ქართული ენის ღარიბი ლექსიკა, მიზეზები

ნუ ფაქტია...

ქარᲗული ენა ბოლო 1500 წელᲨი მცირედიᲗ Შეიცვალა მაᲨინ როცა Ძველი სომხური და ახალი სომხური ისევე როგორც ᲫველბერᲫნული და ახალბერᲫნული სხვადასხვა ენაა....


Ძველი ინგლისური ანგლოსაქსური ენაც Თანამედროვე გერმანულს უფრო ჰგავს ვიდრე ინგლისურს.....

უბაზისურესი და უმნიშვნელოვანესი სიტყვა წერაც მოძმე ენიდან არის ნახსენები

ნოღა
ჩვენისთანა მცირერიცხოვანი ერის კვალობაზე, ძალიან მდიდარი და განვითარებული ენა გვაქვს. ეჭვი მაქვს, რომ ეს ცრუ აღქმა ძირითადად უჩნდებათ ან ქართულში ნაკლებად განათლებულ ადამიანებს, ან იმ ხალხს, რომელმაც უცხო ენა აითვისა და როდესაც პირდაპირი ლექსიკური პარალელები ვერ იპოვა უცხო ენასა და ქართულს შორის, ჩათვალა, რომ ქართული ღარიბია.

სესხება სხვა საკითხია. ნებისნიერი ერის ლექსიკის მინიმუმ 10-15 % ნასესხებია სხვა ენებიდან. გამონაკლისს არც ჩვენი ენა წარმოადგენს, მოგვწონს ეს თუ არა.

RexxaR

ასეთ დიდ აბსურდს ცოტა დამტკიცება ხომ უნდა?

ჯერ ერთი, ამ სიტყვას სომხურში სულ სხვა ფუძე აქვს. მეორეც, თუნდაც მიმსგავსებული ფუძე ქონდეს, როდიდან გვხდება მაგ სიტყვა სომხურ წყაროებში? დადეთ ქემაინც ამის დამადასტურებელი რაღაც.

სიტყვა "წერა" (და მასთან დაკავშირებული უამრავი ნაწარმოები სიტყვა) არის ქართული.

1) დავიწყოთ სულხან საბას ლექსიკონით და რას წერს სულხან საბა:

წერა
Turk. იაზმაღ ZAaBCabD, იაწმაღ Cq.
Arm. გრიელ ZAaBCab, გროღ CqD.
(10, 1 ესაია) კალმის მოსმა ZA.
მოკალმა B. განუმარტავია CD.

See also: აღწერა, აღწერილი, აწერა, გარეშემოუწერელი, გარეშემოწერილი, დაწერა, ეწერა, ვწერ, იწერების, მოუწერე, ნაწერი, საწერელი, საწერი, სწერია, შემოუწერელი, შემოწერა, შეუწერია, შთაწერილი, წარწერა, წერილი, ჴელის–წერილი1, მწერალი, მოთხრობათა მწერალი, სახის მწერალი, სიმიათა მწერალი
დახატვა ZAB.

მათ, ვისაც სულხან საბაზე დიდად განათლებულად მიაჩნია თავი, შეუძლიათ ინტერნეტში ნახონ სომხურად ამ სიტყვის ფუძეც და მისი წარმოთქმაც და დარწმუნდება, რომ ეს ასეა.

2) ავიღოთ ქართველთა ერთ-ერთი უძველესი ნაწარმოები (რომელიც მე-5 საუკუნის ბოლოთი თარიღდება) და ვნახოთ მინიმუმ რამდენჯერ გვხდება წერასთან დაკავშირებული სიტტყვები:

და ცოლად მისა იყო ასული ვარდანისი სომეხთა სპაჲპეტისაჲ, რომლისათჳს ესე მივწერე თქუენდა, მამისაგან სახელით ვარდან და სიყუარულით სახელი მისი შუშანიკ, მოშიში ღმრთისაჲ, ვითარცა იგი ვთქუთ, სიყრმითგან თჳსით. და უკეთურებისა მის სახისა ქმრისა მისისაჲსა მარადის გულს ეტყჳნ და ევედრებინ ყოველთავე ლოცვის ყოფად მისთჳს, რაჲთამცა ცვალა იგი ღმერთმან სახისა მისგან უგუნურებისა და იქმნამცა გონიერებასა ქრისტჱსსა.

და ვარქუ მე სანატრელსა მას ხუაშიადადრე: „ვითარ გეგულების, მითხარ მე, რაჲთა უწყოდი და აღვწერო შრომაჲ შენი“. ხოლო მან მრქუა მე: „რაჲსა მკითხავ ამას?“. და მე მიუგე და ვარქუ მას: „მტკიცედ სდგაა?“. და მან მრქუა მე: „ნუ იყოფინ ჩემდა, თუმცა ვეზიარე საქმეთა და ცოდვათა ვარსქენისთა“. მე მიუგე და ვარქუ მას: „მწარე გონებაჲ აქუს მას, გუემასა და ტანჯვასა დიდსა შეგაგდოს შენ“. ხოლო მან მრქუა მე: „უმჯობჱს არს ჩემდა ჴელთა მისთაგან სიკუდილი, ვიდრე ჩემი და მისი შეკრებაჲ და წარწყმედაჲ სულისა ჩემისაჲ; რამეთუ მასმიეს მე პავლჱს მოციქულისაგან: „არა დამონებულ არს ძმაჲ, გინა დაჲ, არამედ განეყენენ“. და მე ვთქუ: „ეგრეთ არს“.

ჟამსა ზაფხულისასა ცეცხლებრ შემწუელი იგი მჴურვალებაჲ მზისაჲ, ქარნი ხორშაკნი და წყალნი მავნებელნი, რომლისა მკჳდრნიცა მის ადგილისანი სავსენი სენითა, წყლითა განსივებულნი და განყვითლებულნი, დაწერტილნი და დამშრშალნი და დამღიერებულნი, ჩარადოვანნი, პირ-მსივანნი და დღე-მოკლედ ცხორებულნი; და მოხუცებული არა ვინ არს მათ ქუეყანათა. და ესეთსა მას ციხესა შინა ექუს წელ პყრობილ იყო და მძიმეთა მათ საკრველთა შინა ადიდებდა ღმერთსა.

ანუ, უკვე მე-5 საუკუნეში ეს სიტყვა და მისგან ნაწარმოება სიტყვები ("დაწერტილიც" კი "წერ" ფუძისგან არის ნაწარმოები) გვხვდება სხვადასხვა მნიშვნელობით, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ქართულში ეს სიტყვა მე-5 საუკუნზე გაცილებით ადრე იყო.

რას გვეუბნებიან სომხები მათ "გროღ'-ზე?
* * *
ნოღა

თუ ეს თქვენი გულის წუხილია, მაშინ შემიძლია დაგარწმუნოთ, რომ ქართულზე მდიდარი ენა არ არსებობს. ქვემოთ არაბულიდან შემოსული ქართული სიტყვების სია რომ დადეთ, ყურადღებას თუ მიაქცევთ, იქვე სულხან საბას ლექსიკონიდან ქართული შესატყვისებიც არის. საერთოდ, სულხან საბას ლექსიკონი სასწაული ქართული სიტყვების. იქ ისეთ რამეებს შეხვდებით, საერთოდ წარმოდგენა რომ არ გვქონია. მაგალითად, ქართულში დროის ისეთი მცირე ერთეულებისთვის არის ქართული სიტყვები, რომ გაოცდებით.

აქვს ჟამსა ერთსა წამი სამოცი; ხოლო ერთსა წამსა – წუთი სამოცი; წუთსა ერთსა – კესი 60; ერთსა კესსა – მასი 60; ერთსა მასსა – არდი 60; ერთსა არდსა – მეყი 60; ერთსა მეყსა – წენი 60; ერთსა წენსა – ვაწე 60; ერთსა ვაწესა – ბლისი 60; ერთსა ბლის(ს)ა – ნვინი (ნივნი Z) 60. ესე არს ცის–მზომელობათა რიცხვი ხარისხთანი ZA.

ამ განმარტებაში თქვენს კითხვაზე ბევრი პასუხი შეიძლება გაიცეს. მაგალითად, "საათის" ძველი ქართული შესატყვისი არის "ჟამი". ამ განმარტებიდან ასევე ვიგებთ, რომ ქართველებს საათის მე-60-ს მე-60-ს მე-60-ს მე-60-ს მე-60-ს მე-60-ს მე-60-ს მე-60-ს შესაბამისი დროის ერთეულიც კი გვქონდა მისი სახელით ნვინი (ნივნი). ასევე ვგებულობთ, რომ მეცნიერება ასტრონიმიისათვის ქართული სიტყვა გვქონდა "ცის–მზომელობა" და უცხოური სიტყვის "შკალის" ამღნიშვნელი სიტყვაც გვქონდა "ხარისხი".

მთავარია ძველი ქართული ენით ნაწერები ვიკითხოთ და იმდენს აღმოჩენთ იქ ქართულს, რომ მეორედ ეს აზრი არ დაგვებადება. მე ახალ აღთქმას ვკითხულობ გამუდმებით რამოდენიმე წელია ძველი ქართულით. მარტო იქ შემიძლია მოგიძებნო უმრავლესობა სიტყვა, რომელიც თქვენს მიერ შემოთავაზებულ სიტყვების ქართულ შესატყვისებს შეიცავს:

ეკლესია - კრებული

ფიცი - მოციქულთა საქმეში დაფიცება ასე არის მოხსენიებული: [COLOR=red]შეუჩუენნეს თავნი თჳსნი[COLOR=red], ანუ ქართულის შესატყვის ახლოა სიტყვა შეჩვენებასთან.

ქამარი - სარტყელი

ფარდა - კრეტსაბმელი

ქუჩა - უბანი

სიტყვა "ქალაქი" ადიშის ოთხთავში (მე-9 საუკუნის სახარება) რამოდენიმეჯერ მოიხსენება და ძალიან ვეჭვობ, სხვა ენიდან იყოს შემოსული

ლაშქარი - ერი (ახალ აღთქმაში სიტყვა "განეწყვნეს"-აც იხმარება ბრძოლის მნიშვნელობით და რაზმის დაწყობასთან აქვს ალბათ კავშირი)

არსენალი - ჭურჭელი

ოჯახი - სახლეული

ბოსტანი - მტილი

ლოგინი - სარეცელი, ცხედარი

ეს მარტო სახარებიდან აღებული სიტყვებია და დარწმუნებული ვარ, სხვა სიტყვებსაც ექნება შესატყვის. უფრო მეტიც, სიტყვა "ლოგინი" ქართულში რამოდენიმე მნიშვნელობით არის. აგერ სულხან საბას განმარტება ამ სიტყვისა:

ცხედარი ითქმის შიშვლივ საგებელთაგან; ხოლო სარეცელად – დაგებული და გარდაგებული; ხოლო ლოგინი – მსგავსი ცხედრისა და ადგილობ (ადგილობრივ Cq) მყარი და უძრავი; ხოლო სტივა – უმცირეს(ი) ლოგინისა დასაწოლი კაცთა C. ცხედრად ითქმის შიშველი საგებელთაგან, ხოლო სარეცლად – დაგებული და გარდაგებული D.

ბევრ სიტყვამ მნიშვნელობა შეიცვალა, ბევრი ამოვარდა ხმარებიდან, ბევრი უცხო სიტყვებმა შეცვალეს და ა.შ. დღევანდელი უნიჭო ჟურნალისტები და მწერლები საერთოდ კლავენ ენას, თუმცა არც ჩვენ ვაკლებთ დამახინჯებას და გადაგვარებას.

ქართული ენა მდიდარია, მასში დაახ 120 000 სიტყვაა (ნახეთ დიდი ლექსიკონი)
რაც შეეხება ნასესხობებს, ნასესხობებით ქართული ღარიბია, მისი ლექსიკის ძირითადი ფონდი საკუთრივ ქართულია.

ეუფ, რახან მე9 შია ნახენები მაგიტომ?
ქალაქი არაბული სიტყვაა და შინაარსობრივ ეტიმლოგიურად არაბულად იხსნება.

კრეტსაბმელი საიდან მოიტანე ცხოვრებაში არ გამიგია და კომპოზიტია, ორი სიტყვისგან ნაწარმოები.
უცხო სიტყვები იმიტო მკვიდრებდა რომელიმე ენაში რო სამი და 3 წინადადების გადაბმა არა პრაქტიკულია. ამიტომ დამკვიდრდა ფარდა და არა 'კესელყე ჩამოსაფარებელი აბრეშუმის ტილო'

ამეებზე რას იტყვი

ხეთურიდან: სუფფი-სუფთა; ველლუ-ველი; ვიანა-ღვინო; დუდდუმილი-დუმილი
ღვინო:

ხათებიდან ხათურიდან: თეთე-დიდი; ურეშ-ურო; სადაურობის სუფიქსი "ელ"

ხურიტულიდან: ეცი-ცა; შერი-სერობა; მეგრ. სერი/ღამე ; ქად-ქადილი

სემიტურიდან: არვა-რვა; ფილი-სპილო; კლ(დაჭერა)-კლიდე; მტკ-ტკბილი; ტიხ-ტიხარი;

ინდოევროპეიზმი: უღელი, თხა, თიხა, სისხლი, მკერდი

.სომხურიდან: ქვისლი
სპარსული არაბული: აბჯარი, ამხანაგი, ამფსონი, ანდაზა, ანდერძი, არამზადა, აფერუმ, აფსუს, აქანდაზი, ბაბთა, ბედოვლათი, გათანგვა, გუმანი, დაზგა, დამქაში, დანა, დარდი, სევდა, არაყი, ვარდი, ზარი, ზარალი, თარაზო,


ათასია რა.

აქედან ბერძნული და ლათინური, ასევე ტექნიუკური, ბიოლოგიური, ქიმიური ტერმინები რამდენია? ყველა გადათარგმნის ლათინურ ბერძნულს და აიყვანს 120,000 მდე. ყაზახებმა ბრუნვებში ჩასმული არსებითი სახელებიც დათვალეს და 2,500,000 მდე ავიდნენ ასეთი მდიდარი ენა გვაქო

არ წერია არგუმენტი რატომაც არი წერა სომხური?

ლიგვისტიკა ენათმეცნიერება სულხან საბას დროს არ არსებობდა, ის მე19 მე20 ში განვითარდა და სულხან საბა ლიგვისტურ დასკვნას ვერ დადებდა როცა ლიგვისტიც არ იზო. თუმცა არაბული იცოდა და რაც აშკარა არაბული სიტყვები ნახა ისინი აღნუსხული აქ რა არაბული ლექსიკაც იყო ქართულში

და მერე რა? შეილება ემ5 ში ქარტულში უკვე წერდნენ ნათარგმნ ბიბლიაში ცა, მართალი, სამართალი მაგრამ ეს სიტყვები არაქართულია. მართალი სპარსული ლექსიკაა. ბიბლიას რო გადათარგმნიდნენ იქ დაწერდნენ ქართველები მე5ში მართალს, იპოვი მე5 საუკუნის ხელნაწერს მართალი სადაც წერია მაგრამ ამით სიტყვა მართალი ქართული ხდება? არა.

რომელი ჭურჭელი სახლში რო მიდევს კუხნაში? მაგას ტზვია წამლის მნიშვნელობაც აქ? არ ვიცოდი. ამიტომ რო ერთი სიტზვა რო ვეღარ ასახავს სხვა მცნების მნიშვნელობას მკვიდრდება უცხო სიტზვა
იყო ქართულში სიტუვა წესი, მაგრამ დროტა განვმლობაში სხვა მცნებას საკმარისად ვეღარ ასახავდა და ამიტომ დამვკდირდა არაბული კანონი. ახლა ვიღაც იტყვის კანონი წესი ერთიდაიგივეაო, მაგრამ არაა, და ერთიდაიგივე რო იყოს კანონი არ დამკვიდრდებოდა წესის პარალელურად.

ჟურნალსიტები არაფერშუაში არიან, ბუნებრივია რო ენაში ბევრი ნასესხობაა და ყველას ძირძველი ქართული შესატყვისი არ აქ. უცხო სიტყვა მაშინ მკვიდრდება როცა უკე არსებული სიტყვა ვარდება და დავიწყებას მიეცემა ანა უბრალოდ როცა არ არსებობს იმ სიტყვის აღმიშვნელი არტEული ამ ენაში. ქართულში უმეტესობას შესატყვისი არ ქონდა და მაგიტომაც დამკვიდრდნენ სხვები.

სომხური სიტყვაა პატარა, ქართული შესატყვისი ამოვარდა. მაგრამ სიტყვებს ანდაზა,ანდერძი ამათ არც არასდროს ქონიათ ქართული შესატყვისი და პირდაპირ სპარსული ერთეული დამკვიდრდა

RexxaR
ყოჩაღ! ჩემი და ბუტკუჯის პოსტებზე ნელნელა იზრდები, 3-4 წელიწადში გამართულ პატკანოვად ჩამოყალიბდები )

სომხურად პატარა არის პუჭურა.
ხოდა გარდა ამ ორ ისტყვასშორის?

RexxaR
პირველ რიგში, თქვენ არგუმენტის არსში ვერ ერკვევით. არგუმეტნს აქვს თავისი შემადგენლობა და ელემენტები. ის რაც ზემოთ მოიყვანეთ, არგუმენტს არ წარმოადგენს, არამედ - წინადადებას, რომელსაც მტკიცება ჭირდება. ჩემი თუ არ გჯერავთ, ელემენტარული ლოგიკის წიგნი გადაშალეთ და დარწმუნდებით.

მეორე: მე ვუპასუხე საწყისი პოსტის ავტორს, რომელსაც გონია, რომ მის მიერ მოყვანილ ნასესხებ სიტყვებს ქართული შესატყვისები გააჩნია და ქართული ლექსიკა მდიდარია.

მესამე: არაბული სიტყვები ქართულში შემოსვლას იწყებს მე-7 საუკუნიდან და საერთოდ, ნასესხები სიტყვები ქართულში შემოდის მაშინ, როცა ამათუიმ ეთნოსის გაბატონება იწყება ქვეყანაში. რატომ უნდა ესესხათ ველური არაბებისაგან ქართველებს სიტყვა "ქალაქი", როცა ქართული ქალაქები გაცილებით დიდი ხნით არსებობდა?

მეოთხე: სიტყვები შეიძლება ქართულში შემოვიდეს უცხოურიდან კომპოზიტებად, მაშინ როცა ქართულში საწყისი სიტყვა კომპოზიტს არ წარმოადგენს. რადგანაც ასე "კარგად" ერკვევით ენათმეცნიერებაში, თურქული "ფარდის" ეტიმოლოგია საიდან მოდის?

მეხუთე: თქვენ რომ არ გაგიგიათ რაიმე, ეგ ბევრს არაფერს ნიშნავს. პირიქით, თქვენი ნაწერებიდან ჩანს, რომ ეს აუცილებლობას წარმოადგენს. თქვენზე ბევრად განათლებულს, დიდ ქართველსა და არა-ლინგვისტ საბას დავესესხოთ

ჭურჭელი
(31, 37 დაბად.) ჭურჭელი ზოგადი სახელი არს ყო(ვ)ელთა ჭურჭელთა, ხოლო ესე ჭურჭელ(ნ)ი განიყოფებიან ათხუთმეტად: იარაღად, გვარდაკად, ლა(ნ)კანად, ჯამად, საღვინედ, წედად, სარწყულად, ვაშკარანად, ზარდახშად, ფუკად, სფირიდად, ჭურად, საწყავად, შარაგულად. იარაღი არს აბჯარნი და საჭურველნი და ჭურჭელნი მჭედელთა, ხუროთა, კალატოზთა და ყო(ვ)ელთა ჴელოსანთანი; გვარდაკი არს ჭურჭელი საგბოლელი: ქვაბი, სიავი, კარდალა, ტაფა, ქოთანი, კოჭობი და მისთანანი; ლანკანი არს ჭურჭელი ილეკროსი: თეფში, ფეშხუმი, ბარქაში, ფიალი, ტაშტი და მისთანანი; ჯამი არს ჭურჭელი ნოტიოთა: ბადია, ლოდა, ლოდაკი, უსკურა, პინაკი, ფილჯამი და მისთანანი; საღვინე არს: სურა, საწდე, დასტი და მისთანანი; ჭურნიცა და წედანიცა საღვინედ ითქმის (ითქმიან Ab); წედა არს ჭურჭელი სასმისი: ფიალა, თასი, ბარძიმი, სირჩა, ჩარა, ბიდახი, სტაქანი, დოსტაქანი, ორთომელი, კვანჩხი, სარიოში, ყანწი, კულა და მისთანანი; სარწყული არს ჭურჭელი წყალთა: იათუღი, გოვზაკი, სტამნი, კუტალი, წურწუმა, წყლის–საქანელი, მათარა, თასუხა და მისთანანი; ვაშკარანი არს შთასადებელი ქსო(ვ)ილი ჭურჭელი: გვალაგი, ტომარა, მანდიკი, მახალი, მახალაკი, შულდაკი, ხალთა, ჩაჴვი, ბალანტი, თალისა, ხილინდარი, ჯუზდანი, ჩალათა, თალია და მისთანანი: ზარდახშა არს მაგარი შთასადებელი: კიდობანი, სკივრი, კოლოფი, მოთხე, ბოყვი, ჯღრე და მისთანანი; ფუკა არს ჭურჭელი ძელთაგან თლილი: ტაბაკი, სიფლი, რობა, როგო, ხის თეფში, მოდი, გობი, ყარყარა, კოდი, ტაგანა, კოკა, კუტალი და მისთანანი; სფირიდი არს ჭურჭელი ნათხაზი ბაიათა, ჭილთა, ხრალთა1 და მისთანათაგან; ჭური არს კეცთაგან ჭურჭელი: ქვევრი, ყვიბარი, ქოცო, ხალანი, დერგი, ლაგვინი, ლაგვინარი და მისთანანი (ეგევითარი B); საწყავი არს ჭურჭელი ყო(ვ)ელთა მარცვალთა და ნოტიოთა აღსაწყავი: კოდი და მისთანანი, კოკა, ჩაფი და მისთანანი; შარაგული არს ჭურჭელი დაწნული [+ წკეპლითა (წკებლითა Ab) და ღვედკეცითა, რაჲც არის ZA]2 ZAB.

სულხან საბას მაგ სტატიას გადახედეთ, გამოგადგებათ ძალიან. ქართული ენის "სიმწირეს" მიუთითებს. დარწმუნებული ვარ, ეგ სიტყვები სიზმარშიც არ გსმენიათ.

მეექვსე: ხურიტულიდან, ხეთურიდან, სემიტურიდან და "ინდოევროპეიზმიდან" სიტყვები რომ მოაყარეთ, ერთი სიტყვა აიღეთ მაქედან და დაამტკიცეთ, რომ ეგ სიტყვა შემოვიდა მაგ ენებიდან ქართულში და არა პირიქით, ქართულიდან შევიდა ამ ენებში. ან დაამტკიცეთ, რომ ხეთები და ხურიტები ქართველების მონათესავე ტომები არ იყვნენ, რომელთაც საერთო წინაპარი შეიძლება ყოლოდათ, რომელიც შემდეგ გაიყვნენ და ეს სიტყვებიც ამ მონათესავე ტომებმა გაიყოლეს.

მეშვიდე: სპარსული სიტყვების კორიანტელი რომ მოაყარეთ, აქაც ჩანს, რომ არ გესმით არგუმენტის არსი და ვერც ის გაიგეთ, მე რა დავწერე. მე არ მითქვამს, რომ ქართულში ნასესხები სიტყვები არ არისთქო. არამედ ის ვთქვი, რომ მათი შესაბამისიც ძალიან ძველი ქართული სიტყვები არსებობს, რომელსაც ჩვენ დღეს არ ვხმარობთ. მაგალითისათვის, ანდერძი ძველ ქართულში გადმოიცემოდა სიტყვებით "ბრძანება" და "მცნება", ამცნო, უბრძანა და ა.შ. სიტყვა "აქანდაზის" მაგივრად შუშანიკის წამებაში არის ნახმარი "ასტამი".
სევდა - ნაღველი, მწუხარება
დარდი - ურვა
აბჯარი - ჯაჭვი
დამქაში - მომხრე
დანა - მახვილი, ისევ სულხან საბას თუ დავესესხებით:
დანა
L. კორთელო B.
Turk. ბიჩახ ZAaBCb, ბირჩახ Caq DE.
Arm. დანაკ ZAaBCDE.
არს უდიდესი ყოველთა ჴორცისა მოსათლელი, დ ა ნ ა კ ი – უმცრო მისსა და ზომიერი, ხოლო ღ ი ნ წ ი – მცირე დანაკი კალამთ მოსაჭრელი და მისთანა, ხოლო ც ი ღ ვ ი – დანაკი. რომელი კოტასთან მოიდრიკოს და შეიკრას, და ს ა ს ხ ლ ე ვ ი – ვენაჴის(ა) გასასხლავს ციღვსა (+ დანაკად ითქმის მახვილიცა ZAa) ZA.[B] - ჰოი საოცრება, თურმე დანის შესატყვისი რამდენი სიტყვა გვქონია ქართულში. თუმცა, გამორიცხული არ არის, რომ ეს სიტყვები ეგვიპტურიდან, შუმერულიდან, ურარტულიდან და ა.შ. იყოს შემოსული

მოკლედ, ცოტას თუ გაირჯებით, თქვენ თვითონაც მონახავთ თქვენს მიერ მოყვანილი სპარსული (თუ სხვა ჯიშის) სიტყვების ქართულ შესატყვისებს. "აფსუს'-ზე და "აფერუმ"-ზე შეიძლება წვალება დაგჭირდეთ. აქ ქართული ენის სიტყვის კონის სიმწირესთან კი არ გვაქვს საქმე, არამედ განათლების სიმცირესთან. ასე მგონია მე.

[B]და ბოლოს, თუ შეიძლება მითხარით, ქართული წარმოშობის სიტყვები თუ არსებობს საერთოდ ქართულში? მხოლოდ ერთი სიტყვა არის საკმარისი და მისი ქართული წარმომავლობა დაამტკიცეთ!

ამხელა არგუმენტის დაწერა რა საჭიროა როცა უბრალოდ ქალაქი არაბული სიტყვაა და ეს აქსიომაა ლიგვისტიკაში. ცნობილია რომ ქართულში ქალაქს დაბას ეძახდნენ, ქვეზანას სოფელეს და სამზაროს კიდე ქვეყანას. შემცირებული მნიშვნელობები ქონდა გეოგრაფიულ ობიექტებს.

ხოდა ადამიანის მეტყველების უნარს რო არ შეუძლია ერთი სიტყვა 15 მცნებეის აღსანიშნავად დაიმახსოვროს ამიტომ ჩდება ახალი სიტყვები ანა ნასესხობა სხვა ენიდან. ოდესღაც მწირი იყო მეტყველების რესურსი მერე განვითარდა ადამიანებსი მეტყველება და ლექსიკაში მეტი სიტყვა გაჩდა. ამიტომ დღეს ჭურჭელი მაგ 15 ივეს ვერ ასახავს და არსენალის შესატყვისი ნაღდადა არაა ჭურჭელი თანამედორვე ქართული ენის ლექსიკაში

ანუ მართლა გჯერა რო ჯარისკაცი რო იცვამს დამცავ აბჯარს ეგ და ის ჯაჭვი ერთიდაიგვიეა რომლითAც ძაღლს აბამენ? ეს ორი ნივთი ერთიდაიგივეა?

დანა და მახვილი ერთიდაიგივეა? პურს მახვილით ჭრი ხოლმე? :დ კარგი რა

არსებობს ეს ვინ თქვა რო არ არსებობს უბრალოდ ნასესხობა ძალიან ბევრია

RexxaR

კანონი არაბული სიტყვა კი არ არის, არამედ - ბერძნული.

ქართულშიც იყოს ამის შესაბამისი სიტყვები. მაგალითად "სამართალი", რომელსაც კანონის მნიშვნელობა ქონდა. ან "ბრძანებება" ან "შჯული" ანდაც "მცნება". მაგალითად "სამართალი შჯულისაი" არის "რჯულის კანონი". არ არსებობს კანონის მნიშვნელობა, რომელსაც ქართულში შესატყვის არ ქონდა. და თუ ეს სიტყვა განზოგადოებული მნიშვნელობით შემოვიდა ქართულში, ეს არ ნიშნავს, რომ იგივე განზოგადოებული მნიშვნელობით იხმარებოდა ბერძნულში.

ასე ერქვა ძველ ქართულში მაგ სიტყვას ზუსტად. და ეს ჯაჭვი იგივე სიტყვას არ წარმოადგენდა, რა მნიშვნელობითაც ჩვენ ვხმარობთ სიტყვა ჯაჭვს დღეს. ყელზე ჩამოსაკიდ ჯაჭვს, მაგალითად, ძველ ქართულში მანიაკი ერქვა.

კიდევ გეუბნებით, რომ თქვენ ჩემი არგუმენტის არსს ვერ ჩაწვდით სამწუხარდო. დღეს რა მნიშვნელობით იხმარება ეგ სიტყვები, ეგ სულ სხვა თემაა და ამაზე არ ვკამათობ. სხვათაშორის, რომ იცოდეთ კიდევ, ეკლესიაში დღეს წირვის დროს რითაც ტარიგს (რომელიც პურის ნაჭერს წარმოადგენს) ჭრიან მახვილი ეწოდება, რაც წარმოადგენს დანას.

ნასესხები სიტყვები რომ ბევრია, მე ამას არ ვუარყოფ არსად. მე ვამბობ, რომ საკუთრივ ძველი ქართული სიტყვების მარაგი იმდენად მდიდარია, რომ ქართული ენა ნასესხები სიტყვების გარეშეც გააგრძელებდა არსებობას. არის, რათქმაუნდა, ენაში ისეთი სიტყვებიც, რომლის ანალოგიც ქართულში არ არსებობდა, მაგრამ ესენი არიან ძალიან სპეციფიური სიტყვები. სიტყვების უდიდესი ნაწილი, რაც შემოვიდა, იმის გამო არ შემოვიდა, რომ ქართული ექვივალენტები არ გვქონდა, არამედ იმის გამო, რომ ასეთია ენის განვითარება სხვადასხვა აზრიანი თუ უაზრო მიზეზების გამო. მაგალითად, დღეს ქართულში "პრადვინუტებმა" შემოიტანეს სიტყვა "ნარატივი" (სხვა კიდევ ბევრ ბარბარიზმთან ერთად), რაც საერთოდ არ იყო საჭირო. "ნარატივის" ყველა მნიშვნელობა შეიძლება შეიცვალოს ქართულში ადრე არსებული სიტყვებით, მათ შორის ნასესხებითაც.

იყოს ჩემო ბატონო თუნდაც მასე. მთავარი ის არის, რომ გვქონია ქალაქის შესატვყისი სიტყვა ქართულში. თუმცა, ადიშის ოთხთავში ორივე სიტყვა ერთად არის ნახსენები: "მოჰვლიდა იესუ ქალაქებსა ყოველსა და დაბნებსა". შეიძლება ვცდებოდე, მაგრამ, რის საფუძველზე მტკიცდება, რომ "ქალაქი" არაბულიდან არის შემოსული?

ქართული წარმოშობის სიტყვები თუ არსებობს საერთოდ ქართულში? მხოლოდ ერთი სიტყვა არის საკმარისი და მისი ქართული წარმომავლობა დაამტკიცეთ! აქ მე მაინტერესებს, რა მსჯელობით ამტკიცებთ იმას, რომ მოცემული სიტყვა ძველი ქართული წარმოშობისაა, რომ იგივე არგუმენტებზე დაყრდნობით, შემდეგ გამარკვიოთ, რატომ არის ის, დავუშვათ ხურიტული, სიტყვები ხურიტული წარმოშობის და არა ქართულის.

This post has been edited by vano_t on 5 Jun 2022, 21:37

აქ ორ რამეს ვიტყოდი მე:
1) ლიტერატურული ქართულის გარდა გვაქვს დიალექტები სადაც ბევრი ისეთი სიტყვაა რაც თბილისელებს ალბათ არც გაგვიგია
2) ამას პლიუს მეგრული და სვანური ენები - ჩვენი სიმდიდრეა