ბასიანის ბრძოლა

სამხედრო ისტორიის მამას, დელბრუკს აქვს ფრაზა, რომელიც ზუსტად ასახავს საქმის ვითარებას ძველ საველე არმიებში: "Передвижения, легко совершаемые отрядом в 1 000 чел., являются уже весьма затруднительными для 10 000 чел., чудом искусства для 50 000 и невозможными для 100 000."

ამაზე მეტსა და კომპეტენტურს ვერაფერს იტყვით შინაარსობრივად და გინდ დაიჯერეთ, გინდა არა.

J.R.R.Tolkien

ევროპელი არისტოკრატი, ანუ ჯვაროსანი, ქართველი არისტოკრატივით ატარებდა ცხოვრებას და აღჭურვილობის ხარისხისა და სამხედრო ცოდნა-გამოცდილების მხრივაც დიდად არაფრით განსხვავდებოდა მისგან. ფეოდალური წყობა გასართობად არ გვქონია :)

This post has been edited by 999777 on 3 Sep 2023, 23:20

გამიგია რომ ჯვაროსნებს თავის დროის ერთ-ერთი სერიოზული აღჭურვილობა ქონდათ.
ლამის უბადლო.

J.R.R.Tolkien

და ქართველი მებრძოლები ვინ იყვნენ, არისტოკრატია არ იყო? თუ გგონია, რომ გლეხები ინრძოდნენ ფიწალითა და ნამგლით ხელში? დავით აღმაშენებლის მონა სპა ბრძოლის მეტს კი არაფერს არაფერს აკეთებდა. ჯვაროსნებმა მძიმედ აღჭურვა განვითარებულ შუა საუკუნეებში რომ დაიწყეს, ქართველი მეომრები ჯერ კიდევ ადრე შუა საუკუნეებში იყენებდნენ კატაფრაქტას:

(IMG:https://img.forum.ge/J_LiLLipsiKo9S.jpg)
დავითის დროს კი ტაძრეულები იყვნენ მძიმედ შეიარაღებულები:
(IMG:https://img.forum.ge/J_Li7hijjiKo9t.jpg)
(IMG:https://img.forum.ge/J_Lin8ivviKo9X.jpg)

ჩვენ გვიყვარს ხელაღებით,გამოთვლის და სწორი ანალიზის მტკიცება იმისა რაც მოგვწონს ან გვაწყობს.ცნობილია რომ ცხენი შუა საუკუნეებში იყო მთავარი საშუალება ლაშქრის გადაადგილებისთვის,აქ არ იგულისხმება მარტო კავალერია,ჯარს ჭირდება სამეურნეო საქმის გამართულად მუშაობა წარმატებისთვის,სადაც ცხენები დიდ როლს თამაშობდნენ.ცხენებს ჭირდებათ სათანადო კვება,თორემ ვერანაირ სარგებელს მიიღებ მათგან.აქედან გამომდინარე ,ცნობილია რომ 125 ცხენს ჭირდება 1 ჰა საძოვარი სრულყოფილი კვებისთვის.სად აქვს საქართველოს იმდენი საძოვარი რომ თუნდაც 100 000იანი ლაშქრის ცხენებს ეყოს,რომლებიც შემოდიან და ბანაკდებიან აქ.აქედან გამომდინარე დიდად საეჭვოა 100 000ზე მეტი ყოფილიყო დიდგორში,ესეც გაბერილი მგონია,ამაზე ბევრად ნაკლები ბასიანში.

წაბძანდენ ორნივ მეფენი, ქართლისა და კახეთისა, ჯარით, შირაქზე ჩაიარეს, საცა გზები იყო ლეკთა გამოსასვლელი, ის გზები, შეუკრეს, ლეკნი გაბრუნდენ, იორის პირს დაჰყვნენ და განჯის ბოლოს, ალაზანი და იორი რომ იყრება დანღიზს, იქ ჩავიდნენ. ეს ამბავი მოახსენეს მეფეთა ჩვენთა, წაბძანდენ დღით და ღამით საჩქაროდ, მივეწივენით ალაზნის პირზე, დილას ადრე შეიქნა ომი ფიცხელი, ლეკნი ასე უწინ შემოგვებნენ, რომ უფროსი ომი აღარ იქნებოდა, მეწინავის ჯარი რომ მივიდა, მემარცხნის ჯარიც მიეშველა, ძლიეს ლეკთა, გაიქციეს ლეკნი, შეიტყვეს ქართველთა და კახთ, ერთობით გაჰყვნენ, ალაზანსა და აგრის შუა ერთი მთა არის, ლეკის ჯარი იმაში შეცვივდა, მიყვა ჯარი ქართველთა, დაიქვეითეს და ისე შეესივნენ. თითონ მეფე ერეკლე მოწინავეს ჯარში ბძანდებოდა და ისე აბრძოლებდა და აძლიერებდა წყალობისა სიტყვით, დაკაფეს, ამოწყვიტეს ლეკნი, რომ ყათლანი დამართეს, რომ ერთი ამისთანა გამარჯვება და ძალიანი ჴმალი ბატონს ჩვენს არ მოსლოდა. მიბძანდა მეფე ერეკლე, ჯარი ძალად ჩამოაცალა, თორემ ორის-სამის დღით ჩვენი ჯარი ლეკთ არ მოეშვებოდა. გამოუძღვა გამარჯვებულს ჯარს და მოულოცა ცხებულს მეფეს, მამასა თვისსა, ბატონი ჩამომხდარიყო ალაზნის პირზე, გაღმა, მიართვეს ლეკის თავი და ცოცხალი შვიდასი და ცხენი ლეკისა ათას ხუთასი. წამობძანდა დიდის სიხარულით გამარჯვებული.


ეს ამბები მოახსენა მეფემ ერეკლემ მამასა თვისსა, მეფეს თეიმურაზს, მაშინვე შემოიყარა დიდი ჯარი და წაბძანდა კახეთს. ეს ლეკის ჯარი წავიდა, შვიდი ათასი ცხენოსანი, ყაზახის ქვეყანას დაჰკრეს, მრავალი საქონელი,

https://wikisource.org/wiki/%E1%83%9E%E1%83...%9C%E1%83%98%22

ვარაზვაჩე
კარგად ვიცი ვინ იბრძოდა დავითის ლაშქარში.
გარკვევით მიწერია ჯვაროსნების უპირატესობა რაში იყო. ჩვენ გვყავდა ახალ ჩამოყალიბებული ჯარი, რომელსაც დიდი და მაშტაბური ბრძოლების გამოცდილება ფაქტობრივად არ ჰქონია, არც 24/7 იარაღის დახვეწაში ვარჯიშისთვის ეცალათ ჩვენებს, არ მითხრა ახლა ჩვენთანაც ხშირად იმართებოდა რაინდების ტურნირები

J.R.R.Tolkien
რატომ იყო ქართული ჯარი გამოუცდელი, მშვიდობა იყო საქართველოში და ომების ნაკლებობას განვიცდიდით? ტურნირებზე რა გითხრა, აგერ ხევსურები მე-20 საუკუნემდე კეჭნაობდნენ და ხან ასე თამაშ-თამაშით ერთმანეთს სასიკვდილო ჭრილობებს აყენებდნენ. ქართველებს უამრავი საბრძოლო ასპარეზობა გვქონდა, თუმცა ეგ სხვა თემაა, აქ არ განვავრცობ. იმაშიც ცდები, როცა თვლი, რომ ქართველები ევროპელებზე ნაკლებს ვარჯიშობდნენ, არისტოკრატია პირდაპირ სამხედროებად იზრდებოდნენ, ბავშვობიდან წვრთნასა სა ვარჯიშში იყვნენ.

ქართველი აზნაური არც მომზადების, არც შეიარაღებისა და არც ბრძოლის წესით არ ჩამოუვარდებოდა ჯვაროსნებს.

აქვე იყოს მაინც საინტერესო ციფრები სალადინ-ჯვაროსნების ეპოქის კანცელარიიდან და არა ქრონისტების ფანტაზიებიდან:

1181 წელს სალადინის ხელქვეით იყო 30 ათასამდე მეომარი. არმიის ბირთვს ქმნიდა 7 ათასი რეგულარული არმიის ჯარისკაცი, 3 ათასი ღულამი და მამლუქი. ბუნებრივია ამათი ყველასი თავმოყრა ერთ საველე არმიაში არ ხდებოდა, რადგან მარტო სირიის გარნიზონებში 5 ათასამდე კაცი იყო.

რაც შეეხებათ ჯვაროსნებს, სალადინის ფილმიდან ცნობილი ვიზავის, ბალდუინ კეთროვანის სამფლობელოში სულ 700 რაინდი და 5,000 სერჟანტი ბინადრობდა. რა თქმა უნდა ესენიც არავის გაუყვანია ერთ ბრძოლაში.

ვინც საქმეში ერკვეოდა, მაშინაც იცოდა არმიების რეალური რიცხვის შესახებ. ტყუილად არ იკვეხნიდა ივანე ათაბაგი, რომის პაპისადმი მიწერილ წერილში, რომ 40 ათასი მეომრის გამოყვანა შეგვეძლო. მაგრამ შეგვეძლო რო?

როცა ივანე ჯალალმა გააფარჩაკა გარნისთან, სხვადასხვა მუსლიმი ავტორები სხვადასხვა გაბერილ ციფრებს დებენ ჩვენი არმიის რაოდენობაზე, მაგრამ მთავარი დაწერა ბრძოლის თანამდეროვე მუსლიმმა ავტორმა: ქართველებმა 4 ათასი კაცი დაკარგესო. იმის გათვალისწინებით, რომ არმიის მინიმუმ მეოთხედი დაიღუპა, 15 ათასიანი არმია გამოდის. მაგ პერიოდისთვის დიდი არმიაა, რომელსაც წესიერი სარდლის ხელში, ნამდვილად შეეძლი იერუსალიმამდე ჩასვლა.

უპირატესობა დას.ევროპელებს შეექმნათ უფრო გვიან, როდესაც შექმნეს წყლის მექანიკური ურო, რომელსაც შეეძლო ფოლადის დიდი ნაჭრების დამუშავება და რაინდის აღჭურვილობის შექმნა

ვარაზვაჩე
მშვიდობა კი არ იყო და არც გურულებმა რომ იციან გაუმარჯოს მშვიდობასო მაგისთვის ეცალათ, უბრალოდ დავითმა ჩაიბარა გაჩაჩანაკებული ქვეყანა, სადაც ყველა სფერო იყო მოშლილი და ჯარზე ხომ ზედმეტია საუბარი. სწორედ დავითმა დაიწყო რეფორმები ყველა სფეროში და განსაკუთრებით ჯარში,მაგრამ ფართომაშტაბიანი ბრძოლების გამოცდილება ქართულ ლაშქარს არ ჰქონია დიდგორამდე- ძირითადად მონაწილეობდენ პარტიზანულ ბრძოლებში და რამოდენიმე მეტ- ნაკლებად დიდი ბრძოლა ჰქონდათ გადახდილი. სწორედ, დიდგორის ბრძოლამ მოგვცა თვითრწყმენა და გამოცდილება.

აბა, იმას არავინ უარყოფს, მიუხედავად გაზვიადებისა, ნამდვილად ერთ-ერთი გამორჩეული მებრძოლი ერი ვიყავით ყველა ეპოქაში, სამწუხაროდ აზროვნება არ გვიწყობდა და არც დღეს გვიწყობს ხელს :up:

კარგი რაა :facepalm:





-----------------------

რას ფიქრობ მარაბდის ბრძოლოს რიცხვები სწორია?

20 000 ქართველი იბრძოდა და 9 000 დაიღუპაო.

ერთ მოჯმა სასულთნოები იყო ყველა :D :D :D

4 მილიონი იყო 1200 წლისთვის რუმის სასულთნოს მოსახლეობა.
ანუ 2 მილიონი მამრობიტი სქესის
აქედან ნახევარი 16 წლამდე.
ამას აკლდება კიდევ მოხუცები და შრომისუუნაროები.
გამოდის 350-400 ათასი კაცი.
ანუ უკლებლივ ყველა 16-55 წლამდე კაცი ბასიანის ბრძოლაში მონაწილეობდა ?