James Webb-ის პირველი სურათები

ჩვენ თუ ვხედავთ ასი მილიონი წლის დროის უკან ის მხარეც ჩვენ გვიყურებს დინოზავრების ეპოქაში. მოკლედ რეალურ დროში ვერც დავინახავთ და ჩვენც ვერ ამოვუყვანთ მაზოლს თვალებში

ეგრევე ჩაკვდება.

ანუ აქ რას ამტკიცებთ რო არაფერიც არ არსებობს? არანაირ წესრიგს არ ექვემდებარება და საერთოდ ადამიანი ტყუილად ცხოვრობს? ვერაფერსაც ვერ ჩასწვდება რეალურად და მაშინ აზრი ? ანუ არაფერი არაა. თუ არაფერი არაა რას წვალობს ეს ამდენი ადამიანი. ჭამა და სექსს მიაწვნენ არ ჯობიაა, ეგაა რაც შერჩებათ.

წესებით ცხოვრებას კაცობრიობა ცდილობს და თან სწავლობს- აგე პუტინმა რო არ მოინდომა კი ედღვნება კეთილები და მალე Kეთილისმსურველებიც.

iosebovich

ანუ თუ რამეა რატომ წვალობს? რა უნდა იყოს რომ საწვალებად ღირდეს?

არ მინდოდა ამის დაწერა, მაგრამ დაფიქრდი რამხელა სისულელეს ამბობ.

ასეთი მარტივი რაღაც ასე ძნელი გასაგებია დავიჯერო? აი რა არის მაგ წინადადებაში სასაცილო მითხარი უბრალოდ. მანდ გამოჩნდება შენი შეცდომა.

სისულელე თუ გაინტერესებს რა არის არის აი ეს რაც შენ დაწერე

აი ეს არ არის სისულელე ხომ? ჩვენ უკვე ვხედავთ დღეს ისეთი ობიექტებისგან წამოსულ სინათლეს, რომლებიც 13.7 მილიარდ სინათლის წელზე გაცილებით შორს არიან! მაგალითია ყველაზე შორი გალაქტიკა რაც ჰაბლმა დაინახა 32 მილიარდი სინათლის წლითაა დაშორებული. შენ კიდევ ამბობ 13.7 მილიარდი სინათლის წლის მანძილზე შორს ვერ დავინახავთო

ინგლისური იცი?
GN-z11 is a high-redshift galaxy found in the constellation Ursa Major. The 2015 discovery was published in a 2016 paper headed by Pascal Oesch and Gabriel Brammer (Cosmic Dawn Center). Up until the discovery of HD1 in 2022, GN-z11 was the oldest and most distant known galaxy yet identified in the observable universe, having a spectroscopic redshift of z = 11.09, which corresponds to a proper distance of approximately 32 billion light-years (9.8 billion parsecs).

The object's name is derived from its location in the GOODS-North field of galaxies and its high cosmological redshift number (GN + z11). It is observed as it existed 13.4 billion years ago, just 400 million years after the Big Bang; as a result, its distance is sometimes inappropriately[9] reported as 13.4 billion light-years, its light-travel distance measurement.

ეს ახსნა ამ გალაქტიკის შესახებ

ეხლაც თუ ვერ მიხვდი და რაღა ვიცი აბა. ამ სიტყვებს მაინც დაუფიქრდი სანამ იმას იტყვი რომ 13.7 მილიარდი სინათლის წელის მანძილია დღევადნდელი ხილული ჰორიზონტიო.

According to calculations, the current comoving distance—proper distance, which takes into account that the universe has expanded since the light was emitted—to particles from which the cosmic microwave background radiation (CMBR) was emitted, which represents the radius of the visible universe, is about 14.0 billion parsecs (about 45.7 billion light-years), while the comoving distance to the edge of the observable universe is about 14.3 billion parsecs (about 46.6 billion light-years), about 2% larger. The radius of the observable universe is therefore estimated to be about 46.5 billion light-years and its diameter about 28.5 gigaparsecs (93 billion light-years, or 8.8×1026 metres or 2.89×1027 feet), which equals 880 yottametres.

გაიგე? "ხილული ჰორიზონტი" არის 46.5 მილიარდი სინათლის წელი და არა 13.7 რასაც შენ წერ იმის გამო რომ დროს და მანძილს ურევ ერთმანეთში!

https://en.wikipedia.org/wiki/Observable_universe

if the matter that originally emitted the oldest cosmic microwave background (CMBR) photons has a present distance of 46 billion light-years, then at the time of decoupling when the photons were originally emitted, the distance would have been only about 42 million light-years.
ეგ უძველესი გამოსხივება კიდევ რაც დავაფიქსირეთ დღეს რომ 46 მილაირდი სინათლის წლის მანძილშია როდესაც წამოვიდა მაგ ობიექტიდან მაშინ დაშორებული მანძილი იყო 42 მილიონი სინათლის წელი.

The light-travel distance to the edge of the observable universe is the age of the Universe times the speed of light, 13.8 billion light years. This is the distance that a photon emitted shortly after the Big Bang, such as one from the cosmic microwave background, has travelled to reach observers on Earth. Because spacetime is curved, corresponding to the expansion of space, this distance does not correspond to the true distance at any moment in time.
გაიგე? 13.7 მილიარდი სინათლის წელი ხილული ჰორიზონტი რაზეც შენ ამბობ არ შეესაბამება მანძილს არცერთ მომენტში! ეს არის მხოლოდ დრო რა დროც დაჭირდა მაგ რადიას რომ მოსულიყო ჩვენამდე.

ეს მაგ GN-z11 გალაქტიკის შესახებ.
At first glance, the distance of 32 billion light-years (9.8 billion parsecs) might seem impossibly far away in a Universe that is only 13.8 billion (short scale) years old, where a light-year is the distance light travels in a year, and where nothing can travel faster than the speed of light. However, because of the expansion of the universe, the distance of 2.66 billion light-years between GN-z11 and the Milky Way at the time when the light was emitted increased by a factor of (z+1)=12.1 to a distance of 32.2 billion light-years during the 13.4 billion years it has taken the light to reach us.

ანუ როდესაც წამოვიდა ეგ სხივი მაგ გალაქტიკიდან მაშინ 2.66 მილიარდი სინათლის წლით იყო დაშორებული, ხოლო დღეს 32.2 მილიარდი სინათლის წლითაა დაშორებული. ამ სხივის მოსვლას ჩვენამდე დაჭირდა 13.4 მილიარდი წელი.


აი ეს არის მაგ წინადადების ახსნა დეტალურად რაც დავწერე და რასაც შენ სისულელე უწოდე. დაფიქრებულიყავი და მიხვდებოდი რაც დავწერე. 46 მილიარდი სინათლის წლით დაშორებული რაცაა ობიექტი დღეს, მაგისგან წამოსულ გამოსხივებას ვხედავთ დღეს რომელიც 13.7 მილიარდი წელია მოდის. ანუ მაგდენი ხნის წინანდელს ვხედავთ.

This post has been edited by matemana on 18 Jul 2022, 00:53

ჩაიძაბა, ველოდები დრაკონს.........................

არა. უბრალოდ თანამედროვე მეცნირება კედელს შეასკდა (კიდევ ერთხელ). მაგრამ მჯერა რომ ამ კედელსაც გადაახტება და სამყაროზე უფრო მეტს გაიგებენ ჩვენი შთამომავლები. კლავიატურაზე რომ უაკუნებ თითებს იმის დამსახურებაა რომ სექს და ჭამას არ გადაყვა კაცობრიობა.

რა ქენი ეს კაცო? სად წაიღე თემა.

პოლიტიკურია ეს თემა. იქნებ ცოტა წაიკითხონ გონება ავარჯიშონ, ტორემ ამ მიშა- ბიძინამ სულ ჩაციკლა ხალხი.
იმიტომაა ამდენი რუსეთუმე, ალტ-ინფოელი, და ბრტყელი დედამიწის მომხრეები, აზროვნებას რომ ვერ ავარჯიშებენ.

მერე ვერ გებულობენ ვერც ეკონომიკას, ვერც პოლიტიკას.

ვერ გააგებინებ რა არის დეოლიგარქიზაცია, რატომ ხდება რომ თითქოს ლარი "მყარდება" მაგრამ ფასები მატულობს.
გონიათ რომ "ლარის კურსი" 2.2 რომ გახდეს, ყველაფერი გაიაფდება და კარგად იცხოვრებენ.

აი ასეთი თემების ნაკლებობა იწვევს მაგას.

100%


ჯობია ამ თემებზე ვკამათობდეთ, ვიდრე იმაზე, კობახიძე უფრო ღლეა, თუ ღარიბაშვილი. მით უმეტეს, რომ ორივე უკიდეგანოა და შეუძლებელია ზუსტი პასუხი.

matemana
ეხლა კონკრეტულად ამ თემაზე:

ეხლა ცალკე განვიხილოთ რა არის სისულელე და რა არის სასაცილო.

ეს არის სისულელე იმიტომ რომ სინათლის სხივი თავის სიჩქარეს სამჯერ ვერ გამოასწრებს.

ხოლო სასაცილო არის დანარჩენი, რაც დაწერე ამის გასაპრავებლად.
ასე ხდება როცესაც რაღაცა იცი, მაგრამ არ იცი კარგად და ზუსტად, ამიტომ აკეთებ ისეთ ინტერპრეტაციას, რომელიც შენ გაწყობს და როგორც შენ გესმის.
კარგია რომ იუთუბეს თავი დაანებე, ვიკიპედია გაცილებით კორექტულია. მაგრამ აქ არის ერთი პრობლემა-ინტერპრეტაცია.

მიუხედავად ჩემი დიდი პატივისცემისა ინგლისური ენის მიმართ, მას აქვს დიდი ლექსიკა, ბევრი ზუსტი ტერმინი, შეუძლია განსაკუთრებით ტექნიკური აზრი გადმოსცეს სწრაფად და მოკლედ, მაგრამ,
ინგლისური ენა არ არის შენი მშობლიური ენა, ისედაც ეს ენა ზოგ შემთხვევაში დიდი ინტერპრეტაციის საშუალებას ტოვებს, ამიტომ თუ კარგად არ გესმის რას კითხულობ, შეიძლება არასწორედ გაიგო და არასწორედ თარგმნო.

შენ ეძებდი ინფორმაციას ხილული ჰორიზონტის შესახებ, და ნახე ვიკიპედიის ეს სტატია. ეს სტატია არ არის ხილულ ჰორიზონტზე.

პირველივე სიტყვები-"თანახმად გათვლებისა" შეიძლება ითარგმნოს როგორც "მეცნიერები ვარაუდობენ" ანუ ეს მხოლოდ ვარაუდია და არა ის რასაც ვხედავთ,
visible universe არის არა ხილული ჰორიზონტი, არამედ ხილული სამყარო (და ეს არ ნიშნავს, რომ ეხლა ხედავ ამას)
observable universe შეიძლება ითარგმნოს როგორც მიმოხილვითი ანუ დაკვირვებადი სამყარო.
აქ ლაპარაკია დაკვირვებადი სამყაროს ზომაზე. დაკვირვებადი არის სამყარო, რომელზეც შესაძლებელია დაკვირვება, ანუ ამ სამყაროდან ინფორმაცია უკვე მოვიდა ჩვენამდე, ან მოვა მომავალში და შევძლებთ დაკვირვებას.
ამის გარეთ კიდევ არსებობს სამყარო რომელიც არ არის დაკვირვებადი, ანუ იქიდან ინფორმაცია უკვე არასოდეს არ მოვა ჩვენამდე, სამყაროს ეს ნაწილი სამუდამოდ დაიკარგა ჩვენთვის, ამაზე წინა გვერდებზე მიწერია.

ეს უნდა თარგმნო აზრობრივად და არა სიტყვებით. ეს არის უძველესი გალაქტიკა, რომელიც ჩვენს მიერ დანახულია დაკვირვებად სამყაროში (დანახულია ნიშნავს წარსულს და არა ეხლა) რომლის წითელი წანაცვლება არის 11.09 რაც corresponds-შეესაბამება, proper distance-იხილე წინა ციტატაში- According to calculations, the current comoving distance—proper distance, 32 მილიარდი სინათლის წლის შესაბამის მანძილს.
ანუ აქ ქართულად რომ ვთარგმნოთ, წერა, რომ დედამიწიდან დავინახეთ უძველესი გალაქტიკა, რომლის წითელი წანაცვლება აჩვენებს, რომ ეხლა ის იმყოფება ჩვენგან 32 მილიარდი სინათლის წინ მანძილზე.
აქ არ წერია, რომ ეხლა ვხედავთ მაგ მანძილზე.

ხოდა აი ბოლოს თვითონ წერ იმას რასაც ამდენ ხანს გელაპარაკები:

აქ ყველაფერი სწორედ გიწერია და რას მედავები ვერ ვხვდები?

აქ უნდა დააზუსტო, რომ მაგ ობიექტიდან წამოსულ სინათლის სხივს კი ვხედავთ, მაგრამ როცა წამოვიდა, ის იყო 13.2 მილიარდი სინათლის წელზე ახლოს. და ამიტომ ვხედავთ.
და არა ისე, რომ 46 მილიარდი სინათლის წელი გზა გამოიარა 13 მილიარდ წელში.

კარგი ვიდეოა. კარგად აღწერს ჩვენს რეალურ ცოდნას სამყაროს მოწყობის შესახებ. ჩვენ არ ვიცით ფუნდამენტი მაგრამ რაც ფუნდამენტზეა დაშენებული ეგ გვსემის, რაღაც დონეზე.

DRAKONI

მანახე სად დავწერე რომ სინათლემ 3-ჯერ გადააჭარმა თავის სიჩქარესთო! ისევ სტატიკურად აღიქვამ სამყაროს და ისევ იგივე შეცდომა დაუშვი. ფართოვდება სამყარო. დაუკვირდი ამ სიტყვებს რას ნიშნავს.

ასეთ თემებში დანამდვილებით ბევრი რამე არ ვიცით და თანახმად გამოთვლებისა და ვარაუდებზეა დაფუძნებული. მოკლედ გეტყვი, არ გაქვს გააზრებული რაზეც მელაპარაკები. იმიტომაც დაწერე ეს.

მეტსაც გეტყვი, დღეიდან თუ გაინტერესებს დანახვადი სამყარო რამდენია მაგასაც გეტყვი. 16 მილიარდი სინათლის წელია. ყველაფერი რაც დღეს ამ მანძილით ან ნაკლებითაა დაშორებული დანახვადია შორეულ მომავალში, ხოლო რაც ამ მანძილზე შორსაა იმას ვეღარასოდეს ვერ დავინახავთ. observable universe რაც არის დღეს არის 46 მილაირდი სინათლის წელიწადი. მომავალში კიდევ უფრო გადიდდება ეგ 16 მილიარდი სინათლის წლის მანძილით დაშორებული ობიექტიდან როდესაც სინათლის სხივი ჩვენამდე მოვა მაგ დროისთვის თუ არაფერი შეიცვალა observable universe იქნება გაცილებით გაცილებით დიდი ვიდრე დღესაა.

აი ამ შეცდომას უშვებ შენ. არაფერში არ ზის შენი ნათქვამი 13.7 მილიარდი სინათლის წლის მანძილის მქონე ხილული სამყარო. არც წარსულიდან უკვე მოსული სინათლისა და რადიაციის არც დღეს რომ დაიწყო წამოსვლა იმის.


This post has been edited by matemana on 18 Jul 2022, 17:25

matemana
ვერ გავიგე რატომ მეკამათები ან რას ამბობ.
ზოგადად კი გავიგე, რომ სამყაროს გაფართოვება არ ვიცი და დროს მანძილში ვურევ, მაგრამ იქნებ დამიკონკრეტო სად დაინახე ეგ?

ეხლა ვფიქრობ როგორ გავიგო რას ამბობ.

შენივე მოყვანილ სტატიაში ის წერია რასაც მე ვამბობ.
თავიდან დაწერე:

მერე დააზუსტე და დაწერე:

ეს სწორია და მეც ამას ვწერ. აბა რატომ მეკამათები?

მოდი ასე გადავწყვიტოთ, კონკრეტულ მაგალითზე დაწერე რას ამბობ. იქნებ გავიგო რაზე მეკამათები? ასე უფრო ადვილად გავარკვევთ.
ეს შენი მოყვანილი მაგალითი კარგია გასარკვევად:

მოკლედ ეს მაგალითი ასეთია:

რამდენიმე წლის წინ ჩვენ ტელესკოპით დავინახეთ გალაქტიკა, რომლის წითელი წანაცვლებით შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ დღეს ეს გალაქტიკა დაშორებულია ჩვენგან 32 მილიარდი სინათლის წლით.
იმ დროს როდესაც ამ გალაქტიკიდან სინათლის სხივი ჩვენსკენ წამოვიდა, ჩვენს შორის მანძილი იყო 2.66 მილიარდი სინათლის წელი.
ხო ყველაფერი სწორედ დავწერე?

რომ გავიგო როგორ გესმის შენ ეს საკითხი და რაში მედავები, გთხოვ უპასუხო ორ კითხვას:

1. დრო.
რამდენი ხანი მოდიოდა სინათლის სხივი ამ გალაქტიკიდან ჩვენამდე.

2. მანძილი.
რა მანძილი გაიარა სინათლის სხივმა, როდესაც ის მოძრაობდა ამ გალაქტიკიდან ჩვენამდე.

სულ ორი რიცხვი მჭირდება.
თუ ამ რიცხვებს არ დაწერ, ჩავთვლი რომ არ იცი პასუხი, და შენთან შემდგომ კამათს აზრი არა აქვს.

DRAKONI

observable universe არის 46 მილიარდი სინათლის წელი რადიუსი, დღეს და ის დიდდება საკმაოდ სწრაფად. გაგიკვირდება და თუ კაცობრიობა გადარჩა იმაზე მეტ გალაქტიკას დავინახავთ მომავალში ვიდრე დღეს ვხედავთ. ანუ observable universe ძალიან გაიზრდება.
წარსულიდან კიდევ 379,000 წლის რომ იყო სამყარო იმის წინ ვერაფერს დავინახავთ სხივებით. ამ დროინდელია cosmic microwave background
ხოდა გამაგებინე ერთი რას გულისხობ როცა ხილულ ჰორიზონტზე ამ არაფერში რომ არ ჯდება ისეთ მანძილებზე საუბრობ? რას გულისხმობ ხილულ ჰორიზონტში?

მაგ ყველაზე შორეული გალაქტიკიდან რაც გვინახავს წამოსულ სხივს რაც შეეხება ჩვენკენ სულაც არ მოძრაობდა თავიდან, იმიტომ კი არა რომ მაშინ დედამიწა არ არსებობდა, უბრალოდ სამყარო ძალიან სწრაფად ფართოვდებოდა და ამიტომ ეგ სხივიც გვშორდებოდა, შორდებოდა იმ ადგილს სადაც დედამიწა იქნებოდა, მაშინ რომ ჩამოყალიბებული ყოფილიყო. სინათლის სიჩქარე შორეულ კოსმოსში იმაზე დაბალია ვიდრე ჩვენთან ახლოს, უარყოფითიც კი ჩვენთან მიმართებაში. ამიტომაა რომ დღეს რომ 16 მილაირდ სინათლის წელზე შორსაა ობიექტი მას ვერასოდეს დავინახავთ. სამყარო უფრო სწრაფად ფართოვდება ვიდრე სინათლის სიჩქარე. მათგან წამოსული სიჩქარე ჩვენ გვშორდება. როცა ამ 2.68 მილიარდი სინათლის წლით დედამიწის ადგილიდან დაშორებული გალაქტიკიდან სინათლე წამოვიდა ჩვენამდე 13.4 მილაირდი წლის წინ დაახლოებით 5.8 მილიარდი წლის როცა იყო სამყარო მანამდე ჩვენგან შორს მიდიოდა, მერე დაიწყო ჩვენკენ სვლა და 9.6 მილიარდ წელიწადში მოვიდა. აი გზა რაც მაგ სხივმა გაიარა მანძილი შენით გამოთვალე ოღონდ გაითვალისწინე სამყაროს გაფართოება



This post has been edited by matemana on 18 Jul 2022, 22:20