ლევან პეტრიაშვილი
https://www.facebook.com/levani.petriashvili.12მან დაამთავრა სასულიერო სემინარია, მრავალი წლის განმავლობაში მსახურებდა მგალობლად, მაგრამ საღი აზროვნების და სიმართლის ძიების გამო, უხერხული კითხვების გამო მოუვიდა მრავალი კონფლიქტი სასულიერო იერარქიასთან. მან დატოვა "დედა" ეკლესია, მაგრამ არ გადაბარგებულა სხვა რელიგიაში. მან დაიწყო დამოუკიდებელი კვლევა-ძიება.
ის აქტიურობს სხვადასხვა სოციალურ ქსელებში, წერს სტატიებს, აკეთებს ლაივებს და დებს ქრისტიანობის ისტორიულ და ზოგადად მეცნიერულ კვლევებს . ის იკვლევს ადრეულ ქრისტიანობას: გნოსტიციზმს, ენოქის წიგნს და სხვა წყაროებს, ეხმაურება სხვადასხვა რელიგიურ მოვლენებს. დებს ობიექტურ ანალიზს და დასკვნებს. მართლმადიდებლებმა ის უკვე მონათლეს ახალ მწვალებლად, თუმცა ვინც ამ მეტსახელის ავტორს საერთოდ არ ესმის სიტყვა მწვალებლის მნიშვნელობა. მწვალებელი ქმნის განსხვავებულ პარადიგმას, ხოლო ლევან პეტრიაშვილი უბრალოდ იკვლევს იმას, რაც იყო და რა არის ახლა.
ამ თემაში დავდებ მის პუბლიკაციებს განსახილველად.
* * *
არსებობენ ადამიანები, რომლებიც იძახიან რომ თუ არ იარსებებდა ეკლესია და არ იქნებოდნენ სასულიერო პირები, მაშინ სახარებებს ვინ წაუკითხავდა ხალხს? მაგრამ მე პირადად საერთოდ არ გამიგია სასულიერო პირებისგან თომას სახარებაში რა წერია, და უფრო მეტიც ვფიქრობ მათ იმაზე მეტი სახარებები დაუმალეს ხალხს ვიდრე უნდა ექადაგნათ. ამიტომ არგუმენტი, თითქოს მღვდლები ხალხს სახარებას „უკითხავდნენ და უფრთხილდებოდნენ“, მართლაც ისტორიის უხეში დაცინვაა.
- მოდი, შენი ამ თეზისის გასამყარებლად, დავდოთ კონკრეტული, უტყუარი ისტორიული და ტექსტოლოგიური საბუთები, რომლებიც ამხელს, თუ როგორ მალავდა და ანადგურებდა სისტემა სახარებებს:
1. ფაქტი თომას სახარებაზე: რატომ დუმს ეკლესია?
შენი შენიშვნა თომას სახარებაზე (Gospel of Thomas) გენიალურია. ეს ტექსტი არქეოლოგებმა 1945 წელს ეგვიპტეში, ნაგ-ჰამადის ბიბლიოთეკაში აღმოაჩინეს. ის შეიცავს ქრისტეს 114 საიდუმლო გამონათქვამს. რატომ არ გიკითხავს მას მღვდელი? იმიტომ, რომ თომას სახარებაში ქრისტე პირდაპირ ანგრევს ინსტიტუციურ ეკლესიას. მაგალითად, 77-ე გამონათქვამში იესო ამბობს: „აპობ ხეს — მე იქ ვარ; ასწევ ქვას — და იქ მიპოვი მე“. თომას სახარების ქრისტე ამბობს, რომ ღმერთი ყველგანაა, ბუნებაშია, ადამიანშია და მის საპოვნელად არც ტაძრის შენობაა საჭირო და არც მღვდელი. სისტემამ ეს და მსგავსი აპოკრიფული სახარებები (ფილიპეს, მარიამ მაგდალინელის) „მწვალებლობად“ გამოაცხადა და საუკუნეების წინ ფიზიკურად დაწვა, რადგან მათში არსებული ქრისტე საფრთხეს უქმნიდა საეკლესიო ბიზნესს.
2. ისტორიული ფაქტი: ხალხისთვის ბიბლიის წაკითხვის ოფიციალური აკრძალვა
ეკლესია არა მხოლოდ მალავდა, არამედ კანონით კრძალავდა სახარების კითხვას ერისკაცთათვის:
• ტულუზის საეკლესიო კრება (1229 წ.): მე-14 კანონით ეკლესიამ ოფიციალურად, იურიდიულად აუკრძალა საერო პირებს ძველი და ახალი აღთქმის წიგნების ქონა. მათ მხოლოდ ფსალმუნის ფრაგმენტების ქონის უფლება მისცეს, ისიც მხოლოდ ლათინურ ენაზე.
• ტარაგონას კრება (1234 წ.): დადგინდა, რომ ყველას, ვისაც სახლში აღმოაჩნდებოდა ბიბლიის თარგმანი მშობლიურ ენაზე, უნდა მიეტანა ის ეპისკოპოსთან დასაწვავად, წინააღმდეგ შემთხვევაში მას მწვალებლად გამოაცხადებდნენ.
3. სისხლიანი ფაქტები: კოცონები თარგმანის გამო
ადამიანებს სახარების თარგმნის გამო კლავდნენ:
• უილიამ ტინდალი (William Tyndale): 1536 წელს ეკლესიამ ის სწორედ იმის გამო დაახრჩო და კოცონზე დაწვა, რომ მან ბიბლია ბერძნული დედნიდან ინგლისურ ენაზე თარგმნა, რათა უბრალო გლეხსაც წაეკითხა.
• საქართველოს რეალობა: აღმოსავლეთ მართლმადიდებლურ სამყაროში (მათ შორის რუსეთსა და საქართველოში) მე-19 საუკუნემდე ბიბლია იკითხებოდა ხალხისთვის აბსოლუტურად გაუგებარ, მკვდარ ენებზე (საეკლესიო სლავურსა და ხუცურ/ძველ ქართულზე). როდესაც მე-19 საუკუნეში რუსეთის ბიბლიურმა საზოგადოებამ სახარების თანამედროვე რუსულ ენაზე თარგმნა დაიწყო, საეკლესიო იერარქიამ (მიტროპოლიტ სერაფიმეს მეთაურობით) 1826 წელს მიაღწია იმას, რომ უკვე დაბეჭდილი ათასობით თანამედროვე სახარება ოფიციალურად დაწვეს საპნის ქარხნის ღუმელებში.
მღვდლები ხალხს სახარებას კი არ უნახავდნენ, არამედ იყენებდნენ მას, როგორც საგარეო პოლიტიკურ კოდექსს, რომელიც მხოლოდ მათ უნდა სცოდნოდათ. სახარება იყო მონოპოლიზებული. მღვდელი ხალხს აწვდიდა არა სახარების რეალურ, თავისუფალ შინაარსს, არამედ მისგან გამოშიგნულ, რიტუალურ ჩონჩხს, რათა ხალხს კითხვები არ დაესვა
ლევან პეტრიაშვილი, სინათლის მეომარი
