Asklipiodotaaის, რომ თქვენ ამ კითხვას სვამთ, უკვე ავტომატურად გამოგრიცხავთ იმ 95%-დან, ვისაც აზროვნების პროცესი საერთოდ არ აინტერესებს.
ამ საკითხს მრავალი მოაზროვნე შეეხო:
ბერტრან რასელი: „ადამიანებს ეშინიათ აზროვნების უფრო მეტად, ვიდრე ნებისმიერი სხვა რამის ამქვეყნად - უფრო მეტად, ვიდრე ნგრევის, სიკვდილისაც კი.“
ერიხ ფრომი - „გაქცევა თავისუფლებისგან“: ფრომი განმარტავდა, რომ ადამიანების უმრავლესობას რეალურად ეშინია დამოუკიდებლობის და ავტომატურად ირჩევს „კონფორმიზმს“ — ბრბოსთან შერწყმას, რადგან ასე პასუხისმგებლობა იხსნება.
ჩარლზ ბუკოვსკი: „სამყაროს პრობლემა ისაა, რომ განათლებული ადამიანები სავსე არიან ეჭვებით, ხოლო გაუნათლებლები — თავდაჯერებულობით“.
გენიალურად შეეხო ოლდოს ჰაქსლი...
ეს იდეალური ფორმულაა: თუ თქვენ სავსე ხართ აბსოლუტური, ურყევი თავდაჯერებულობით ყველა საკითხში,
სავარაუდოდ 3%-ში ხართ.
თუ მუდმივად ეძებთ, ეჭვობთ და სვამთ კითხვებს - 2%-ში.
თანამედროვე სამყაროში,3%-ის წილი კატასტროფულად გაიზარდა,მკვლევარებისა და სოციოლოგების აზრით,
თანაც 95%-ის ხარჯზე.
რამაც ეს უკანასკნელი, შესაძლოა, საზოგადოების ნახევარზე მეტადაც კი ,50%-ზე მეტად აქცია.
საინფორმაციო ეპოქამ და სოციალურმა მედიამ (Facebook, TikTok, X) შექმნა ფენომენი, რომელსაც შეგვიძლია ვუწოდოთ „ინტელექტუალური ილუზიონიზმი“.
მივიღეთ მასა, რომელიც აღარ არის პასიურად გაუნათლებელი, როგორც შოუს დროს იყო, არამედ არის აგრესიულად თავდაჯერებული საკუთარ „ინფორმირებულობაში“.
ტელევიზია, სოციალური მედია და იდეოლოგიები ხალხს აძლევს ილუზიას, თითქოს ისინი ფიქრობენ, როცა რეალურად მათ მაგივრად ალგორითმები და მედიამენეჯერები ფიქრობენ.
ცალსახა, ოფიციალური სტატისტიკური ციფრი (მაგალითად, „3% გახდა 30%“) სამეცნიერო ლიტერატურაში არ არსებობს,
რადგან ჯორჯ ბერნარდ შოუს ეს დაყოფა უფრო ფილოსოფიური მეტაფორაა, ვიდრე ზუსტი მათემატიკური ფორმულა.
თუმცა, თუ თანამედროვე სოციოლოგიურ, ფსიქოლოგიურ და ნეირობიოლოგიურ კვლევებს დავეყრდნობით, სურათი საკმაოდ დრამატულია.
ინტერნეტმა ყველას მისცა წვდომა ინფორმაციაზე, რამაც გააქრო ზღვარი სუბიექტურ აზრსა და ობიექტურ ფაქტს შორის.
თუ ადრე 95% პასიურად დუმდა, დღეს, სოციალური ქსელების ეპოქაში, ნებისმიერ ადამიანს აქვს საკუთარი „ტრიბუნა“.
შედეგად, მივიღეთ მილიონობით ადამიანი, რომელთაც წაკითხული აქვთ რამდენიმე სტატია ან ნანახი აქვთ მოკლე ვიდეო და დარწმუნებულნი არიან, რომ ექსპერტის დონეზე აზროვნებენ მედიცინაში, პოლიტიკასა თუ ეკონომიკაში.
მოკლედ,
თუ ბერნარდ შოუს დროს 95% იყო მასა, რომელიც საერთოდ არ იღებდა მონაწილეობას ინტელექტუალურ დისკუსიებში, დღეს საინფორმაციო ტექნოლოგიებმა ეს მასა აქცია აკვიატებულ, თავდაჯერებულ და ხმამაღალ ფსევდო-ინტელექტუალებად.
სამწუხაროდ, კვლევები და სოციოლოგიური დაკვირვებები აჩვენებს, რომ ნამდვილი მოაზროვნეების (2%) წილი კი არ გაიზარდა, არამედ კიდევ უფრო შემცირდა და ნამდვილ იშვიათობად იქცა.
ბევრი ადამიანი, ვისაც ჰქონდა მონაცემები და ინტელექტი იმისთვის, რომ გამხდარიყო ნამდვილი მოაზროვნე (2%), თანამედროვე ციფრულმა სამყარომ მარტივად შეიტყუა ილუზიურ 3%-ში. სოციალურმა ქსელებმა მათ მისცეს ცოდნის სწრაფი ილუზია და დოფამინური აღიარება.
დღეს ნებისმიერ ადამიანს შეუძლია 30-წამიან ვიდეოში მოისმინოს კვანტური ფიზიკის, ნიცშეს ფილოსოფიის ან ეკონომიკური კრიზისის მოკლე შინაარსი. ეს ქმნის ცოდნის ილუზიას. ადამიანს ჰგონია, რომ საკითხი ესმის, თუმცა მას არ გაუვლია ამ ცოდნის კრიტიკულად გადამუშავების, ეჭვის შეტანისა და ტვინის გაბურღვის რთული პროცესი,რაც 2%-ს ახასიათებს.
ადამიანს, რომელსაც შეეძლო ღრმად ეფიქრა, დღეს ურჩევნია მზა, ლამაზად შეფუთული იდეოლოგიები აიტაცოს და თავი ჭკვიანად იგრძნოს, ვიდრე ეჭვებისა და კრიტიკული ანალიზის მტკივნეული გზა გაიაროს.
დანინგ-კრიუგერის ეფექტის „ეპიდემია“- ეს არის ფსიქოლოგიური ფენომენი, როდესაც დაბალი კომპეტენციის მქონე ადამიანებს აქვთ საკუთარი ცოდნის არარეალურად მაღალი შეფასება ანუ ზუსტად შოუსეული ფრაზა:- „ფიქრობენ, რომ აზროვნებენ“.
ბერნარდ შოუს ეპოქაში საინფორმაციო ხმაური გაცილებით ნაკლები იყო. დღეს კი, იმისთვის, რომ ნამდვილად იაზროვნო (2%), გიწევს წარმოუდგენელი რაოდენობის ყალბი ინფორმაციის, პროპაგანდისა და ალგორითმული მანიპულაციის გაფილტვრა.
ეს მოითხოვს იმდენად დიდ ნებისყოფას და მენტალურ ენერგიას, რომ ადამიანების ძალიან მცირე ნაწილი თუ უძლებს ამ წნეხს.
დღეს „ბრბოსგან განსხვავებული აზრი“ (რაც 2%-ის მთავარი ნიშანია) ძალიან მკაცრად ისჯება საზოგადოებრივი გაკიცხვით, ე.წ. „გაუქმების კულტურით“ (Cancel Culture) და ბულინგით.
ბევრ ჭკვიან ადამიანს უბრალოდ ურჩევნია გაჩუმდეს ან მოერგოს 3%-ის შაბლონებს, რათა სოციალური იზოლაცია თავიდან აიცილოს.
ასე რომ, სამყარო კიდევ უფრო პოლარიზდა: ფსევდო-ინტელექტუალური 3%-იანი მასა კატასტროფულად გაიზარდა,
ხოლო ნამდვილი, დამოუკიდებლად და კრიტიკულად მოაზროვნე 2% კიდევ უფრო „შევიწროვდა“,
დაპატარავდა და დღეს ალბათ 1%-საც ძლივს აღწევს.
სწორედ ამიტომ არის თითოეული ადამიანი, რომელიც საკუთარ თავში ამ კრიტიკულ გონებას ინარჩუნებს, ოქროს ფასი!
* * *
The Laughing Heart - Charles Bukowski - A Short Film
https://www.youtube.com/watch?v=nEbIuDuW7l8your life is your life -- by Charles Bukowski
your life is your life
don’t let it be clubbed into dank submission.
be on the watch.
there are ways out.
there is a light somewhere.
it may not be much light but
it beats the darkness.
be on the watch.
the gods will offer you chances.
know them.
take them.
you can’t beat death but
you can beat death in life, sometimes.
and the more often you learn to do it,
the more light there will be.
your life is your life.
know it while you have it.
you are marvelous
the gods wait to delight
in you
– your life is your life
your poetry is your poetry
ქართველი “ხამია"
