რაჭველების წარმომავლობა.

[simato]

მოგესალმებით ყველას! ორი დღეა დავიწყე საქართველოს ისტორიის კითხვა, ეხლა მივედი მე-3 საუკუნემდე. ესეიგი რაც ვიკითხე რაჭველები არსად არ არიან მოხსენიებულნი, საქართველოს ყველა კუთხეზე იყო საუბარი მარგამ რაჭველებზე არ შემხვედრია.ანუ გამიჩნდ ეჭვი , რომ ისინი ამ პერიოდში, როგორც ცალკე შტო არ არსებობდნენ.ხოდა მაინტერესესებს რა, პირველად როდის არიან ნახსენები რაჭველები და თუ დავუშვათ არ იხსენებდნენ გარკვეულ პერიოდამდე მაშინ რატომ?იმერლების შთამომავლები ხომ არ არიან?ერთი სიტყვით ვინმემ თუ იცით იქნებ მომაწოდოთ რაიმე ინფორმაცია. ინტერნეტ სივრცე გადავძებნე და ვერაფერი ახალი ვერ ვიპოვე(((

[simato]

იმერლებიც არ იხსენებიან მე-11 საუკუნებამდე )
რაჭველები იხსენებიან პროკოპი კესარიელის დროს (6ს.).....სვანების სახელით .
რაჭველების დაახლ. 30-35% - სვანია და დანარჩენნი იმერეთიდან მე-14-15სს. გადმოსული მოსახლეობა.

[butkuj]

[butkuj]

ამ სუბიექტს აუკრძალეთ ისტორიის განყოფილებაში პოსტვა
ქართველ აკადემიკოსებს პროფანებს უწოდებს
და ეწევა ანტიქართულ მოღვაწეობას!
:vik:


http://saunje.ge/index.php?option=com_cont...temid=1&lang=ka

[basa-ttt]

basa-ttt

[basa-ttt]

=მეორე საკითხი, როდის წარმოიქმნა რაჭის ცალკე საერისთავო, მე-8 ს. ბოლოს, როგორც ამას ამბობს ვახუშტი (ვახუშტი, საქ. ცხ., ზ.ჭიჭინაძის გამოც., თბ., 1913), თუ სხვა დროს? არც ამის საბუთი გვაქვს. საისტორიო წყაროები უძველესი დროისა იხსენიებენ სხვადასხვა კუთხის ერისთავებს, მაგრამ რაჭის ერისთავი არსად არა ჩანს XII ს-მდე. პირველად იგი გვხვდება თამარ მეფის დროს, მაგრამ მასზე უწინ რაჭის ერისთავს იხსენიებს ნიკორწმინდის მაცხოვრის ხატის წარწერა XI ს. ბოლოსი; იქ იკითხება: "...მე კახაბერ ყოფილმან კირილე... მოვჭედე ხატი ესე... სადღეგრძელებლად ძისა ჩემისა ერისთავთ ერისთავისა რაჭის ერისთავისა რატისად" (იხ. ს. №3). ეს პირველი ცნობაა, რომელიც რაოდენიმედ ნათელს ჰფენს რაჭის საერისთავოს დაარსების საკითხს. შემდეგ ხანაში რაჭის ერისთავები თამარ მეფიდან დაწყებული მრავალ =

http://saunje.ge/index.php?option=com_cont...temid=1&lang=ka

მე-12ს. პირველად იხსენება როგორც რაჭა.
საინტერესოა რატომ არაფერია ნათქვამი ამ სტატიაში რაჭის პირვანდელ მოსახლეობაზე - სვანებზე ?
პროკოპი წერს რომ სვანებმა თავს დაესხეს სპარსელების ციხე-სიმაგრეებს იბერიაში (ქართლში) რაც გამოიწვია სპარსეთის აღშფოთება და ისინი მოითხოვეს ბიზანტიელებისგან მოახდინონ ზეწოლა ლაზებზე(მეგრელებზე) , რათა სვანები ლაზების ქვეშევდგომები არიან და მათი წაქეზებით დაესხნენ სპარსულ გარნიზონებს იბერიაში ლაზეთის საზღვართან .

აქედან ჩანს რომ სვანებმა თავს დაესხდნენ სპარსელების გარნიზონებს სწორედ რაჭიდან .

[butkuj]

[butkuj]

კი მაგრამ ვთქვათ დღევანდელი რაჭის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ სვანები, მაშინ იმერლებს რაში აწყობდათ ბარიდან მთაში ასვლა? მე თუ მკითხავ ალბათ სვანები დასახლებულნი იყვნენ დღევანდელ ზემო რაჭის ტერიტორიაზე, ხოლო ქვემო რაჭაში იმერლები ცხოვრობდნენ და შემდეგ მოხდა მათი ესე რომ ვთქვათ შეზავება.ეს მხოლოდ ჩემი ვარაუდია რამდენად რეალური შეიზლება იყოს არ ვიცი.

[simato]

basa-ttt

[simato]

კარგით რა, არ მოგბეზრდათ? რაც ამ ფორუმზე ვარ სულ ამას ითხოვთ :user:

რა თქვა ანტიქ-ქართული, რაჭის ტერიტორია რომ სვანურენოვანი მოსახლეობით იყო დასახლებული, ამაში რამე ახალია?

[androabuladze]

simato

[androabuladze]

ქვემო-რაჭაშიც ბევრი სვანური ტოპონიმია : ღადიში , ხონჭიორი, მოტყიარი, ჭყვიში, სხარტალი და სხვა.

ქართულენოვანი მასახლეობა გამოჩნდა რაჭაში ალბათ მონღოლების შემოსევის შემდეგ, როდესაც დასავლეთი საქართველო აღივსო ლტოლვილებით ქართლიდან რაც გამოიწვია იმერეთში მიწების დეფიციტს. ხოლო მოსახლეობის ნაწილმა დაიწყო რაჭაში დასახლება, რომელიც თხლად დასახლებული იყო თავდაპირველად . სვანური თანდათან უმცირესობაში აღმოჩნდა და მერე გაქრა სადღაც მე-15 ს. ხოლო მთის რაჭაში სვანური კიდევ მე-18 ს. ბოლოში ისმოდა.

[butkuj]

[butkuj]

სვანური სახელებია ვითომ ეგენი?

[simato]

მართალი ხარ, ეგრე იქნებოდა.

[simato]

[basa-ttt]

კი მაგრამ ვთქვათ დღევანდელი რაჭის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ სვანები, მაშინ იმერლებს რაში აწყობდათ ბარიდან მთაში ასვლა? მე თუ მკითხავ ალბათ სვანები დასახლებულნი იყვნენ დღევანდელ ზემო რაჭის ტერიტორიაზე, ხოლო ქვემო რაჭაში იმერლები ცხოვრობდნენ და შემდეგ მოხდა მათი ესე რომ ვთქვათ შეზავება.ეს მხოლოდ ჩემი ვარაუდია რამდენად რეალური შეიზლება იყოს არ ვიცი.

[basa-ttt]

ეს რომ ასე ყოფილიყო - ენას და რაჭულ დიალექტს დაეტყობოდა ეს.
ან როგორ წარმოგიდგენია, რომ სვანები დაუთმობდნენ საცხოვრებელს იმერლებს და საერთოდ აღარ დარჩებოდნენ რაჭაში?
საკმაოდ მიუდგომელია რაჭა და ეშმაკიც ვერ გამოაგდებდა იქედან სვანებს.
თავიდანვე იბერიული ტომებით იქნებოდა რაჭა დასახლებული.
კოლხეთის პერიოდიდან მოყოლებული.

რაჭაში რომ ვიყავი - შოვში დაგვხდა ერთი ბიჭი და მოგვითხრო რომ ჩემი წინაპრები სვანები იყვნენ და სვანური კოშკის ნაშთებიც მაჩვენა
მაგრამ ჩასახლებულები იყვნენო სვანებიო და ადგილობრივ რაჭველებთან ჰქონიათ დიდი შეხლა შემოხლა შოვის მიმდებარე ხეობის გამო...

რაის მონღოლები? მონღოლებამდე რაჭაში სვანები ცხოვრობდნენ?

[JHR]

აბა გამოაცხვე ახლა ბიბლიოგრაფიული წყარო, სადაც რაჭველების სვანობაზე იქნება საუბარი.
თავად კოლხეთში იბერიელების ჭაჭანება არ იყო ხომ? სულ ბერძნები და ლაზები ცხოვრობდნენ? მოსულები არიან ხომ იბერიელები და დაპყრობილი ჰქონიათ მთელი დასავლეთ საქართველო -
აი საითკენ უბერავს ბუტკუჯა.
:mad:

[JHR]

მოდერატორს ვთხოვ შემოიღოს ასეთი წესი:
როცა იუზერი რამეს მტკიცებით ფორმაში წერს
თან დაურთოს ბიბლიოგრაფიული წყარო!
წინააღმდეგ შემთხვევაში უბრალოდ დაიბანოს სამუდამოდ!

:mad:
თორემ მთელი მეცნიერებათა აკადემია და აკადემიკოსები ბუტკუჯამ უვიცები, პროფანები და იდიოტები გამოიყვანა!
:mad:

This post has been edited by basa-ttt on 10 Mar 2013, 00:44

[zugdidi2013]

[zugdidi2013]

რაჭა მოიხსენიება დაახლოებით მეათე საუკუნიდან(მაგრამ ეგ არ ნიშნავს რომ მანამდე არ იყო ცალკე სა)
რაჭის ნაწილი ეკუთნოდა ლეჩხუმს ნაწილი სვანეთს.

რაჭული დიალექტი იყოფა შემდეგ კილოკავებად: ქვემორაჭული - ამბროლაურის რაიონის სოფლების მცხოვრებთა მეტყველება, ზემორაჭული - ონის რაიონის სოფლებისა და ამბროლაურის ზოგიერთი სოფლის მეტყველება, რივნისთაური - ღებისა და ჭიორის მცხოვრებთა მეტყველება და გლოლური - სოფელ გლოლის მცხოვრებთა მეტყველება.

[simato]

ბატონებო .

დიდ არაბობის 8-9 საუკუნე აღმოსავლეთ საქართველოდან ქართების ჩამოსახლება დაიყწო. მანამდე დღევანდელ დასავლეთ საქართველოს ლაზების სამეფოდ (ეგრისი, ეგრების ქვვეყანა) იყო . შოროპანი ლაზურად მთავარ გზას ნიშნავს. იყო უკუდურესი საზღვარი. ეგრისი ანუ ლაზების დედაქალაქი ქუთეში (ქუთაისი) იყო.დღესაც იმერეთ, გურია აჭარის სოფლების, მთების, მდინარეების ტოპონიმი მეგრულია. სამწუხაროდ რატომღაც ზოგიერთ სოფლებს უკვე სახელს უცვლიან (ჯიმაშტარო გახდა ძმის ტარო). აქ თქვენ ნახავთ ჩხორიას,,ეწერს, ეკალის (აღმართი ) , ოჩხომურის (სათევზაო), ჯიხაიშს (ჯიხა-ციხე) , ოკრიბას (საბატკნე) და ასე შემდეგ. წყალტუბო ნიშნავს თბილწყალს. ლანჩხუთი -საძროხე . ადგილობრივმა მოსახლეობამ ნელა-ნელა დაივიწყა მეგრული ენა. შემორჩათ მარტო მეგრული წარმომავლობის გვარები. სამწუხაროდ მეგრული ენის არაპოპულარობამ გამოიწვია ის რომ უკვე დღევანდელ სამეგრელოს ზოგიერთ სოფლებში (აბასის რ-ნი) სენაკი, პოთი, ძალიან ბევრმა მეგრელმა არ იცის როგორ არის მეგრულად თუმდაც ორშაბათი, სამშაბათი და ასე შემდეგ. თვეებზე ხომ ლაპარაკი ზედმეტია. ამ უძველესი და უმდიდრესი კოლხური ენა თუ ასე გარგძელდა 21 საუკუნე მისთვის ბოლო იქნება.



* * *
იანვარი–ღურთუთა

თებერვალი –ფურთუთა

აპრილი–პირელი

მაისი–ბულობა

ივნისი–მანგი

ივლისი–კვირკვე

აგვისტო–მარიამობა

სექტემბერი–ეკენია

ოქტომბერი–გიმათუთა

ნოემბერი–გერგობათუთა

დეკემბერი–ქირსეთუთა

* * *

ორშაბათი- თუთაშხა, სამშაბათი-თახაშხა, სამშაბათი-ჯუმაშხა, ხუთშაბათი-ცაშხა, პარასკევი-ობიშხა, შაბათი-შურიშხა, კვირა-ჟაშხა.
* * *

ორშაბათი- თუთაშხა, სამშაბათი-თახაშხა, ოთხშაბათი-ჯუმაშხა, ხუთშაბათი-ცაშხა, პარასკევი-ობიშხა, შაბათი-შურიშხა, კვირა-ჟაშხა.

[simato]

zugdidi2013

არ ვიცი ვერ შეგდავები. ანუ რა გინდა თქვა, რომ დღევანდელი რაჭის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ ლაზები?დღევანდელი მეგრელების წინაპრები.

[zugdidi2013]

ხო მასეა. ქართების გადმოსვლა დაიწყო 8-9 საუკუნეში . კოლხეთი (ასე ბერძნები ეძახდნენ ლაზებს) მოიცავდა მთელ დასავლეთ საქართველოს. ცნობილია ასე როგორც ეგრისი სამეფო. ბოლო უკიდურესი საზღარი იყო შოროპანი (სარაპანი ლაზურად მთავარი გზა) დასავლეთის აღწევდა დღევანდელ ტუაპსემდე. ვინც ნამყოფია სოჭის იქით , მან იცის რომ იქაც შემორჩა დღევანდელ რუსულ სოფლებს მეგრული ტოპონიმი. მაგალითად ჩემიდო-კვაჯე, გელენჯიკი, მელენჯიკი, თუმცა ასევე ხვდება უბიხური და შაპსუგური ტოპონიმიც. შემოსული ქართების ტალღამ შუაში გაყო მეგრელ-ლაზური ტომი. ამიტომ დღევანდელი მეგრული და ლაზური განსხავდებიან ერთამეთისგან. რომ იცოდეთ ქართულ გვარებს ორი წარმომავლობააქვთ ან ისინი არის აღმოსავლეთ საქართველოს წარმოშობის ან კოლხური წარმოსობის. იმერეთი, გურია უმეტესობა გვარი არის კოლხური წარმოშობის . უფრო მეტიც ძალიან ბევრი აღმოსავლეთ საქართველოს დასახლებულ პუნქტებს კოლხური წარმოვლობა აქვთ. ზოგი ძველი ისტორიკოსი (ისეფ ფლავიუსი) ამტკიცებს რომ იბერიელები კოლხები იყვნენო.რატომ გიკვირთ კოლხეთის ისტორია გაცილებით ძველია ვიდრე ქართლის ისტორია. კოლხებს დამწერლობა გაცილებით უფრო ადრე ჰქონდათ ვიდრე ძალიან ბევრ სხვებს.

,,კოლხებს ოდესღაც დამწერლობა ჰქონდათ" -ჰეროდიტე (5 საუკუნე ჩვ.წ.ა)

,, .... მათ აქვტ წერილობითი ძეგლები სამანძილო კირბების სახით,მაშასადამე მათ ჰქონიათ მწერლობა. ეს კირბები არა აპოლონის დროინდელია , არა 3 საუკუნის ჩვ.წ.ა , არამედ ადრინდელი ,ვინაიდანისინი მამათაგან,ე.წ წინაპრეპისგან არიან დაწერილნი. კოლხებს აქვს საკუთარი დანარჩენ ხალხებისგან განსხვავებული დამწერლობა, რომლის სარგელობა ალბათ მარტო კოლხებს შეეძლოთ, რადგან არსებული კირბები მათ მამათაგან და არა სხვა რომელიმე ხალხის მიერ იყო დაწერილი და დატოვებული. კოლხები კირბებს ინახავენ არა როგორც რელიკვიას, არა როგორც მხოლოდ ძვირსახსოვარს, მამათაგან დატოვებულსა და გამოუსადეგარ ნივთს , არამედ იყენებენ პრაქტიკული მიზნებისათვის...." .

საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია . ივანე ჯავახიშვილის სახ. ისტორიის , არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტი. მაქსიმე ბერძნიშვილი., ქალაქ ფაზისის ისტორიისათვის" . გამომცემლობა ,, განათლება". თბილისი . 1969 წელი. გვერდი 51 ტი.

[zugdidi2013]

basa-ttt

[butkuj]

რამე ეტყობა წყალტუბო-ხონის იმერლებზე რომ 17 საუკუნამდე მეგრელები იყვნენ ?)

[butkuj]

ქალბატონო , წეღან ციტატა დამოდეთ ვინმე ჭილაშვილისა , რომელიც ჰერეთში მეგრული ენის კვალი აღმოაჩინა და დღეს რაჭა იბერიული ტომებით დასახლებული იყოვო ყვებით :) )

არის ასეთი სიტყვა - ლოგიკა . შედით ვიკიში და ნახეთ ამ სიტყვის მნიშვნელობა .

[zugdidi2013]

კაი აბა ვუწოდოთ იბერიელებს კოლხეთის ძველ მოსახლეობად იმისათვის რომ ნი დაი ბოგ , ვინმე იფიქროს რომ ისინი "დაპყრობლები " არიან :D

რაჭა რომ მთლიანად სვანებით დასახლებული იყო ოდესმე და კოლხეთში იბერიელები არ ცხოვრობდნენ მე-8-9საუკუნამდე - ამაზე მეცნიერების 99% იცის . მე ვგულისხმობ ქართველ მეცნიერებს მათ შორისას . თუ ეს თქვენ არ იცოდით ან თქვენთვის ეს მცნება პროვოკაციულია - მაშ დალიეთ ცივი წყალი )
საერთოდ , მიკვირს რომ ამდენ მარტივ რამეში არ ერკვევით და თავი მიგაქვთ ისტორიკოსად .

[zugdidi2013]

მიგითეთებთ ქართულ წყაროს . პროფესორი ყიფშიძე ,, მეგრული (ივერული ) ენის გრამატიკა." 1914 წელი. გვერდი 14-17 ტი. სულ 602 გვერდია.