აფსუა ხალხის კულტურა

აფხაზეთის ისტორიაზე გარკვეული წარმოდგენები ჩამომიყალიბდა
1) აბაზგები და აფშილები არ არიან ჩამოსახლებულები არამედ ადგილობრივი ტომები
2) ჰენიოხები და სანიგები აფ.ადიღეური ტომია
3) 6ს ში ისტინიანე აბაზგებს ამოწყვიტავს, ამის შემდეგ აბაზგიას იკავებენ აფსილები და ყალიბდება აფხაზეთი

პირდაპირი პარალელია ჰერეთთან,
კერძოდ წუქეთთან, ბარის წუქეთი გაქართველდა ხოლო მთის წუქეთმა შეინარჩუნა თავისი ეროვნება და 17ს ბოლოს ბარის წუქეთში ჩამოსახლდა.
იგივე დიდოეთი, მიუხედავად დელლა ვალეს ცნობისა რომ: ქართველებთან ერთად კახეთში ცხოვრობენ ქრისტიანი ჩერქეზები (ლეკები) რომლებიც ქართველებს შეერწყენ, მთაში დარჩენილმა დიდოებმა მყარად შეინარჩუნეს თავისი თვითმყოფადობა, მიუხედავად იმსა რომ 5ს დან 19ს მდე ამა თუ იმ ფორმით საქართველოს ემორჩილებოდნენ.

Kakha.G

და ჩვენი წელტაღრიცხვის მიჯნამდე რომ არ ჩანან?
შემდეგომი აფსილეთი კოლხების განსახლების არეალშია, ყოველ შემთხვევაში სანაპირო
და აფხაზეთის დას. ნაწილში მრავალი მცირე ტომია

თუნდაც ეგ დავუშვათ, ან ერთი უნდა იყოს ან მეორე.. მათი წყაროებში გამოჩენის დროისთვის აფ.ადიღეური უკვე ათას წელზე მეტი ხნის დაშლილი იყო

Dehumanizer
არ ჩანან იმიტომ რომ ჰენიოხების ტომთა კავშირში არიან გაერთიანებულები, ეგრე სამხრეთ აღმოსავკეთ შავიზღვისპირეთში ერთმანეთს ცვლიან: ბექირები, ბიძერები, მაკრონები, ჭანები, ეს ხომ იმას არ ნიშნავს რომ განუწყვეტლივ მიგრაცია იყო? ერთი კლანი ძალაუფლებას აცლიდა მეორეს.

ჰო მაგას ვგულისხმობ

Homo_Georgicus

ეს საერთოდ რა შუაშია ?
აფსილეთი აბაზგიამ დაიპყროვო მარა აფსუა აფსილების ეთნონიმი აფხაზებს შერჩაო სახელად - ამას გვიმტკიცებენ აფხაზები ქართველი მეცნიერების მოწოდებით .

მაშ მისიმიანი - უეჭველად სვანია თუმცა მაშ რაღაც путаница გამოვა . აფსილებს და მისსიმიელებს ნათესაური კავშირი ქონდათო .
ჩვენი დებილი მეცნიერების მოწოდებების მიხედვით აფხაზებმა მისიმიელებიც გააფხაზეს )))

აფხაზების თვითსახელწოდებას 19 ს. ევროპელები ასახელებდნენ "აბზუა,აბზოე", რუსებმა "абсуа ,абзуа" ,ქართველები - აბსუა, აბსნე .
ხოლო უბიხურად - ბასყიგ , ბასყიღ .

მეგრ. "აფხაზა"-ს სავარაუდო საწყისი ფორმაა "აბასხა, აბასხეფ" შემდგომში აბხაზა , აფხაზა.

This post has been edited by butkuj on 29 Dec 2021, 17:18

Kakha.G

დიოსკურიიდან აფსაროსამდე კოლხები... ჩრ. დასავლეთით და სამხ.დასავლეთით სხვადასხვა წვრილი ტომი, მაგრემ ეგ

ოთხარა გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. შეიძლება რომ ქართველური სახელია?
* * *
მწარა? ბარმიში? საერთოდ ამ ნაწილში ქართველური ტოპონიმები რომლებია

ალევარი

ოთხირე - თხილნარი მეგულად... თუმცა თუ მეგრულად ჩავთვლით, გაურკვეველია როდინდელი შეიძლება იყოს, ძაან დასავლეთითაა

ალევარი

უათჰარა .
მწარა - აფხაზური ტოპონიმია .
ქართველური მანდ სავარაუდოდ მარტო ლიხნია , გუდაუთა (ესეც -უთა აფხაზურია).

გუდაუთის რნ
ჟაბნა - აღმოსავლეთის უბანი სვანურად
ბაჩა - ქვიანი
ბარმიში
ბგარდვანი - გამაგრებული ადგილი
ჩირხვა - თეთრი ქვა სვანურად ჩირხვ
მიუსერა - მუსირ დათოვლილი სვანურად
და რათქმაუნდა ბიჭვინთა

This post has been edited by Kakha.G on 5 Jan 2022, 13:47

Kakha.G

ჟვ - აჟვ - მუხა + აბნა - ტყე

აბგა+არ+დვი - ბგანბების + ტომის+ მდელო

ჩა+არხა +ხვა- ცხენი+ ხევი+სერი.

გვარი ბარმიშაა

Миассра - абазин. Протока, течение.

butkuj

ყველა სვანური სიტყვა აფხაზურად იხსნება და პირიქით?

შემოვიყვანოთ აფსუური ქართველურ ენებში და გათავდება ყველაფერი.

Жьабна (ჟჲაბნა) ჰქვიან და კურდღლის ტყესა ნიშნავს, აჟჲა - კურდღელი, აბნა - ტყე

Џьырхәа (ჯირხვა) - მუხების ბორცვი/გორა. ა-ჯჲ - მუხა, რ-ხვა რთული სუფიქსია, სადაც რ- კუთვნილებას ასახავს და -ხვა ბორცვს/გორას. შდრ. ბლაბურხვა, მგუძირხვა, ყვლანურხვა

Бгардәны - მგლების ველი. ა-ბგა - მგელი, რ-დვნჷ რთული ტოპონიმური სუფიქსია, სადაც რ- კუთვნილების ნიშანია, ა-დვჷ - მინდორი/ველი, -ნჷ - ტოპონიმური სუფიქსი, იგივე რაც გვაქვს აფსნჷ-ში. შდრ. Аӡырдәны - წყაროების ველი

Мысра/Мысыра თავდაპირველად მდინარის სახელი, შემდგომ - რუსი კოლონისტის დაარსებული დასახლების, რომელმაც Мюссера-დ გადაამღერა. ანუ დათოვლილი ღელე?
სვანური მუს "თოვლი" ცინცხალი ყარაჩ-ბალყარული (ყივჩაყური ქვეჯგუფის ენა) ნასესხობაა და გუდაუთის მიდამოებში როდის მოხვდებოდა?

This post has been edited by მნაცაკანა on 5 Jan 2022, 17:55

მნაცაკანა

სწორია .
თუმცა აბგა აფხაზურად ტურაა .
აბგა-ხუჭი - მელა
აბგა-დუ - მგელი.

ereklebarv

მეცნიერული მიდგომა ყველაზე სწორია .
წინდაუხედავად გარეგნულ მსგავსობებზე ტოპონიმების ახსნა მიუღებელი.
1-2 ნაბიჯით წინ უნდა გაიხედო . ჯერ ერთი რომ მსგავსი მაიმუნობით სამეგრელოს ტოპონიმებს მოუძებნებენ აფხაზურ ახსნას )))
მეორე და მთავარია იმის გათვალისწინება რომ ეტიმოლოგიური ახსნა უნდა ითვალისწინებებდეს რეგიონულ თვისებებს .
ანუ თუ ჯირხვა სვანურია მაშ სინირხვა , ბლაბურხვა და ა.შ. რა დააშავეს ?

butkuj
ჯირხვა არის დამახინჯებული ჯიხა

გენეტიკურადაც ნახე როგორ არიან სვანები და აფხაზები. :დ