აფხაზეთის ომი

ხშირად ქართული ნაწერიდან აზრი ვერ გამოაქვს...
არაფერი სასწაული არ დაგიწერია, უბრალოდ თუკი ვინმე რამეს დაწერს აფხაზეთზე, იმის საწინააღმდეგო უნდა დაწეროს ეგრევე, იმიტომ რომ მხოლოდ მან იცის და სხვამ არაფერი არ იცის!
ეგო აქვს სასწაულად გაბერილი.
+ ტროლია

butkuj
ტყუილად ახურებ, ჩემს მიერ ჩამოთვლილი სოფლების მიმართ მართლაც განსაკუთრებულად სასტიკი დამოკიდებულება ჰქონდათ და სწორს გეუბნებიან. აიღე მაგალითად ახალდაბა ეს სოფელი მთლიანად განადგურებულია, პრაქტიკულად არაფერია დარჩენილი. არადა დაბლობში მდებარეობს, ტრასაზე და ზღვასთანაც ახლოსაა, მაგრამ მთლიანად მოსპეს. შედარებისთვის აიღე ახალდაბის მეზობელი გულრიფშის რაიონის ქართული სოფლები, ისინი არ გაუნადგურებიათ თავად შესახლდნენ იქ.

ომის დასაწყისში აფხაზების უმრავლესობას ჯერ კიდევ არ ქონდათ ქართველების მიმართ ზიზღი იმ დონეზე რომ ადვილად გაემეტებინათ სასიკვდილოდ მოსახლეობა, დროთაგანმავლობაში კი სისასტიკე უფრო იზრდებოდა. საბოლოოდ კი ის რაც ახალდაბაში გააკეთეს, სოხუმის ალყაში მოქცევისას, იყო მიზანმიმართული გენოციდი ქართველების მიმართ, რომელიც ემსახურებოდა დანარჩენების დაშინებას და ეთნოწმენდას.
სხვათაშორის მანდაც აფხაზებზე უფრო სომხები და კაზაკები აქტიურობდნენ...

კოჩარელების ბაევიკობაზე ბევრი არაფერი მსმენია, დანარჩენებზე გეთანხმები. კოჩარას მაგივრად მერკულას ჩავსვამდი

BENDIMA
მერკულა აფხაზური სოფელია და რა მხრივ ჩასვამდი?

კოჩარა ადრევე აიღეს მაგათ და გაანადგურეს იმ მოტივით, რომ სოლივით იყო შეჭრილი აფხაზურ დასახლებებს შორის + ძალიან დიდიც იყო. ამის მერე მაგ სოფლის არაერთი მკვიდრი მონაწილეობდა ომში.

ახალდაბას შემთხვევაში უფრო ისაა მნიშვნელოვანი, რომ ომის შემდეგ ეგენი იქ არ შესახლდნენ, უბრალოდ გაანადგურეს და მიწასთან გაასწორეს სოფელი, თორემ საცხოვრებელად ვარგისი სახლები იქ ომის მერეც ბლომად იყო. იგივე არ გაუკეთებიათ მაგ.კოდორს დასავლეთით ქართულ სოფლებში (ბაბუშერა, ვარჩე), იქ უბრალოდ თვითონ შესახლდნენ, დაითრიეს ბინები და დღემდე იქ არიან. მეორე მხრივ სოფელი ლათაც მოსპეს თითქმის მთლიანად მას შემდეგ რაც 1994-ში აიღეს, აქ გასაგებია მეტ-ნაკლებად მოტივი, ახლოს იყო ფრონტის ახალ ხაზთან + მთებშია და მანდ აფხაზები არ დასახლდებოდნენ.

This post has been edited by ingfari on 5 Jan 2022, 19:55

ერთ რამეს დავწერ კიდევ შრომაზე მშრომელი უნდა იყოს ის კაცი რომ იცოდეს ეს ამბავი,, მოხდა ღალატი, შრომის გამგებლიდან მაგ ღალატის გამო, ხალხის შეწირა, გამგებელმა აგო პასუხი დაიხვრიტა ადგილზე. შრომაში ძალიან დიდი ამბები ხდებოდა ძალიან აქტირუი იყო იქაური მოსახლეობა კაი რაზმიც ყავდათ, შობა დღეს მოხდა ფარული თავდასხმა როგორც მახსოვს 30 მეტი კაცი დაკარგეს მაგ დღეს მშრომელებმა..

27 ივლისის ხელშეკრულება
https://experti.ge/27-%E1%83%98%E1%83%95%E1...%83%91%E1%83%90

...სინამდვილეში, ოჩამჩირესთან დესანტირება ყალბი მანევრი იყო, რათა შეენიღბათ დარტყმის მთავარი მიმართულება. იმავე ღამით, სეპარატისტებმა სწრაფი შეტევა განახორციელეს შრომა-კამანის მიმართულებით ანუ ჩრდილოეთიდან მოუარეს სოხუმს. წარმატებასაც მიაღწიეს - მართალია სოფელი შრომა მაშინვე ვერ აიღეს, მაგრამ რამდენიმე სიმაღლე დაიკავეს და სტრატეგიული უპირატესობა მოიპოვეს სოხუმისთვის გადამწყვეტი ბრძოლის წინ. აფსუებმა კარგად იცოდნენ, რომ ჯერ ერთი, ღამით ქართველი მებრძოლების დიდი ნაწილი პოზიციებს ტოვებდა და სოხუმში ბრუნდებოდა დასაძინებლად(!), ამასთანავე, ქართულ სარდლობას დარტყმის მთავარი ობიექტი ოჩამჩირესთან შემოჭრილი დესანტი ეგონა. ამიტომ ძალების კონცენტრაციას სოხუმის სამხრეთით ახორციელებდა და არა შრომა-კამანის მიმართულებით.
...
ამასობაში სოხუმთან შეუქცევადი პროცესები ვითარდებოდა - აფსუებმა მყარად მოიკიდეს ფეხი სტრატეგიულ სიმაღლეებზე ქალაქის გარშემო და თანდათანობით (ეს ძირითადად ღამით ხდებოდა, როდესაც ქართულ ფორმირებათა ბრძოლის უნარი ნულს უახლოვდებოდა) სოხუმისაკენ «ჩამოჩოჩება» დაიწყეს. ქალაქი პანიკამ მოიცვა. ბევრი უკვე მაშინ ხვდებოდა, რომ სოხუმი დაკარგული, ხოლო ომი წაგებული იყო.
ვინც სოხუმს არ იცნობს, შევეცდები ავუხსნა, რომ იმ დროს შექმნილი ვითარება დაახლოებით ისეთი იყო, თბილისს გარშემორტყმული მთები (მთაწმინდა და ა.შ) რომ დაიპყროს მტერმა და ქალაქის დამცველებს დაბლობზეღა მოუხდეთ გამაგრება. ელემენტარული სამხედრო ტაქტიკით, ამგვარი დისპოზიცია იმთავითვე წამგებიანია...

-------------- -
ავტორი ცოტა არ იყოს მიკერძოებული კაცია, მაგრამ ფაქტობრივი მხარე ყოველთვის საინტერესოა...


This post has been edited by griankali on 5 Jan 2022, 20:31

ingfari

ნახევრად ქართული იყო თუარ ვცდები.
ასევე შეიძლება აღინიშნოს სოხუმის რაიონის სოფლები: ოდიში და კელასური, რომლებიც პირწმინდან განადგურებულია. მართალია ამ სოფლელების უმეტესობა იარაღით ხელში იბრძოდა, მაგრამ სავარაუდოდ ეგ სოფლები უფრო იმიტომ ამოიღეს მიზანში რომ მოსახლეობის უმრავლესობა, ბერიას მიერ 40იან წლებში ჩასახლებული რაჭველ-ლეჩხუმლები იყვნენ.
მაშინ ჯერ კიდევ რუსებს, გროზნოდან დაბრუნებული ზვიადი ყავდათ გეგმაში დასავლეთ საქართველოს პრეზიდენტად(მინიმუმ სამეგრელოსი) თბილისისგან დამოუკიდებლად. ამაზე სავარაუდოდ გამსახურდია არ წავიდა, ნუ მაშინ როცა უკვე მიხვდა რა გაუჩალიჩეს და სად ამოაყოფინეს თავი. მერე კი მოხდა ის რაც მოხდა, რუსები ენგურზე ჩადგნენ, მეგრელებმა კი ერთიანი საქართველოს მშენებლობა განაგრძეს
* * *
ingfari
მართალი ხარ, მერკულა სოფელ არადუში შემეშალა რომელიც მანდვეა გვერდზე

This post has been edited by BENDIMA on 5 Jan 2022, 21:16

BENDIMA

მეგობრებო ძალიან საინტერესო დისკუსია გაქვთ და შეგიძლიათ უფრო მეტი ისაუბროთ ამ თემაზე? კერძოდ თქვენის აზრით წმენდები უფრო აქტიურად ტარდებოდა იქ სადაც არამეგრელები იყვნენ ჩასახლებულები?

მთლად ეგრე ვერ იტყვი, იმიტომ რომ ბოლომდე ერთფეროვანი არცერთი სოფელი არ იყო. იდეოლოგიური პროპაგანდიდან გამომდინარე, ანუ ის რომ აფხაზეთი საქართველოს სტალინმა შეუერთა და ბერიას მათი ასიმილაცია უნდოდა და ეგეთებიდან გამომდინარე, სისასტიკე გამოიჩინეს უფრო იმ დასახლებებში, რომლებშიც ბერიას პერიოდში ჩასახლებულები ცხოვრობდნენ. რაჭველების და ლეჩხუმლების გარდა მაგ დროს სხვა კუთხეებიდანაც იყვნენ ჩასახლებულები: იმერლები, სვანები და რათქმაუნდა უმეტესად ენგურს აქეთა მეგრელებიც.
აფხაზეთის ძველი(ბერიამდელი) ქართული მოსახლეობის დიდი ნაწილი ახლაც იქ ცხოვრობს გალელების სახით (რომლებიც ქართველობენ), ოჩამჩირის იქით მცხოვრები მეგრული გვარები კი უკვე უფრო აფხაზობენ ვიდრე ქართველობენ

This post has been edited by BENDIMA on 6 Jan 2022, 04:06

ისე მაგარი უცნაურია, საბერიოში მცხოვრები გვარამია იძახის რომ მეგრელი ვარო და აჩიგვარაში მცხოვრები გვარამია იძახის აფხაზი ვარო და მეგრელები ბერიამ ჩამოათრიაო?!!! ეგ ცალსახად მეგრული გვარების „აფხაზი“ ხალხი (ნადარაია, კვარაცხელია, გაბელია, დამენია, გვარამია, პაპასკირი, ჭედია .......) რას ამბობს რითი ხსნიან ამ გაუგებრობას?

griankali

ტყუილი.

არავითარი პანიკა არ ყოფილა. პანიკა იყო 15 მარტს როდესაც მართლაც ქალაქი იცლებოდა მოსახლეობისგან და წითელ ხიდზე (მდ .ბესლეთკაზე) საცობი იყო.

კიდევ ერთი ტყუილი , უკვე გეოგრაფიული .



წითელი ხაზი - ფრონტის ხაზია 2 ივლისისთვის.
ლურჯი მდგომარეობა 8 ივლისისთვის .
ტამიშის დესანტის განადგურების შემდეგ ქართველებმა უკან დაიბრუნეს სიმაღლე აჰბიუკი ანუ ზეგანის მთა. ასე რომ თვით ს. შრომაში არც ჩვენები და არც აფხაზები იყვნენ .

არაკომპეტენტური "ექსპერტი".

BENDIMA

რაჭველი და ლეჩხუმელი დასავლეთ ქართველი არაა ?
მინიმუმ ვორნს იმსახურებ .

ოდიში , შრომა - ძირითადად წალენჯიხელი და ჯვარელი მეგრელებით იყო დასახლებული . უწინ ბერძნული სოფლებია მაგრამ ბერიამ ბერძნები 1948 წელს ყაზახეთში გადაასახლა და მათ ადგილზე მეგრელები შეასახლა .

ბერიამდელი ქართული მოსახლეობა ქ. სოხუმის და სოხუმის , გულრიფშის რნების ქართული მოსახლეობის უმეტესობას წარმოადგენდნენ 1989წ. მდგომარეობით .
ომის შემდეგ მანდ 1% დარჩა და არავინ არ აფხაზობს .

donald1981

აჩიგვარა მეგრული სოფელია გალის რნში . მანდ არავინ არ აფხაზობს . თუმცა სოფელი აჩიგვარაში აწი მცხოვრებლების 20% არ დარჩა .

ჩამოთვლილი გვარები ოჩამჩირელი აფხაზებია , გადაგვარებული მეგრელები . ზოგი მათგანი ამ რეგიონის აფხაზობამდელი მოსახლეობის შტამომავლებია , ზოგი სულ რაღაც 100-150 წლის წინ აფხაზებში ჩასახლებული მეგრელების შტამომავლები .
ბევრი მათგანი ამბობს რომ მეგრელი მღვდელები რუსეთის იმპერიის დროს მათ დაურიგეს მეგრული გვარები )))

დესანტი 2-ში გადმოსხდა, შრომა და კამანი კი რამდენიმე დღის შემდეგ აიღეს, თუმცა შეტევა მაშინვე დაიწყეს.

მეორე მომენტიცაა ყალბი მანევრი იყო თუ არაყალბი დესანტის გადმოსხდომა მაგაზე ლაპარაკი ახლა აბსურდია, მიზნისთვის რომ მიეღწიათ იმ ძალებს, რაც გადმოსხდა მერე იტყოდნენ, რომ სოხუმისკენ აქტივობა იყო ყალბი და ეს ნაღდი. კერძოდ საავტომობილო და სარკინიგზო ხაზების გადაჭრა (ეს რამდენიმე დღის გამოუვიდათ), ოჩამჩირის ზღვისპირა ქართული სოფლების აღება და განადგურება (ეს არ გამოუვიდათ), კოდორის ხიდის აღება (არც ეს გამოუვიდათ), ტყვარჩელის დაჯგუფებისთვის ზღვამდე სტაბილური გასასვლელის უზრუნველყოფა, რაც სოხუმის ავტომატურ ბლოკირებას ნიშნავს (ვერც ეს შეძლეს).

---------------

რაც შეეხება იმას რომელ სოფლებს როგორ უსწორდებოდნენ:
ა) გააჩნია როდის დაიკავეს, მაგალითად გუდაუთის ქართული სოფლები თავიდანვე ეკავათ, ამიტომ იქიდან მხოლოდ გამოყარეს მოსახლეობა, მაგრამ მასობრივი მკვლელობები არ ყოფილა, არადა სწორედ მაგ სოფლებში ცხოვრობდა XX საუკუნის შუაში ჩასახლებული ხალხი (სვანები, რაჭველები).

ბ) გააჩნდა მდებარეობას და მოსახლეობის რაოდენობას მაგალითად კოჩარა ჯერ კიდევ მეფის რუსეთის დროს გაშენდა და იქ სამეგრელოდან ჩასული ხალხი ცხოვრობდა, მაგრამ ვინაიდან ძალიან დიდი იყო (5,000 მოსახლე) + სტრატეგიული მდებარეობა ჰქონდა (შუაში ჭრიდა აფხაზურ სოფლებს), ამიტომ პირწმინდად მოსპეს.

გ) გააჩნია რა წინააღმდეგობას წააწყდნენ ამა თუ იმ სოფლის მოსახლეობისგან - ახალდაბის, ცაგერას, ახალი კინდღის მოსახლეობა აქტიურად იბრძოდა ოჩამჩირეში, ამიტომ ეს სოფლები მოსპეს (ახალ კინდღში მეტ-ნაკლებად კიდევ არის შემორჩენილი რაღაც, პირველი 2 მიწასთანაა გასწორებული). იგივე იყო შრომის, კამანის შემთხვევაში, ლათაც მასევე დაწვეს.

ყველაზე ცუდ დღეში კი მაინც ალბათ სვანური სოფლები აღმოჩნდა 1992-1994 წლებში, ესენი მთებში მდებარეობდა და ამიტომ აფხაზებმა იცოდნენ, რომ იქ არ დასახლდებოდნენ, სამაგისო ადამიანური რესურსი არ ჰქონდათ - შესაბამისად სრულად მოსპეს. გარდა ამისა სვანები პრინციპში საკმაოდ ორგანიზებულად და კარგადაც (1990-იანების რეალობის გათვალისწინებით) იბრძოდნენ.

თუმცა ეს ყველაფერი მაინც არაფერია იმასთან რაც 1993 წლიდან 2000-იანებამდე გალის რაიონის მოსახლეობას გადაჰქონდა, განგრძობადი ჯოჯოხეთი იყო.
* * *
ერთი რაშიც butkuj-ს უნდა დავეთანხმო ისაა, რომ ხალხმა გამაოგნებლად ცოტა იცის აფხაზეთზე, ქართული სოფელი აფხაზური ჰგონია, აფხაზური ქართული, ვინ მკვიდრი მოსახლეობა იყო, ვინ მეფის რუსეთის დროს ჩავიდა და ვინ სულ ბოლოს ეგეც არ იცის. არა, დეტალები რა თქმა უნდა ლოგიკურია რომ არ იცოდნენ, მაგრამ მთლად ბაიბურში არყოფნაც ტეხავს, არადა უმეტესობა ასეა.

აფხაზი-აფსუას თემაზე ხომ საერთოდ სრული ქაოსია უმეტესობის გონებაში.


This post has been edited by ingfari on 6 Jan 2022, 16:52

ingfari

გალის რაიონში ჩატარდა პოსტსაბჭოთა კონფლიქტების ეპოქაში პირველი Зачистка .დაიწყო 6 თებერვალს 1994 წ. ს. წარჩიდან მოყოლებული , ოქუმს , ღუმურიშის გავლით სადამდე მიაწვდნენ . მოსახლეობამ აიყარა სულ მთლიანად დატოვეს იქაურობა და გვალაიას მთის ფერდობზე 3 ღამე გაატარეს .
მის მერე აფხაზებმა დაბრო მისცეს და უკან დაბრუნებულ მშვიდობიან მოსახლეობას ძარცვავდნენ გზაში . მარტო მანდ 1 დღეში ათობით მშვიდობიანი დახოცეს აფხაზებმა , ზოგს ოქროულობა წაართვეს , ზოგს ფული .
დაბრუნებულებს სახლში საქონელი არ დახვდათ .

ეს მოვლენები ვითარდებოდა საქართველოს ხელისუფლების სრული დუმილის ფონზე .
10 000მდე ადამიანი მთის ფერდობზე გაატარა 3 დღე და ღამე , პერმანენტური სროლის ქვეშ .

butkuj

ახლა რომ გადავიკითხე, მგონი, შევარდნაძის გამართლებას ცდილობს და ამიტომაც ავითარებს - „სოხუმი უკვე დაკარგული იყო“ - ამის მსგავს თემებს და გადაჭარბებითაც ამუქებს რაღაცებს.
ისე, ყარყარაშვილს ნათქვამი აქვს, რომ საბრძოლო მასალა აღარ გვქონდა და ეს რომ ვუთხარი შევარდნაძეს, მერე გავხდით იძულებული ხელშეკრულების დადება გვეძებნაო.


ingfari

ომიდან ცოტა ხნის მერე ჩამოყალიბდა ეგ აზრი, რომ ტამიშის დესანტის ამოცანა იყო, გარდა ქართული მხარის ცოცხალი ძალის დიდი რაოდენობით განადგურებისა, მთელი ყურადღების იმ ადგილისკენ მიპყრობა და სხვა ადგილებში მნიშვნელოვანი უპირატესობის მოპოვება.
ეგ ავტორი თუ ყალბ მანევრს უწოდებს, დიდი სამხედრო არც ჩანს, მაგრამ დესანტის ამოცანა მართლაც ამის მსგავსი იყო. რამდენიმე ასეული ქართველი მებრძოლი მოგვიკლეს, ეს დიდი დანაკარგი იყო, და სოხუმის ზემოთ მისადგომები დაიკავეს.
საერთოდ ომში ყველა გეგმა ვერ შესრულდება, თუმცა რაც გამოვა, ყველაფერიც პლუსია. დესანტის ამოცანებიდან რა შესრულდა და რა არა, ამას არც აქვს მნიშვნელობა, ფაქტი ის არის, რომ სწორედ ამ მანევრის გამოყენებით წაიწიეს სეპარატისტებმა შრომა-კამანის მიმართულებით. და თუ ეგ არ უდრიდა მთაწმინდის დაკავებას თბილისისთვის, დიდი სამხედრო მნიშვნელობა ქალაქზე შეტევისთვის ნამდვილად ჰქონდა.

This post has been edited by griankali on 6 Jan 2022, 20:32

butkuj
აფხაზები ილუზიებში მცხოვრები ხალხია (ჩვენსავით), იმდენი ტყუილი თქვეს, რომ ბოლოს თვითონვე დაიჯერეს. მათში ზოგიერთს მართლა ეგონა, რომ გალის მოსახლეობას სურდა „აფხაზობის დაბრუნება“, აი საქართველოს ხელისუფლებას განდევნიდნენ და დღეს თუ არა ხვალ მთელი რაიონი აფხაზურად ამეტყველდებოდა.

ხანდახან დღესაც ამოყოფენ თავს მითიური - мырзаканские абхазы მაგრამ მას შემდეგ რაც თითქმის 30 წლიანმა ზეწოლამ შედეგი პრაქტიკულად არ გამოიღო, თვითონაც აღარ ჯერათ ამის და მხოლოდ რიტუალურად თუ ახსენებენ ამ საკითხს. უფრო მეტიც, შეიძლება ერთი და იმავე ადამიანმა თქვას რომ:
ა) სინამდვილეში გალელები აფხაზები არიან.
ბ) არავითარ შემთხვევაში მათ თანაბარი სამოქალაქო უფლებები არ უნდა მივცეთ იმიტომ, რომ მეხუთე კოლონაა.

ასეთი ურთიერთგამომრიცხავი აზრებით მოძრაობდნენ სეპარატისტები, როდესაც გალში შევიდნენ 1993-ში. ასობით ადამიანი მოკლეს, ათობით ათასი რამდენჯერმე გაძარცვეს, არავითარი უფლებები არ მისცეს და ყოველ ჯერზე ენგურის აღმოსავლეთით გაძევებით ემუქრებოდნენ, ხოლო მეორე მხრივ მათგან გაწამებულ ამ მოსახლეობას ეუბნებოდნენ რომ надо вернуть абхазство. შედეგად ის ნაწილიც კი არ დაუბრუნდა აფხაზობას, ვისაც ნაწილობრივ მათლაც ჰქონდა ასეთი წარმოშობა.
* * *
ეს „არუაას“ წერილია ამ საკითხთან დაკავშირებით:

В письме также говорится, что миф, будто 70% гальцев осознают себя этническими абхазами, давно развеян. Общественная организация «Мырзаканские абхазы» в 2016 году провела исследование среди 52 абхазских фамилий, проживающих Гальском районе в старых границах. Оказалось, что численность мырзаканских абхазов не более 6.500 человек из 42 тысяч населения. О самосознании большинства этих людей говорит тот факт, что в 2008-2014 годах, обладая паспортом гражданина Абхазии, что давало им право восстановить свои исторические фамилии и национальность, они этим не воспользовались. Только единицы вернули свою национальность и фамилии. После 2015 года данный процесс проходил через комиссию по гражданству при президенте страны. Каждый желавший восстановить свою фамилию и национальность проходил через комиссию. Каждое решение принималось индивидуально. В то же время с просьбой вернуть исторические фамилии и национальность с 2016 по 2019 годы обратилось не более 900 человек. Подавляющее большинство из них, по мнению авторов письма, обеспокоено не «восстановлением исторической справедливости», а получением паспорта гражданина Абхазии при сохранении одновременно гражданства Грузии. Нет сомнения, пишут они, что во время выборов эти люди будут голосовать так, как им скажут из Грузии, в информационном пространстве которой они проживают и сегодня. Большинство из них не получают даже сигнала Абхазского телевидения, но смотрят телевидение Грузии.

This post has been edited by ingfari on 6 Jan 2022, 21:00