https://www.nrc.nl/nieuws/2026/03/03/wat-we...fieken-a4921991## რა ვიცით ამ ეტაპზე ირანში მიმდინარე ომის შესახებ – რვა რუკასა და გრაფიკში
**ფონი – ირანის ომი**
შაბათს დილით აშშ-მ და ისრაელმა ირანში რამდენიმე სამიზნეზე მიიტანეს იერიში – სამხედრო ბაზებიდან და ამერიკული ავიამზიდიდან. ირანმა საპასუხოდ სარაკეტო და დრონული თავდასხმები განახორციელა.
გამოქვეყნდა: 3 მარტი 2026, 17:24
კითხვის დრო: 3 წუთი
უკვე რამდენიმე კვირა ვრცელდებოდა ვარაუდები ირანზე ამერიკული თავდასხმის შესახებ. მას შემდეგ, რაც აიათოლების რეჟიმმა წელს ირანში მასშტაბური საპროტესტო გამოსვლები ძალის გამოყენებით ჩაახშო, აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა რეგიონში სამხედრო ძალები გააძლიერა. იანვრის ბოლოს მან ამას „უზარმაზარი არმადა“ უწოდა.
ამავდროულად, ორი ქვეყანა მოლაპარაკებებს აწარმოებდა ირანის ბირთვულ პროგრამაზე. მას შემდეგ, რაც აშშ 2018 წელს შეთანხმებიდან გავიდა, ირანმა კვლავ დაიწყო ურანის გამდიდრება. თეირანის განცხადებით, ეს ძირითადად სამედიცინო მიზნებისთვის ხდება. აშშ კი ამტკიცებს, რომ ბირთვული იარაღი იქმნება, ასევე მიმდინარეობს შორ მანძილზე მოქმედი რაკეტების განვითარება და რამდენიმე დღეში ბირთვული ბომბის აწყობაც შესაძლებელი იქნებოდა. ეს მტკიცებები **The New York Times**-მა უარყო.
შაბათს დილით გაირკვა, რომ ტრამპმა დიპლომატიური გზა აღარ აირჩია. დაახლოებით 7:00 საათზე ნიდერლანდების დროით (9:30 თეირანში) აშშ-მ და ისრაელმა ირანში რამდენიმე სამიზნე დაბომბეს. მას შემდეგ იერიშები ყოველდღიურად გრძელდება და ტრამპის თქმით, ეს კიდევ რამდენიმე კვირა გაგრძელდება.
---
### აშშ და ისრაელი ათობით ობიექტს ესხმიან თავს ირანში
დედაქალაქი თეირანი ერთ-ერთი ყველაზე მეტად დაზარალებული ქალაქია. შაბათს აშშ-მ და ისრაელმა იერიში მიიტანეს ძლიერ დაცულ კომპლექსზე, სადაც აიათოლა ალი ხამენეი ცხოვრობდა. ირანის ლიდერი ამ თავდასხმისას დაიღუპა.
ასევე დაბომბეს ჩრდილო-აღმოსავლეთ თეირანში მდებარე საცხოვრებელი უბანი, სადაც ყოფილი პრეზიდენტი მაჰმუდ აჰმადინეჯადი ცხოვრობს, ასევე რაიონები ირანის დაზვერვის სამინისტროსა და რევოლუციური გვარდიის შტაბთან ახლოს.
---
### თავდასხმები ჰორმუზის სრუტესთან
ირანის პორტები ჰორმუზის სრუტის მიმდებარედ — ვიწრო საზღვაო გზა, რომელიც სპარსეთის ყურეს ომანის ყურესთან აკავშირებს და ნავთობისა და გაზის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სატრანსპორტო მარშრუტია — ასევე სამიზნე გახდა.
სატელიტური სურათები აჩვენებს, რომ ბანდარ-აბასი, ირანის უდიდესი სამხედრო-საზღვაო პორტი, ძლიერ დაზიანდა. რამდენიმე ხომალდი დაზიანდა ან ჩაიძირა.
აშშ იერიშებს ახორციელებს ავიამზიდ **USS Abraham Lincoln**-იდან, რომელიც არაბეთის ზღვის ჩრდილოეთში მდებარეობს, ასევე ირანის მახლობლად მდებარე სამხედრო ბაზებიდან. ავიამზიდის ესკორტში მყოფი სამი სამხედრო გემიდან გაშვებულია Tomahawk-ის ტიპის ფრთოსანი რაკეტები, რომელთა მოქმედების რადიუსი 1 600-დან 2 500 კილომეტრამდეა.
**The New York Times**-ის ცნობით, თავდასხმებში მონაწილეობდნენ ასევე საბრძოლო თვითმფრინავები ყურის რეგიონის სამხედრო ბაზებიდან. აშშ-ს რეგიონში ათასობით სამხედრო ჰყავს განთავსებული — მაგალითად, დაახლოებით 2 300 საუდის არაბეთში და 13 500 ქუვეითში.
ისრაელმა გამოიყენა F-35I Adir ტიპის საბრძოლო თვითმფრინავები, რომლებიც განთავსებულია ქვეყნის სამხრეთში, ნევატიმის ავიაბაზაზე.
---
### ირანის საპასუხო იერიშები რეგიონში
ირანმა და მისმა მოკავშირეებმა, მათ შორის ლიბანში მდებარე „ჰეზბოლამ“, დრონებითა და რაკეტებით შეუტიეს რამდენიმე ისრაელის ქალაქს, ბრიტანულ სამხედრო ბაზას კვიპროსზე და სამიზნეებს ყურის ქვეყნებში.
სამიზნეები უმეტესად სამხედრო ობიექტებია, თუმცა არა მხოლოდ. მაგალითად, ირანმა დუბაიში ხუთვარსკვლავიან სასტუმროს დაარტყა. ორი ირანული დრონის აფეთქებამ ხანძარი გამოიწვია აშშ-ის საელჩოში საუდის არაბეთის დედაქალაქ რიადში.
ასევე თავდასხმები განხორციელდა ინდუსტრიულ ობიექტებზე — ელექტროსადგურზე არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში და ალუმინის ქარხანაზე ბაჰრეინში.
---
### ირანის სარაკეტო და დრონული შესაძლებლობები
ირანმა გამოიყენა ბალისტიკური რაკეტები და დრონები, თუმცა მისი სრული არსენალი უცნობია. 2023 წელს ამერიკელმა გენერალმა კენეთ მაკენზიმ ირანის რაკეტების რაოდენობა დაახლოებით 3 000-ად შეაფასა (მოქმედების რადიუსი 300-დან 2 000 კმ-მდე).
**The Wall Street Journal** წერს, რომ ბოლო დღეებში ირანმა მინიმუმ 380 ბალისტიკური რაკეტა გაუშვა ყურის ქვეყნების მიმართულებით.
დრონების ზუსტი რაოდენობა უცნობია, თუმცა ირანი გამოცდილი მწარმოებელია — მათ შორის რუსეთს მიაწოდა Shahed-ის ტიპის დრონები.
---
## მსხვერპლი (3 მარტი, 13:00 მდგომარეობით)
| ქვეყანა | ისრაელი/აშშ-ის იერიშებით | ირანის იერიშებით |
| ------------------------------- | ------------------------ | ---------------- |
| ირანი | 787 | მონაცემი არ არის |
| ლიბანი | 52 | — |
| ერაყი | 2 | — |
| ისრაელი | — | 11 |
| ქუვეითი | — | 3 |
| ბაჰრეინი | — | 1 |
| არაბთა გაერთიანებული საამიროები | — | 3 |
| ომანი | — | 1 |
| აშშ (სამხედროები) | — | 6 |
წყარო: Al Jazeera, წითელი ნახევარმთვარე
ყველაზე მეტი დაღუპული ამ დროისთვის ირანშია.
---
## როგორ გაგრძელდება ომი?
ტრამპის თქმით, ომი კიდევ რამდენიმე კვირა გაგრძელდება. აშშ-ში ამას როგორც მხარდაჭერა, ასევე წინააღმდეგობა მოჰყვა.
ევროპაში პოზიციები განსხვავებულია. ესპანეთმა მკაცრად გააკრიტიკა თავდასხმები და აშშ-ს აუკრძალა თავისი სამხედრო ბაზების გამოყენება.
საფრანგეთმა, გერმანიამ და გაერთიანებულმა სამეფომ განაცხადეს, რომ აშშ-სთან ერთად იმუშავებენ „ჩვენი და ჩვენი პარტნიორების ინტერესების დასაცავად“.
ნიდერლანდებმა თავდასხმებს პირდაპირი მხარდაჭერა არ გამოუცხადა, თუმცა საგარეო საქმეთა მინისტრმა ტომ ბერენდსენმა განაცხადა, რომ მათ მიმართ „გაგება“ აქვს.
* * *
Ess 
ამერიკა/ისრაელის ომი ირანთან 2026, აირჩიეს ახალი აიათოლა!
