აბა, ახლა ამით ისიამოვნეთ. აუდიტის სამსახურის ანგარიშია 2014 წლის 9 თვის შესახებ. განსაკუთრებით ბოლო აბზაცს მიაქციეთ ყურადღება:
შრომის ანაზღაურება
2014 წლის ბიუჯეტის კანონით შრომის ანაზღაურების მუხლით განსაზღვრული ასიგნება
1,318 მლნ ლარს უტოლდება, რაც წინა წლის ანალოგიურ მაჩვენებელს 137 მლნ ლარით (11.6%-
ით) აღემატება. 8 თვის მდგომარეობით, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან შტატით გათვალისწინებულ
მუშაკთა შრომის ანაზღაურებაზე მიმართულია 839 მლნ ლარი, რაც სახელმწიფო ბიუჯეტის
ხარჯების 18.3%-ს, ხოლო გადასახდელების 15.7%-ს შეადგენს. გასულ წელთან მიმართებაში, 8
თვის მდგომარეობით შრომის ანაზღაურების მუხლის ფარგლებში გადახდილი სახსრების
მოცულობა შემდეგნაირად გამოიყურება:
შრომის ანაზღაურება 2013 2014 ზრდის ტემპი
2013-2014 წწ.
ხელფასები ფულადი ფორმით -თანამდებობრივი
სარგო
586,792.2 659,054.4 12.3%
ხელფასები ფულადი ფორმით- წოდებრივი
სარგო
8,430.7 9,138.6 8.4%
ხელფასები ფულადი ფორმით - პრემია 61,449.6 57,501.9 -6.4%
ხელფასები ფულადი ფორმით - დანამატი 78,981.6 104,962.3 32.9%
ხელფასები ფულადი ფორმით - ჰონორარი 199.3 210.2 5.5%
ხელფასები ფულადი ფორმით - კომპენსაცია 8,271.4 8,120.5 -1.8%
შტატგარეშე მომუშავეთა ანაზღაურება 50,788.8 71,751.7 41.3%
სულ: 744,124.7 838,987.9 12.7% 21
ცხრილი #9. შრომის ანაზღაურების მუხლის ათვისება 2014 წლის 8 თვის მდგომარეობით (ათასი
ლარი)
როგორც ცხრილიდან ჩანს, 2013 წელთან შედარებით, 8 თვის მდგომარეობით ჯამურად
შრომის ანაზღაურების მუხლით გახარჯული სახსრები 12.7%-ითაა გაზრდილი. აღნიშნული
ძირითადად განპირობებულია დანამატისა და თანამდებობრივი სარგოს მუხლების
მნიშვნელოვანი ზრდით 2014 წლის განმავლობაში, შესაბამისად 32.9%-თა და 12.3%-ით. მაშინ
როცა პრემიების სახით გაცემული ხელფასების ოდენობა გასულ წელთან მიმართებაში
შემცირდა 6.4%-ით. რაც შეეხება შტატგარეშე მომუშავეთა შრომის ანაზღაურების ზრდის ტემპს,
იგი მნიშვნელოვნად აღემატება საანგარიშგებო პერიოდის განმავლობაში შტატით მომუშავეთა
შრომის ანაზღაურების მუხლის ზრდას და 41.3%-ს შეადგენს. აღსანიშნავია, რომ აღნიშნული
მუხლის ზრდის ტემპი საკმაოდ მაღალი იყო 2012-2013 წლებშიც (33.5%).
2013 2014
შტატით მომუშავეთა შრომის ანაზღაურება
შრომის ანაზღაურება/ხარჯები 19.4% 18.3%
შრომის ანაზღაურება/გადასახდელები 16.2% 15.7%
პრემირება
პრემია/თანამდებობრივი სარგო 10.5% 8.7%
პრემია/შრომის ანაზღაურება 8.3% 6.9%
დანამატი/თანამდებობრივი სარგო 13.5% 15.9%
დანამატი/შრომის ანაზღაურება 10.6% 12.5%
პრემია და დანამატი/თანამდებობრივი სარგო 23.9% 24.7%
პრემია და დანამატი/შრომის ანაზღაურება 18.9% 19.4%
შტატგარეშე მომუშავეთა ანაზღაურება
შტატგარეშეთა შრომის ანაზღაურება/შტატით
მომუშავეთა შრომის ანაზღაურება
6.8% 8.6%
შტატგარეშეთა შრომის
ანაზღაურება/ხარჯები
1.3% 1.6%
აგრეგირებული შრომის ანაზღაურება საჯარო
სექტორში
შტატგარეშეთა და შტატით მომუშავეთა
შრომის ანაზღაურება/ხარჯები
20.8% 19.9%
შტატგარეშეთა და შტატით მომუშავეთა
შრომის ანაზღაურება/გადასახდელები
17.3% 17.0%
ცხრილი #10. შრომის ანაზღაურება - შეფარდებით მაჩვენებლების ანალიზი
გასულ წელთან შედარებით, აგრეგატულ დონეზე, 2014 წლის 8 თვის მდგომარეობით,
შრომის ანაზღაურების წილი, როგორც ხარჯებში ისე გადასახდელებში, შემცირების22
ტენდენციით ხასიათდება, შესაბამისად, 1.1%-ითა და 0.5%-ით. აღნიშნული უკავშირდება იმ
ფაქტს, რომ ნომინალურ გამოსახულებაში შრომის ანაზღაურების მუხლით ზრდის ტემპი
შესაბამის პერიოდში ჩამორჩება, როგორც ხარჯების, ისე გადასახდელების ზრდის ტემპს.
ამასთან, აღსანიშნავია, რომ თუ შტატით მომუშავე თანამშრომლებზე გაცემული პრემიების
წილი შრომის ანაზღაურების მუხლში მცირდება 1.4%-ით, დანამატის წილი იზრდება 1.9%-ით.
ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, 2013 წელთან შედარებით არსებითი კლების ტენდენციას
ავლენს პრემიის მოცულობის წილი სახელმწიფო ბიუჯეტის შრომის ანაზღაურების მუხლში,
მაშინ როცა დანამატის წილი მნიშვნელოვნად იზრდება.
2014 წლის 8
თვის საშუალო
მაჩვენებელი
2014 წლის
იანვარ-ივნისის
საშუალო
მაჩვენებელი
2014 წლის
ივლის-აგვისტოს
საშუალო
მაჩვენებელი
ფარდობა 6
თვის ივლის-
აგვისტოს
მაჩვენებელთან
შრომის
ანაზღაურება
104,873 103,057 110,323 107.1%
მათ შორის:
პრემია 7,188 8,218 4,097 49.9%
დანამატი 13,120 12,123 16,112 132.9%
ცხრილი #11.შრომის ანაზღაურების საშუალო თვიური მაჩვენებლები (ათასი ლარი)
განსაკუთრებით საყურადღებოა პრემიისა და დანამატის მუხლით გაცემული შრომის
ანაზღაურების დინამიკა 2014 წლის განმავლობაში. კერძოდ, პირველი 8 თვის განმავლობაში,
ჯამურად პრემიისა და დანამატის მუხლით გაცემული საბიუჯეტო სახსრების მაჩვენებელი
მეტნაკლებად9
სტაბილური ტენდენციით ხასიათდებოდა, საშუალო მაჩვენებლით 20.3 მლნ
ლარი. რაც შეეხება ცალკეულად პრემიისა და დანამატის ტენდენციებს, 6 თვის მდგომარეობით
პრემიისა და დანამატის მუხლებით გაცემული სახსრების საშუალო მაჩვენებლები შეადგენდა,
შესაბამისად 8.2 მლნ ლარსა და 12.1 მლნ ლარს, მაშინ როცა ივლის-აგვისტოს პერიოდში
გაცემული პრემიის საშუალო მაჩვენებელი 4.1 მლნ ლარამდეა შემცირებული, ხოლო დანამატის
საშუალო მაჩვენებელი 16.1 მლნ ლარამდეა გაზრდილი. პრემიის მუხლით გაცემული სახსრების
ასეთი მკვეთრი შემცირების (შემცირდა 50%-ით) მიზეზად შეიძლება დასახელდეს
საქართველოს მთავრობის მიერ 2014 წლის 15 ივლისს მიღებული დადგენილება ,,საჯარო
დაწესებულებებში პრემიის ოდენობის განსაზღვრის წესის დამტკიცების შესახებ’’, რომელიც
ამოქმედდა 2014 წლის 1 ივლისიდან და რომელმაც შეზღუდა წლის განმავლობაში გასაცემი
შრომის ანაზღაურება
2014 წლის ბიუჯეტის კანონით შრომის ანაზღაურების მუხლით განსაზღვრული ასიგნება
1,318 მლნ ლარს უტოლდება, რაც წინა წლის ანალოგიურ მაჩვენებელს 137 მლნ ლარით (11.6%-
ით) აღემატება. 8 თვის მდგომარეობით, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან შტატით გათვალისწინებულ
მუშაკთა შრომის ანაზღაურებაზე მიმართულია 839 მლნ ლარი, რაც სახელმწიფო ბიუჯეტის
ხარჯების 18.3%-ს, ხოლო გადასახდელების 15.7%-ს შეადგენს. გასულ წელთან მიმართებაში, 8
თვის მდგომარეობით შრომის ანაზღაურების მუხლის ფარგლებში გადახდილი სახსრების
მოცულობა შემდეგნაირად გამოიყურება:
შრომის ანაზღაურება 2013 2014 ზრდის ტემპი
2013-2014 წწ.
ხელფასები ფულადი ფორმით -თანამდებობრივი
სარგო
586,792.2 659,054.4 12.3%
ხელფასები ფულადი ფორმით- წოდებრივი
სარგო
8,430.7 9,138.6 8.4%
ხელფასები ფულადი ფორმით - პრემია 61,449.6 57,501.9 -6.4%
ხელფასები ფულადი ფორმით - დანამატი 78,981.6 104,962.3 32.9%
ხელფასები ფულადი ფორმით - ჰონორარი 199.3 210.2 5.5%
ხელფასები ფულადი ფორმით - კომპენსაცია 8,271.4 8,120.5 -1.8%
შტატგარეშე მომუშავეთა ანაზღაურება 50,788.8 71,751.7 41.3%
სულ: 744,124.7 838,987.9 12.7% 21
ცხრილი #9. შრომის ანაზღაურების მუხლის ათვისება 2014 წლის 8 თვის მდგომარეობით (ათასი
ლარი)
როგორც ცხრილიდან ჩანს, 2013 წელთან შედარებით, 8 თვის მდგომარეობით ჯამურად
შრომის ანაზღაურების მუხლით გახარჯული სახსრები 12.7%-ითაა გაზრდილი. აღნიშნული
ძირითადად განპირობებულია დანამატისა და თანამდებობრივი სარგოს მუხლების
მნიშვნელოვანი ზრდით 2014 წლის განმავლობაში, შესაბამისად 32.9%-თა და 12.3%-ით. მაშინ
როცა პრემიების სახით გაცემული ხელფასების ოდენობა გასულ წელთან მიმართებაში
შემცირდა 6.4%-ით. რაც შეეხება შტატგარეშე მომუშავეთა შრომის ანაზღაურების ზრდის ტემპს,
იგი მნიშვნელოვნად აღემატება საანგარიშგებო პერიოდის განმავლობაში შტატით მომუშავეთა
შრომის ანაზღაურების მუხლის ზრდას და 41.3%-ს შეადგენს. აღსანიშნავია, რომ აღნიშნული
მუხლის ზრდის ტემპი საკმაოდ მაღალი იყო 2012-2013 წლებშიც (33.5%).
2013 2014
შტატით მომუშავეთა შრომის ანაზღაურება
შრომის ანაზღაურება/ხარჯები 19.4% 18.3%
შრომის ანაზღაურება/გადასახდელები 16.2% 15.7%
პრემირება
პრემია/თანამდებობრივი სარგო 10.5% 8.7%
პრემია/შრომის ანაზღაურება 8.3% 6.9%
დანამატი/თანამდებობრივი სარგო 13.5% 15.9%
დანამატი/შრომის ანაზღაურება 10.6% 12.5%
პრემია და დანამატი/თანამდებობრივი სარგო 23.9% 24.7%
პრემია და დანამატი/შრომის ანაზღაურება 18.9% 19.4%
შტატგარეშე მომუშავეთა ანაზღაურება
შტატგარეშეთა შრომის ანაზღაურება/შტატით
მომუშავეთა შრომის ანაზღაურება
6.8% 8.6%
შტატგარეშეთა შრომის
ანაზღაურება/ხარჯები
1.3% 1.6%
აგრეგირებული შრომის ანაზღაურება საჯარო
სექტორში
შტატგარეშეთა და შტატით მომუშავეთა
შრომის ანაზღაურება/ხარჯები
20.8% 19.9%
შტატგარეშეთა და შტატით მომუშავეთა
შრომის ანაზღაურება/გადასახდელები
17.3% 17.0%
ცხრილი #10. შრომის ანაზღაურება - შეფარდებით მაჩვენებლების ანალიზი
გასულ წელთან შედარებით, აგრეგატულ დონეზე, 2014 წლის 8 თვის მდგომარეობით,
შრომის ანაზღაურების წილი, როგორც ხარჯებში ისე გადასახდელებში, შემცირების22
ტენდენციით ხასიათდება, შესაბამისად, 1.1%-ითა და 0.5%-ით. აღნიშნული უკავშირდება იმ
ფაქტს, რომ ნომინალურ გამოსახულებაში შრომის ანაზღაურების მუხლით ზრდის ტემპი
შესაბამის პერიოდში ჩამორჩება, როგორც ხარჯების, ისე გადასახდელების ზრდის ტემპს.
ამასთან, აღსანიშნავია, რომ თუ შტატით მომუშავე თანამშრომლებზე გაცემული პრემიების
წილი შრომის ანაზღაურების მუხლში მცირდება 1.4%-ით, დანამატის წილი იზრდება 1.9%-ით.
ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, 2013 წელთან შედარებით არსებითი კლების ტენდენციას
ავლენს პრემიის მოცულობის წილი სახელმწიფო ბიუჯეტის შრომის ანაზღაურების მუხლში,
მაშინ როცა დანამატის წილი მნიშვნელოვნად იზრდება.
2014 წლის 8
თვის საშუალო
მაჩვენებელი
2014 წლის
იანვარ-ივნისის
საშუალო
მაჩვენებელი
2014 წლის
ივლის-აგვისტოს
საშუალო
მაჩვენებელი
ფარდობა 6
თვის ივლის-
აგვისტოს
მაჩვენებელთან
შრომის
ანაზღაურება
104,873 103,057 110,323 107.1%
მათ შორის:
პრემია 7,188 8,218 4,097 49.9%
დანამატი 13,120 12,123 16,112 132.9%
ცხრილი #11.შრომის ანაზღაურების საშუალო თვიური მაჩვენებლები (ათასი ლარი)
განსაკუთრებით საყურადღებოა პრემიისა და დანამატის მუხლით გაცემული შრომის
ანაზღაურების დინამიკა 2014 წლის განმავლობაში. კერძოდ, პირველი 8 თვის განმავლობაში,
ჯამურად პრემიისა და დანამატის მუხლით გაცემული საბიუჯეტო სახსრების მაჩვენებელი
მეტნაკლებად9
სტაბილური ტენდენციით ხასიათდებოდა, საშუალო მაჩვენებლით 20.3 მლნ
ლარი. რაც შეეხება ცალკეულად პრემიისა და დანამატის ტენდენციებს, 6 თვის მდგომარეობით
პრემიისა და დანამატის მუხლებით გაცემული სახსრების საშუალო მაჩვენებლები შეადგენდა,
შესაბამისად 8.2 მლნ ლარსა და 12.1 მლნ ლარს, მაშინ როცა ივლის-აგვისტოს პერიოდში
გაცემული პრემიის საშუალო მაჩვენებელი 4.1 მლნ ლარამდეა შემცირებული, ხოლო დანამატის
საშუალო მაჩვენებელი 16.1 მლნ ლარამდეა გაზრდილი. პრემიის მუხლით გაცემული სახსრების
ასეთი მკვეთრი შემცირების (შემცირდა 50%-ით) მიზეზად შეიძლება დასახელდეს
საქართველოს მთავრობის მიერ 2014 წლის 15 ივლისს მიღებული დადგენილება ,,საჯარო
დაწესებულებებში პრემიის ოდენობის განსაზღვრის წესის დამტკიცების შესახებ’’, რომელიც
ამოქმედდა 2014 წლის 1 ივლისიდან და რომელმაც შეზღუდა წლის განმავლობაში გასაცემი
9 აპრილის თვეში ჯამურად პრემიისა და დანამატის ოდენობის მკვეთრი ზრდა განპირობებულია აღდგომის
ბრწყინვალე დღესასწაულთან დაკავშირებით გაცემულ პრემიებთან23
პრემიის მოცულობა და პერიოდულობა. თუმცა, როგორც ზემოაღნიშნული ანალიზიდან ჩანს,
პრემიის მუხლით გაცემული სახსრების შემცირების პარალელურად გაიზარდა დანამატის
მუხლით გაცემული სახსრების ოდენობა, რაც მიანიშნებს, რომ მხარჯავი დაწესებულებების
მიერ მოხდა პრემიის მუხლის დანამატით ჩანაცვლება.
This post has been edited by georgia2009 on 23 Oct 2014, 09:51