axalirevoluciaსწავლის სურვილი გაგიჩნდათ. მომწონს.
გაგარკვევთ, რა პრობლემაა.
თეატრიაო ყველაფერი -ამბობდა ერთი ძველი. ესეც სპექტაკლია, და იწყება იმით, რომ დარვინმა გამოაქვეყნა თავისი ბოდვითი თეორია ევოლუციის შესახებ.
ბოდვითი ამ თეორიაში იყო არა ის, რომ ერთი სახეობის შიგნით ევოლუციური პროცესი მიმდინარეობს, არამედ ის, რომ ერთი სახეობიდან შეიძლება წარმოიშვას მეორე სახეობა.
თეორიის გამოქვეყნების შემდეგ ანთროპოლოგებს გაუჩნდათ და დღემდე აქვთ მთავარი თავსატეხი - შესაბამისად იპოვონ „გარდამავალი რგოლი“ მაიმუნსა და ადამიანს შორის.
მაგრამ - უამრავ ადგილას და უამრავი მეცნიერის მიერ ჩატარებული გათხრების შედეგად ასეთი რგოლი დღემდე აღმოჩენილი არ არის, და არც იქნება, რადგან შეუძლებელია იმის პოვნა, რაც არ არსებობს.
აღმოჩენილია ბევრი ნამარხი ნაშთი - მათი ერთი ნაწილი მხოლოდ ადამიანისმაგვარი მაიმუნებისაა, მეორე ნაწილი მხოლოდ ზოგადად ადამიანების.
ამ რგოლის ძებნაში აქტიურად იყო ჩაბმული ამერიკელი ლიკების ოჯახი. ისინი სამხრეთ აფრიკაში ატარებდნენ გათხრებს, სადაც იპოვეს ადამიანისმაგვარი მაიმუნების ნაშთები.
ეს წინაისტორია მნიშვნელოვანია - მიუხედავად იმისა, რომ მათ ვერ იპოვეს ის რგოლი, რომელსაც ასე მონდომებით ეძებდნენ, ლიკების ოჯახმა შემდგარ ფაქტად გამოაცხადა ერთის მხრივ ადამიანის მაიმუნისაგან წარმოშობა, და მეორეს მხრივ ზოგადად ადამიანის წარმოშობა/გაჩენა აფრიკაში,
ამასთან ერთად ამ გავლენიანმა ოჯახმა ფაქტიურად მონოპოლიურ მფლობელობაში აიღო ორივე ეს თეორია, და კლანური და სხვა ბერკეტების გამოყენებით მიაღწია იმას, რომ სხვადასხვა დარგის მეცნიერებმა დაიწყეს თავიანთი თეორიების „მორგება“ ადამიანის აფრიკაში წარმოშობის „მთავარ“ თეორიაზე.
ერთმა თეორიამ ლოგიკურად წარმოშვა მეორე - ადამიანი თუ აფრიკაში გაჩნდა, ესე იგი იქიდანვე განსახლდა მთელ დედამიწაზე.
ბოლო პერიოდამდე ეს თეორია თარიღებში დაახლოებით ასე გამოიყურებოდა:
2,5-3მლნ. წლის წინ აფრიკაში მიმდინარეობდა მაიმუნის გაადამიანების პროცესი. (ლიკის მიერ ნაპოვნი ნაშთების ასაკი).
სადღაც 1,5-2მლნ წლის წინ ეს პროცესი დასრულდა, და დაიწყო მეორე ეტაპი - ტვინის მოცულობის გაზრდა.
დაახლოებით 200 000 წლის წინ დასრულდა ეს ეტაპიც - მივიღეთ (პირობითად - ეს არ არის მთავარი) ნეანდერტალელი.
აქ სრულდება სპექტაკლის ერთი ნაწილი - ტრაგიკომედია, და იწყება მეორე ნაწილი - ფარსი.
თეორია ასე გრძელდება:
დაახლოებით 175-200 000 წლის წინ დაიძრნენ ადამიანები აფრიკიდან და მოვიდნენ ახლო აღმოსავლეთში.
ისმის კითხვა - რატომ?
და არის „გონივრული“ პასუხი - აფრიკაში აცივდა.
ესე იგი აფრიკაში თურმე სწორედ მაშინ აცივდა, როცა ადამიანს ტვინი გაეზარდა/აუმუშავდა და „მიხვდა“ რა უნდა გაეკეთებინა.
ისმის კითხვა - რატომ არ არის აღმოჩენილი(მრავალი მცდელობის მიუხედავად) ადამიანთა დიდი ჯგუფების ცხოვრების კვალი მითითებულ პერიოდში მითითებულ ტერიტორიაზე?
აქ უკვე ერთდროულად ორი „გონივრული“ პასუხია:
1.იმიტომ, რომ ახლა ამ ტერიტორიაზე მოხდა ბუნებრივი კატაკლიზმები და ეს ხალხი განადგურდა;
და
2. იმიტომ, რომ ეს ხალხი უკან გაბრუნდა(ბუნებრივი კატაკლიზმების გამო) აფრიკაში, სადაც ამ დროს თურმე ისევ დათბა.
ისმის კითხვა - ათეულ ათასობით წელი ადამიანთა დიდი ჯგუფები გადაადგილდებოდნენ და სახლობდნენ აფრიკის კონინენტზე. რატომ არ არის აღმოჩენილი მათი საცხოვრისების და საქმიანობის კვალი (ერთეულ შემთხვევებზე არაა საუბარი) ამ პერიოდისა ამ ტერიტორიაზე?
აი აქ კი არც გონივრული და არც არაგონივრული პასუხი უკვე აღარ არის.
სხვათა შორის „აფრიკიდან გამოსვლის“ თეორიას დიდი დარტყმა მიაყენა ადამიანისმაგვარი მაიმუნების ნაშთების (ასაკი - დაახლ. 1,8 მლნ წელი) აღმოჩენამ დმანისში.
შედეგად - „აფრიკიდან გამოსვლის“ ორი ტალღა გასამდა: სპექტაკლს ერთი მოქმედება დაემატა - კიდევ ერთი „გამოსვლა“ 1,8 მლნ წლის წინ.
(ამ თეორიების შეთხზვა საჭირო გახდა მარტივი მიზეზის გამო - უნდა მოეძებნოს რაიმე ახსნა დედამიწის სხვადასხვა ადგილებში აღმოჩენილი ადამიანის საცხოვრისების კვალს - მათი ასაკი ვერ ჯდება „აფრიკიდან გამოსვლის“ შესახებ გაბატონებული თეორიის ჩარჩოებში.)
და ბოლოს და ბოლოს, უკვე მესამე ტალღად (დმანისის შემდეგ, და ეს ტალღები სავარაუდოდ გაიზრდება იმის პარალელურად, რაც აღმოჩენილი იქნება სხვადასხვა ხნოვანების ახალი საცხოვრისები აფრიკის გარეთ) გამოვიდნენ დაახლოებით 60-80 000 წლის წინ ნატანჯი ადამიანები აფრიკიდან (ამჯერად ვულკანის ამოფრქვევის მიზეზით), და მოაღწიეს კავკასიას, სადაც დამკვიდრდნენ, დროთა განმავლობაში უკვე სრულიად თანამედროვე ადამიანის ტიპად(კრომანიონელებად) ჩამოყალიბდნენ და გაიშალნენ მთელ დედამიწაზე, დაახლოებით 30-40 000 წლის წინ.
ფარდა, და აპლოდისმენტები.
რაც შეეხება გენეტიკას.
არის Y ქრომოსომა(„ადამის“ გენი), რომელიც მხოლოდ მამრობითი ხაზით გადაეცემა.
არის მიტოქონდრიალური დნმ(დნმ-ს ერთი მცირე ნაწილი, „ევას“ გენი) რომელიც მხოლოდ მდედრობითი ხაზით გადაეცემა.
ითვლება, რომ მტქდნმ-ს დადგენა ბევრად ადვილია, რადგან მუტაციები მინიმალურია და ათასობით წელი ცვლილება არ ხდება, ინფორმაცია ნაკლებია, გასათვალისწინებელია სოციალური ფაქტორები და ა. შ.
Y -ს შემთხვევაში სიტუაცია სხვაა: მისი არარეკომბინირებული ნაწილი დიდია, ინფორმაცია მეტია, მუტაციები უამრავია, ბევრი ქვეკლასი და ქვეჯგუფია, ეს მამრობითი გენია და ა.შ.
ზოგადად, გენეტიკური კვლევები უამრავ პრობლემასთან არის დაკავშირებული - მუტაციების რაოდენობა, ხანგრძლივობა, გენეტიკური მასალის წარმომავლობა (პირთა რაოდენობა, ვინ არიან, რა კავშირში არიან ერთმანეთთან ერთი ჯგუფის ფარგლებში, სად ცხოვრობენ და ა.შ.), გენების შედარებისათვის გამოყენებული მარკერების რაოდენობა, და ბოლოს თავად კვლევის ჩატარების მეთოდები.
პრობლემების(და უამრავი ნიუანსების) ასეთი მრავალფეროვნება თავის მხრივ იძლევა (სურვილის შემთხვევაში) მონაცემების მრავალნაირად ინტერპრეტირების საშუალებას.
და აქ კი წინა პლანზე კვლავ გამოდის გაბატონებული თეორია ადამიანის „აფრიკული“ წარმოშობის შესახებ, და მავანთა სურვილი - ჩაჯდნენ აკადემიური დოგმის ჩარჩოებში.
არაფერი განსაკუთრებული - მეცნიერებსაც უნდათ ჭამა და გრანტები.
ჰოდა გენეტიკოსებიც, რომლებიც ჰაპლოჯგუფების ძირითადი კლასიფიკაციის გარდა ფაქტიურად ვერაფერზე ვერ თანხმდებიან ერთმანეთში, და იმის მიუხედავად, რომ ვერ გადაუწყვეტიათ 3-4 000 წლის წინ მომხდარი მუტაციების რეალობა ზღვა გენეტიკური(ადამიანური) მასალის არსებობის პირობებში, „უცებ“ საკმაო ერთსულოვნებას იჩენენ ერთ კონკრეტულ საკითხში და სნაიპერის სიზუსტით "აჯენენ" ასეულათასობით წლის წინანდელ თარიღებს ანთროპოლოგების მიერ დადგენილ/დაკანონებულ თარიღებში.
ამ საქმიანობაში ისინი ნაკლებად აწუხებენ Y -ს - მაინც სახლაფორთო საქმეა - და სჯერდებიან იმას, რომ რამდენიმე ადამიანის ტესტის შედეგებით (რაც სასაცილოა) მსჯელობენ საერთოდ ადამიანური რასის წარმოშობაზე.
და შესაბამისად მეტ ექსპლოატაციას უწევენ მტქდნმ-ს, და „ახერხებენ“ უმცირესი მასალის გამოყენების პირობებში მიიღონ „უზუსტესი“ შედეგი.
რეზიუმე:
ევოლუციის დარვინისეული თეორია უკვე დიდი ხანია იქაა, სადაც არის მისი ადგილი - მეცნიერების ნაგავსაყრელზე.
ლიკის შემთხვევა აკადემიურ მეცნიერებაში არც პირველია და არც უკანასკნელი;
„აფრიკული წარმოშობა და გამოსვლა“ მეცნიერული ბლეფია, ასევე არც პირველი და არც უკანასკნელი;
თუნდაც მარტო დმანისის მაგალითზე თანაბარი წარმატებით შეიძლება ლაპარაკი აფრიკიდან კი არა, აფრიკაში მიგრაციის თეორიებზე;
არსებობს უამრავი არტეფაქტი, რომელთა ფონზეც „აფრიკული წარმოშობა“ სასაცილოც კი აღარ არის.
p.s. თუმცა ჩვენ ეს საკითხი არც უნდა გვაღელვებდეს - ისიც საკმარისია, რომ აკადემიური მეცნიერების დასკვნების მიხედვით სწორედ კავკასიაა თანამედროვე ცივილიზაციის აკვანი.