიო საკუთარ თავს> - აი, რა საკითხი დგას დღის წესრიგში.

<თავისუფლებისკენ მიზანმიმართული სწრაფვა>, <საკუთარი ხალხის უანგარო სამსახური>, <პრიორიტეტების გონიერი გადანაწილება>, - განდი-- "თავისუფლებისთვის მებრძოლი".
giorgitab
Super Crazy Member


******
ჯგუფი: Moderators
წერილები: 5342
წევრი No.: 40118
რეგისტრ.: 17-August 07

გამოგზავნილია: 4 Feb 2011, 09:33  #23822478      · პროფილი · პირადი მიმოწერა · ჩატი · ელფოსტა
როგორც გეოგრაფი და ქართველი მე ამ კაცის ღვაწლს გავუსვავ ხაზს, ძალიან დიდი პიროვნება და მოამაგე ასე ვიტყოდი. თავისი თანამედროვეობისათვის ახალი სიტყვა.

user posted image

ვახუშტი ბაგრატიონი (1696–1757)

უსაზღვროა ვახუშტი ბაგრატიონის ღვაწლი მეცნიერების არაერთი სფეროს განვითარებაში. საქართველოს გეოგრაფიული აღწერის ისტორიაში უპირველესი ადგილი ვახუშტი ბაგრატიონის სახელგანთქმულ ნაშრომს – „აღწერა სამეფოსა საქართველოისა“ უჭირავს. იგი უპირველესია ორი მიზეზის გამო. ჯერ ერთი, დღემდე მოღწეულ შრომათაგან არსად ისეთი სისრულით არაა აღწერილი საქართველოს ბუნება, მოსახლეობა და ეკონომიკა, როგორც ვახუშტი ბაგრატიონის შრომაში; მეორე, მის ნაშრომში გეოგრაფიული მოვლენები და ობიექტები მიზეზ-შედეგობრივ, კომპლექსურ და რეგიონულ ჭრილშია განხილული. „წერილობითი ძეგლების, რუკებისა დემოგრაფიული წყაროების მიხედვით დაწერილ და ავტორისაგან საქართველოს ადგილობრივს ყოველმხრივს პირად შესწავლაზე დამყარებული ვახუშტის თხზულება ყოველი მკვლევარისათვის, რა მხრივაც იგი საქართველოს წარსულსა და ნაწილობრივ აწმყოს გამოკვლევას არ აწარმოებდეს, ყოველთვის აუცილებლად საჭირო წყარო იქმნება“ – აღნიშნავს ივანე ჯავახიშვილი.

ბიოგრაფიული ცნობები
ვახუშტი ბაგრატიონი ქართლის მეფის ვახტანგ VI-ის შვილი იყო. იგი სამეფო კარზე აიზარდა, მიიღო ფართო განათლება და რამდენიმე უცხო ენას დაეუფლა. ვახუშტი ბატონიშვილი ბევრს მოგზაურობდა, მონაწილეობდა საბრძოლო მოქმედებებში, ქვეყნის საგარეო და საშინაო პოლიტიკის წარმართვაში, იღწვოდა პოეზიაში, თარგმნიდა მხატვრულ და სამეცნიერო ლიტერატურას. მისი უშუალო მონაწილეობით 1712 წელს დაარსდა პირველი ქართული სტამბა, სადაც დაიბეჭდა „ვეფხისტყაოსანი“.
1723 წელს საქართველო თურქეთის გავლენის ქვეშ მოექცა. 1724 წელს ქვეყანა დატოვა ვახტანგ VI და მისმა ამალამა 1200 კაცის შემადგენლობით. მეფე და მისი ამალა გურძიევცეკის უღელტეხილით გადავიდა ჩრდილო კავკასიაში, მიაღწია ასტრახანს და ექვსი თვის მომქანცველი მგზავრობის შემდეგ, ჩავიდნენ მოსკოვში. აქვე დასახლდა და სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა ვახუშტი ბაგრატიონი. რუსეთში მოღვაწეობისას ვახუშტი ბაგრატიონმა შეადგინა „ქართულ-რუსული ლექსიკონი“, შექმნა „საქართველოს ატლასი“, `აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“ (1744 წ), თარგმნა „მსოფლიოს საეკლესიო ისტორია“ (1745 წ), „მოსვლა ანტიქრისტესი“ (1749), „მსოფლიო გეოგრაფია“ (1752 წ). მას ახლო კავშირი ჰქონდა მიხეილ ლომონოსოვთან, აგრეთვე ცნობილ გეოგრაფ და ისტორიკოს ვასილი ტატიშჩევთან. ვახუშტი ბაგრატიონი ელისაბედ დედოფალთან, გრაფ შუვალოვთან და მიხეილ ლომონოსოვთან ერთად 1755 წელს მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამაარსებლადაც მოიხსენიებოდა.

„აღწერა სამეფოსა საქართველოისა“
ნაშრომში მოცემულია როგორც XVIII საუკუნის პირველი ნახევრის, ასევე წინა პერიოდების საქართველოს კომპლექსური ანალიზი. საქართველოს ყველა პროვინცია დახასიათებულია შემდეგი გეგმით: ბუნება, მოსახლოება, მეურნეობა, ისტორიულ-კულტურული მნიშვნელობის ძეგლები, ეთნოგრაფიული ნიშნები. ვახუშტის მიერ პირველადაა გამოვლენილი მცენარეულობის ჰორიზონტული და ვერტიკალური ზონალობა. აღსანიშნავია, რომ მისი ნაშრომის დაწერიდან ერთი საუკუნის შემდეგ მსოფლიო მეცნიერებაში აღიარებულ იქნა ზონალურობის გეოგრაფიული კანონზომიერება. ვახუშტიმ დაადგინა ის კავშირი, რაც არსებობს ადგილის აბსოლუტურ სიმაღლეს, ჰაერის ტემპერატურასა და მცენარეთა სავეგატაციო პერიოდს.
„აღწერა სამეფოსა სააქრთველოსა“ წარმოადგენს არა მარტო გეოგრაფიისა და ისტორიის, არამედ საქართველოს ეკონომიკური ისტორიის პირველწყაროსაც. ვახუშტიმ პირველმა დაუკავშირა ბუნებრივი პირობები და რესურსები სამეურნეო საქმიანობას, განსაზღვრა მეურნეობის ფორმები და გამიჯნა რეგიონული ეკონომიკური სახესხვაობანი. ნაშრომში შედარებითი ანალიზის საფუძველზე გამოჰყო ბარისა და მთის სამეურნეო ტიპები.
ვახუშტიმ პირველმა განასხვავა მოსახლეობისა და მეურნეობის რეგიონული თავისებურებანი, ეთნოკულტურული განვითარების ტენდენციები და ა.შ. მან განიხილა ქართველთა ეთნოგეოგრაფია, ზოგადი ზნე-ჩვეულებანი, მუსულმანური სამყაროს გავლენა. წარმოაჩინა ამგვარი გავლენის გეოგრაფიული ასპექტები, კერძოდ ირანისა ქართლ-კახეთზე, თურქეთისა მესხეთზე, ხოლო შერეული ტიპის (ირანულ-თურქული) იმერეთზე.
ვახუშტი ბაგრატიონის ნაშრომში დეტალურადაა აღწერილი საქართველოს რელიეფი XII-XIII საუკუნეების საზღვრებში. მის მერ გამოკვლეულია რელიეფის არაერთი ტიპი, მწვერვალთა აბსოტურული სიმაღლე, მოცემული აქვს კავკასიის გეომორფოლოგიური დაყოფა და საქართველოს მთათაშორისი ბარის, აგრეთვე მცირე კავკასონისა და სამხრეთ საქართვლოს ვულკანური ზეგნის დეტალური აღწერა.
ვახუშტი მოიხსენიებს იმერეთის მღვიმე-გამოქვაბულებს, რომლებიც მურვან ყრუს შემოსევათა პერიოდშია გამოკვეთილი მდ. ყვირილის ხეობაში. ის მათ ბუნებრივ წარმონაქმნებად მიიჩნევს, რომლებიც მოსახლეობამ სახიზნად გადააკეთა. მღვიმე–გამოქვაბულები კარგად ყოფილა დაცული, მათში მოწყობილი ყოფილა საყოფაცხოვრებო დანიშნულების სისტემები, ზოგან კი (მღვიმევში, ჭიათურასთან) მონასტრებიც კი ჩაუშენებიათ. ამგვარად გამაგრებული გამოქვაბულები მტრისათვის შეუღწევლად ითვლებოდა.
ვახუშტი არაერთხელ ახსენებს ბუნებრივ ჭებს, რომელთაც ქართლსა და რაჭაში საყინულეებად, სამაცივროდ იყენებდნენ. ამგვარ ჭებში ზამთარში ჩამდგარი ცივი ჰაერი და ჩაფენილი თოვლი ზაფხულშიაც ინარჩუნებდნენ მიკროკლიმატურ თავისებურებებს. დადგენილია, რომ თუ ზაფხულში, საყინულეს შესასვლელში ჰაერის ტემპერატურა +18+200 იყო, მის სირღმეში იგი 0-20-ს არ აღემატებოდა. ყინულოვანი მღვიმეები, რომლებიც ერთ ათეულამდე აქვს აღწერილი ვახუშტის მარტო თბილისის მიდამოებში, სამაცივრო, სასაწყობო და სამკურნალო მიზნით გამოიყენებოდა. სწორედ აქედან მარაგდებოდა ზაფხულობით ყინულით საქართველოს სამეფო კარი.
ნაშრომში განსაკუთრებული ყურადღებითაა დახასიათებული მღვიმოვანი ციხექალაქების – უფლისციხე და ვარძია. უფლისციხე ანტიკურ და ელინისტურ, ხოლო ვარძია თამარის ეპოქაშია გამოკვეთილი, აქ მოწყობილი ყოფილა სრული სახის საქალაქო ყოფა-ცხოვრებისათვის საჭირო სამეურნეო, თავდაცვისა და რელიგიური ნაგებობანი და სხვ. ვახუშტი ასევე მიმოიხილავს ხვამლის მასივის, ბეთლემის, შიომღვიმის, ქცია-ხრამის ხეობის, მჭიშთისა და კელასურის გამოქვაბულებს, განძსაცავებს, წიგნთსაცავებს და სხვ.
ვახუშტი ბაგრატიონის ნაშრომში მნიშვნელოვანი ცნობებია მოცემული საქართველოს ჰავის მკვლევართათვის. მისი დაკვირვებანი ჰავაზე ვიზუალური იყო, ხოლო ჰავის ანალიზისავის მაღალმეცნიერულ დონეზე გამოიყენა „წიგნი სააქიმონი“, „კარაბადინი“, „სიტყვის კონა“ და სხვ. მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში ჰავაზე მეცნიერული დაკვირვებანი 1844 წელს დაიწყო, ვახუშტის კლიმატური დარაიონება ახლოს დგას თანამედროვესთან, ეს განსაკუთრებით ეხება აგროკლიმატურ დარაიონებას. ამა თუ იმ ადგილის ჰავა ხატოვანი ენით აქვს აღწერილი. მაგალითად, თბილისის ჰავის შესახებ წერს, რომ იგი... „არს მშვენი და მხიარული“. ქართველ მეცნიერთა გაკვირვებას იწვევს ის ფაქტი, რომ ვახუშტი არაფერს ამბობს თბილისის ქარიანობაზე, რასაც იმით ხსნიან, რომ ასე გავრცელებულ ჩრდილო-დასავლეთის ქარს იმ პერიოდში ხელს უშლიდა ტყეები, რომლებიც ფართოდ იყო წარმოდგენილი ქალაქის პერიფერიებში.
გაკვირვებას იწვევდა ის ფაქტიც, რომ ვახუშტი ბაგრატიონი, ახასიათებს რა სეტყვის უარყოფით ზეგავლენას საქართველოს მთელ რიგ რაიონებზე, ეს ფაქტიც ალაზნის ველის ტყიანობით აიხსნება, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებდა ჰაერის მასების აღმავალ დინებას და შესაბამისად სეტყვიანობასაც.
ვახუშტი ბაგრატიონის მიხედვით, საქართველოს მთელი რიგი რეგიონები დღევანდელთან განსხვაბული კლიმატური თავისებურებით ხასიათდებოდა. უფრო მეტიც, მისი ნაშრომის შედარებითი ანალიზი იმის თქმის საშუალებასაც იძლევა, რომ იმ პერიოდში ჰავა გაცილებით მკაცრი ყიო, რის გამოც ლანდშაფტური საზღვრები ამჟამინდელთან შედარებით 100-1500 მეტრით დაბლა მდებარეობდა.
ვახუშტი ბაგრატიონი არა მარტო კლიმატოლოგიის, არამედ ქართული ჰიდროლოგიური სკოლის ფუძემდებლადაც გვევლინება. მის ნაშრომში დეტალურადაა განხილული არაერთი მდინარე, ტბა თუ მყინვარი. იგი განსაკუთრებული ყურადღებით მდინარე მტკვარს აღწერს, მიმოიხილავს მის სათავესა და შესართავებს, წყლის თვისებებს და ცხოველთა სამყაროს. საინტერესოა, რომ მისი მონაცემებით, მდინარე მტკვარს თბილისამდე კასპიის ზუთხი ამოუყვებოდა.
საინტერესოა მდინარეთა ეტიმოლოგიის საკითხებიც. მაგალითად, ტეხურა _ „ტეხს ხიდებს“, გუბისწყალი – „გუბედ მოედინების“, ქცია – „დამაქცეველი ხიდთა“ და ა.შ. მან ადვილად შეამჩნია საქართველოს ზოგიერთ ტბაში (მაგ. ფარავანი) წყლის ხარისხის გაუარესება და შესაბამისად თევზის გემოვნების გაფუჭება, რაც მესაქონლეობას დაუკავშირა. მან არაერთხელ აღნიშნა აღმოსავლეთ საქართველოს მდინარეთა უმნიშვნელოვანესი როლის შესახებ სარწყავი მიწათმოქმედების და საერთოდ, სოფლის მეურნეობის განვითარებისათვის... „რომელნი ველნი ირწყვიან ლიახვითა, პური მისი არს ყოველთა ქართლისათა უმჯობენი, და გემოიანი, და სპეტაკი“ – წერს ვახუშტი. იმ პერიოდში სარწყავი მიწათმოქმედების რაიონებში წყლისადმი ისეთი მომთხოვნი კულტურებიც მოიყვანებოდა, როგორიცაა ბამბა და ბრინჯი. ვახუშტის ნაშრომში საკმაოდ დიდია ინფორმაცია საქართველოს სამკურნალო – თერმული თუ სამკურნალო-მინერალური წყლების შესახებ. იგი დეტალურად აღწერს იმ კეთილ თვისებებს, რომლის მიხედვითაც არაერთი ავადმყოფის განკურნებაა შესაძლებელია.
ვახუშტი პირველი ქართველი მეცნიერია, რომელიც საქართველოს სოფლის მეურნეობის გეოგრაფიულ ანალიზს იძლევა. მის ნაშრომში რამდენიმე ათეული კულტურა, შინაური თუ გარეული ცხოველია მოხსენებული და დახასიათებული, ჩვენთვის განსაკუთრებით საინტერესოა ის კულტურები, რომლებმაც თანდათან დაკარგეს სამეურნეო მნიშვნელობა, ეს განსაკურთებით ეხება აბრეშუმს, ბამბასა და ბრინჯს, ზოგიერთ სუბტროპიკულ, ტყისა და სუბალპურ მდელოთა მცენარეულობას. ნაშრომში ბუნებრივი პირობების საიმედოობა მისი ნაყოფიერებითაა ახსნილი, რაც პირდაპირ კავშირშია ვენახისა და ხეხილის გავრცელების არეალთან, შავიზღვის­პი­რეთის ნაყოფიერებას კი ნარინჯ-თურჯინსა და ლიმონის გავრცელებას უკავშირებს. ამგვარი მიდგომა ორიგინალურად მნიშვნელოვნია, რადგანაც სწორედ კულტურულ მცენარეულობაში აისახება ამა თუ იმ ტერიტორიის როგორც აგროკლიმატური პირობები, ასევე ნიადაგურ-ჰიდროლოგიური თავისებურებანი. ვახუშტის არც ნიადაგის ნაყოფიერების გამომწვევი ფაქტორი გამორჩენია და ზედმიწევნით სრულყოფილად ხსნის ალუვიური ნიადაგების დიდი მინერალიზაციის გამომწვევ მიზეზს.
ვახუშტიმ კარგად შეამჩნია სამეურნეო სპეციალიზაციის რეგიონული სახესხვაობანი და ურთიერთკავშირები, საგარეუბნო მეურნეობის ტიპი და ა.შ. იმ პერიოდში ნატურალური გაცვლის უმნიშვნელოვანესი პროდუქტი ღვინო ყოფილა, გავრცელებას იწყებს სიმინდი, ლობიო და თამბაქო, დიდი რაოდენობით მოიყვანება ხორბალი (თავთური, დოლის პური, საგაზაფხულო დიკა), ღომი, ქერი და შვრია, არაერთი ტექნიკური კულტურა. ქვემო ქართლში შემორჩენილი იყო მეაქლემეობა. ველურად მზარდ („უმუშაკო“) კვების პროდუქტთაგან ვახუშტი ხურმას, საზამთროს (მელსაპენონი), ნესვს, ვაშლ-ატამს, კაკალსა და სოკოს მოიხსენებს.
როგორც მთელ მსოფლიოში, ასევე საქართველოში, იმ პერიოდში მეურნეობის მთავარ დარგს სოფლის მეურნეობა წარმოადგენდა. ამის გამო, ვახუშტი ბაგრატიონი შედარებით ნაკლები გულმოდგინებით განიხალავს მრეწველობას, ტრანსპორტს, მომსახურების დარგებსა და ვაჭრობას. მისი მონაცემებით, მარტო თბილისში 60-მდე ხელოსნობას ეწეოდნენ, რისთვისაც ამუშავებდნენ რკინის, სპილენძის, ტყვიის, გვარჯილისა და საჩახმახე კაჟის საბადოებს, გადაამუშავებდნენ სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციასა და ხე-ტყეს. ფართო გამოყენება ჰქონია ქვისა და თიხის ნაწარმს; იაღლუჯას სერზე მოპოვებული ბალახისაგან (სახელწ. კალია) საუკეთესო ხარისხის საპონი მიიღებოდა. ლითონის დამუშავებას მისდევდნენ ქვემო ქართლში, იმერეთსა და რაჭაში, აბრეშუმისა და ბამბის წარმოებით გამოირჩეოდა სამეგრელო, აფხაზეთი და იმერეთი, შინამრეწველობით კი – საქართველოს მთიანეთი.
ვაჭრობას ძირითადად სომეხი და ებრაელი მოსახლეობა მისდევდა. ვაშლის ერთეული „თეთრი“ ყოფილა, რომელიც დიდი ბრუნვით არ გამოირჩეოდა. ნატურალური გაცვლა მიმდინარეობდა როგორც მთასა და ბარს, აგრეთვე ქალაქსა და სოფელს შორის. ვაჭრობდნენ როგორც კვების პროდუქტებითა და საყოფაცხოვრებო დანიშნულების ნივთებით, ასევე ტყვეები, რომელთა კერებიც ბაღდათსა და შავიზღვისპირეთის ნავსადგურებში იყო განთავებული.

საქართველოს ატლასი
ვახუშტი ბაგრაიონის კარტოგრაფიული მემკვიდერობა მთელ მსოფლიოში ცნობილი და აღიარებულია. კარტოგრაფიული განსწავლულობა მან მემკვიდრეობით, მამისგან მიიღო. მის მერ გამოცემულია საქართველოს ხელნაწერი ატლასი (შედგება 8 რუკისაგან, 1735 წელი), საქართველოს ატლასი (19 რუკა და 2 გენეალოგიური სქემა, 1745 წ) და 9 საქართველოსა და 2 კავკასიის რუკა, განკუთვნილი რუსეთის არმიისათვის. საქართველოს ატლასის შესაქმნელად ვახუშტიმ არაერთი ლიტერატურული წყარო და კარტოგრაფიული მასალა გამოიყენა, რომელთაგან უმნიშვნელოვანესია სულხან-საბა ორბელიანის გრაფიკული ნაწარმოები კავკასიის შესახებ (1723 წ), ტომითე გაბაშვილის იმერეთის რუკა (1737 წ) და სხვ.
ვახუშტი ბაგრატიონის ატლასის შესახებ, რომელსაც მაღალი შეფასება მიეცა, ევროპისათვის ცნობილი გახდა 1837 წელს, რუსეთისათვის 1851 წელს, ხოლო საქართველოში მის შესახებ პირველად გაიგეს 1880 წელს გაზეთ „დროების“ ფურცლებიდან. ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიული მემკვიდრეობის ღრმა მეცნიერული ანალიზი მოცემულია გამოჩენილი ქართველი მეცნიერის, პროფესორ ლევან მარუაშვილის შრომებში.

http://junior.tsu.ge/index.php?school_id=3&page_id=116
Nacisti08
Crazy Member


*****
ჯგუფი: Members
წერილები: 4325
წევრი No.: 106893
რეგისტრ.: 8-December 09

გამოგზავნილია: 5 Feb 2011, 00:31  #23837647      · პროფილი · პირადი მიმოწერა · ჩატი · ელფოსტა
ძალიან კარგი თემაა მაგრამ...........................................................................
ჩაძირვა უწერია cry.gif
ცოტა მოგზაურები გვყავდა+ ცოტა ინფორმაცია მათზე

არადა ჩახრუხაძემ როცა მსოფლიო მოიარა მაშინ მარკო გაფიქრებულიც არ იყო,


--------------------
saqartwelo upirveles yovlisa.

giorgitab
Super Crazy Member


******
ჯგუფი: Moderators
წერილები: 5342
წევრი No.: 40118
რეგისტრ.: 17-August 07

გამოგზავნილია: 7 Feb 2011, 10:03  #23875866      · პროფილი · პირადი მიმოწერა · ჩატი · ელფოსტა
Nacisti08
QUOTE
ძალიან კარგი თემაა მაგრამ........................................................................... ჩაძირვა უწერია cry.gif ცოტა მოგზაურები გვყავდა+ ცოტა ინფორმაცია მათზე

არადა ჩახრუხაძემ როცა მსოფლიო მოიარა მაშინ მარკო გაფიქრებულიც არ იყო,



ეს არ ეხება მარტო წარსულში ვინ იმოგზაურა, თანამედროვეებიც იქნებიან ვისაც არ ვიცნობთ. არაა აუცილებელი მრავალტომეულები ჰქონდეს დასტამბული ან დედამიწა შემოვლილი.
get-up
Crazy Member


*****
ჯგუფი: Members
წერილები: 3567
წევრი No.: 105701
რეგისტრ.: 23-November 09

გამოგზავნილია: 7 Feb 2011, 16:41  #23881171      · პროფილი · პირადი მიმოწერა · ჩატი · ელფოსტა
მშვენიერი თემაა და საინტერესო ნამდვილად


--------------------
ეცადე დაესწრო მზის ამოსვლას რადგან, არ იცი დაესწრები თუ არა მზის ჩასვლას
iviko18
Super Crazy Member


******
ჯგუფი: Members
წერილები: 8974
წევრი No.: 56617
რეგისტრ.: 24-March 08

გამოგზავნილია: 9 Feb 2011, 02:15  #23908439      · პროფილი · პირადი მიმოწერა · ჩატი · ელფოსტა
რაფიელ დანიბეგაშვილის მოგზაურობა ინდოეთში



მე-18 საუკუნის ბოლოს და მე-19 საუკუნის პირველ ნახევარში საქართველო-ინდოეთის ურთიერთობებში უმნიშვნელოვანესი ღვაწლი მიუძღვის ცნობილ ქართველ მოგზაურს რაფიელ დანიბეგაშვილს, რომლის ვინაობას და თავგადასავალს მკითხველს ცოტა უფრო ვრცლად გავაცნობ.

რაფიელ დანიბეგაშვილის შესახებ ბიოგრაფიული მონაცემები საკმაოდ მცირეა. მისი გვარის წარმომადგენელებს, თბილისში ჩამოსული იტალიელი მისიონერების მეშვეობით, მე-17 საუკუნიდან უკვე კათოლიკობა ჰქონდათ მიღებული. დანიბეგაშვილების რამდენიმე თაობა ინდოეთთან ვაჭრობით იყვნენ დაკავებულნი. მათი თავადური გვარი გიორგი მე-12-ის მიერ ბოძებულ სიგელებშიც მოიხსენიება, ჰქონდათ აგრეთვე მამული ახლანდელ ლურჯ მონასტერთან, ვერეზე.



რაფიელ დანიბეგაშვილმა, როგორც ვაჭარმა და დიპლომატმა, ინდოეთში მოგზაურობა 1795 წლიდან დაიწყო. პირველი მოგზაურობა განახორციელა 1795-96 წლებში, მეორე - 1797-98 წ.წ.; მესამე - 1799-1813 წ.წ.; მეოთხე - 1815-20 წ.წ. და მეხუთე - 1822-1827 წლებში. პირველი ორი მოგზაურობის დროს დანიბეგაშვილი მეფე ერეკლე მეორის ბრძანებას ასრულებდა, მათ შესახებ ძალიან ცოტაა ცნობილი. არსებობს აზრი, რომ მან ქალაქ მადრასში მცხოვრებ სომეხ მდიდარ ვაჭარს შაჰამირიანს ქართლ-კახეთის მეფის წერილი და სიგელი ჩაუტანა.

დანიბეგაშვილის მესამე მოგზაურობა თითქმის 14 წელს გაგრძელდა. ამ ხნის განმავლობაში მან გემით მოიარა ბომბეი, კოლომბო (ცეილონზე, ახლანდელი შრი-ლანკა), მადრასი, რანგუნი (ბირმა), კალკადა (კალკუტა), დელი, სრინაგარი (ინდოეთის ქაშმირის მხარე), ლაჰორი (ახლანდელი პაკისტანი) და ავღანეთ-შუა აზიის გავლით რუსეთში ჩავიდა, შემდეგ კი თბილისში დაბრუნდა. 1815 წელს მოსკოვში გამოიცა მისი წიგნი სათაურით „მოგზაურობა ინდოეთში ქართველი ვაჭრისა რაფიელ დანიბეგოვისა“, რომლის სატიტულო გვერდზე წარწერაა - „თარგმნილი ქართულიდან“. ამ წიგნში დანიბეგაშვილი თავის 14-წლიანი თავგადასავალს აღწერს, რომელიც მკითხველისათვის ძალიან საინტერესოდაა მოთხრობილი.



გთავაზობთ ამონარიდებს წიგნიდან:



ბომბეის შთაბეჭდილებები: „მასკატიდან ზღვით 22 დღის ცურვის შემდეგ ბომბაიში ჩავედი, რომელიც ინდოეთის ნაპირებზე ინგლისელების ერთ-ერთი მთავარი ნავსადგურია. აქედან გემები ჩინეთში და სპარსეთში დაცურავენ. აქაური ნავსადგური პორტუგალელებმა ააშენეს, შემდეგ კი ხელში ინგლისელებს ჩაუვარდათ. ბომბაიში ნაყოფისმომტანი მცენარეები ცოტაა, მაგრამ ხილის ნაკლებობა არ იგრძნობა, რადგან მოსახლეობა მეზობელ პანკალადან მარაგდება. ბომბაი განთქმულია თავისი უმდიდრესი ვაჭრებით...“.



კალკუტა: „ქალაქი კალკადა ძალიან ლამაზია, აქ ბევრი მდიდარი სომეხი მოსახლე ცხოვრობს. კალკადა მდინარე განგესის შესართავშია გაშენებული და უცხოელებთან ძალიან ფართოდ ვაჭრობს. ინდოელებთან ერთად აქ ბევრია ინგლისელი, ფრანგი და პორტუგალიელი მოსახლე. აქვეა ინგლისელი მთავარსარდალიც, რომელიც მთელ ინდოეთს მართავს. კალკადას ნაკლოვანება ისაა, რომ აქ ძალიან ცხელი ჰავაა და სასმელი წყალი ცოტაა. მოსახლეობა წვიმის წყალს ხმარობს, რომელიც ძალიან ხშირად მოდის... ქალაქს მდინარე განგესი სამი მხრიდან უვლის, რომელიც სავსეა ნიანგებით. კალკადაში ბევრი დიდი და ლამაზი შენობაა და ალბათ, ამიტომაც ინგლისელები მას მეორე ლონდონს უწოდებენ“.



დელი: „დელი, რომელსაც ხშირად შახჩინაბადს უწოდებენ, შეიძლება ინდოეთის დედაქალაქად მივიჩნიოთ. ის ინდოეთის ხელმწიფემ შახჩინმა დაარსა. ქალაქი განთქმულია ბრწყინვალე მეჩეთებით, ტაძრებით. აქ არის თლილი მარმარილოს ქვებით აგებული სასახლე ჩმანი, რომელსაც მშვენიერი ბაღიც აქვს, ბაღში კი კეთილსურნელოვანი ხეები იზრდება. აქ სეირნობა სასიამოვნოა. ბაღის შუაგულში არის მარმარილოთი გაწყობილი აუზი, რომელშიც ხელმწიფე ბანაობდა ხოლმე...“.



სირინაგარი (ჰიმალაების სამხრეთ კალთებზე, გორხვალთან): „ქალაქი სირინაგართან წმინდა მთა მდებარეობს, სადაც მდინარე განგესი მიედინება. აქ დიდი ბაზრობა იმართება ხოლმე, სალოცავად კი მოსახლეობა მთელი ინდოეთიდან მოდის, ხუთი ათასი ვერსის სიშორიდანაც კი. ისინი განგესის წმინდა წყალს აღმერთებენ და მის წინაშე თავს ხრიან. შეიძლება ითქვას, რომ 500 ათასამდე ადამიანი გროვდება. ინდოელები ამისათვის ინგლისელებს ერთ რუპიას უხდიან, ისინი კი ბილეთს აძლევენ განგესის წმინდა მდინარეში ბრწყინვალე ცერემონიის ჩასატარებლად. ამის შემდეგ გაცხოველებული ვაჭრობა იწყება, რომელიც თითქმის ერთი თვე გრძელდება“.



სრინაგარი (ქაშმირი): „ძალიან მინდოდა ქაშმირის სრინაგარის ნახვა, რომელიც მდინარე ჯელამზეა გაშენებული. მთელ ინდოეთში თოვლი მხოლოდ ამ ქალაქში მოდის. აქ ბევრია მცირე მდინარე, რომელშიც ნავებით დაცურავენ. სრინაგარი და საერთოდ, მთელი ქაშმირი განთქმულია შალის ქსოვილით, რომელიც უცხოელ ვაჭრებს დიდი რაოდენობით მიაქვთ. ადგილობრივ მოსახლეობას დიდი შემოსავლები არ აქვთ, რადგან შალის გაყიდვით მიღებულ ფულს ინგლისელ მმართველს უხდიან. ალბათ ამიტომაც აქაურები ზოგჯერ ცუდ ხასიათს ამჟღავნებენ. თუმცა მე ბევრი მდიდარი ქაშმირელი და მათი ძვირფასი სასახლეებიც ვნახე. საერთოდ შემიძლია ვთქვა, რომ სიღარიბის მიუხედავად ქაშმირელი უბრალო მოსახლეობა მაინც კეთილი და მხიარულია. ქაშმირის კლიმატი საუკეთესოა, ასეთივეა წყალიც, სრინაგარს ირგვლივ ძალიან მაღალი თოვლიანი მთები აკრავს“ (აქ ავტორი ვრცლად აღწერს ქაშმირელთა ყოფა-ცხოვრებას, მათ ადათ-წესებს, ჩაცმულობას და სხვა ჩვეულებებს).

რაფიელ დანიბეგაშვილი


--------------------
ამაშია საქმე ...............................

რავა კონსტიტუციასავით იცვლი ქალებს? (с)...
0 წევრი ათვალიერებს ამ თემას (0 სტუმარი და 0 უჩინარი წევრი)
0 წევრი:
Topic Options გამოხმაურება · ახალი თემა · ახალი გამოკითხვა

 



ფორუმის სერვერების განთავსებას და ინტერნეტთან კავშირს უზრუნველყოფს: CLOUD9
[ Script Execution time: 0.0423 ]   [ 12 queries used ]   [ GZIP Disabled ]