ქართული ენის ღარიბი ლექსიკა, მიზეზები

უი, ამას არ დავკვირვებივარ აქამდე

არწივი9

მას, ვინც აქტიურობდა ამ სფეროში განსაკუთრებული ბილწსიტყვაობით: ჯუმას და ნოღას სამუდამო ბანი მიარჭვეს. არ გამიკვირდება, თუ ისინი ნიკშეცვლილები დაუბრუნდებიან მშობლიურ განყოფილებას.

This post has been edited by gochj on 10 Jun 2015, 23:23

gochj

ეგენი ვისი ალტერები იყვნენ?

აა ენა და კაობა


აბა მარგალურ-ქორთული ნამეტნავად არ მომწონს სვანური ხო საერთOდ

არწივი9

ალაჰმა უწყის.

ნოღა

არარის ღარიბი. ყველა მაგ სიტყვას ტავისი ქართული შესატყვისი აქვს. მაგალითად

ტაძარი, ეკლესია - სალოცავი, სამლოცველო
ქამარი - სარტყელი, ზოსტერი, ხვანჯარი
ხანჯალი - სატევარი
განძი - საჭურჭლე
ქუჩა - შუკა
ფანჯარა - სარკმელი
ჯავშანი - ჯაჭვი
ნადირი - ტყიური
ჩანთა - აბგა
ზარბაზანი - ქვემეხი
თოფი - ბაზალა
ბოსტანი - მტილი
გემი - ხომალდი
ლოგინი - ქვეშაგი
ლაშქარი - სპა
არსენალი - ჩიხაური
ექიმი - დასტაქარი
ჩანგალი - ჩქიფი
მაგიდა - ტაბლა
ტალღა - ზვირთი
ბასრი - ფხიანი
ბუხარი - კერა, კერია
იალქანი - აფრა
კალა - თითბერი
ფული - ლარი
იარაღი - საჭურველი

kvirike

რაც დაწერე ამის ნახევარი არაქართულია)
ჯობდა საერთოდ არ გამოეხმაურო)

butkuj
შენ ვის რას ურჩევ სულ მკიდია, მე ვისაც მინდა იმას გამოვეხმაურები. ისე იცოდე, რომ შენთვის ჩემი მოცემული პირობა ძალაშია. ივლისში გესტუმრები და გნახავ რა ბიჭიც ხარ.

შეიძლება და თუ ასეთად მიიჩნევ დასაბუთებული მაგალითები დადე.

kvirike
ტაძარი, ეკლესია - სალოცავი, სამლოცველო - ლოცვა სომხურია http://en.wiktionary.org/wiki/%E1%83%9A%E1...%83%95%E1%83%90
ქამარი - სარტყელი, ზოსტერი, ხვანჯარი - ესენი მთლად ქამარს არ აღნიშნავს კლასიკური გაგებით
ხანჯალი - სატევარი - სატევარი ქართულია მაგრამ ხანჯალი იხმარება მის მგაივრად
განძი - საჭურჭლე ქართულია მაგრამ ესეც ამოგდებულია ხმარებიდან
ქუჩა - შუკა - სომხურია http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=8&t=51822
ფანჯარა - სარკმელი - კი ბატონო სარკმელი მაგრამ ამის გამოყენება არ ხდება და თანაც სარკმელი მთლად ფანჯარას არ ნიშნავს
ჯავშანი - ჯაჭვი - ჯავშანსა არ ნიშნავს
ნადირი - ტყიური - ესეც არა ნიშნავს ნადირს
ჩანთა - აბგა - აბგა კი ბატონო მაგრამ არ გამოიყენება
ზარბაზანი - ქვემეხი ეს მოგნი ნეოლოგიზმია და თანაც ზარბაზანს არ ნიშნავს
თოფი - ბაზალა - ბაზალა თოფი არაა
ბოსტანი - მტილი ეს კი მაგრამ არ გამოიყენება
გემი - ხომალდი კი ბატონო ქო ბატონო მაგრამ არსებობს ეჭვი ბერძნულიაო
ლოგინი - ქვეშაგი - ქვეშაგი არაა ლოგინი საწოლი გეთქვა
ლაშქარი - სპა - სპარსულია http://en.wiktionary.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%90
არსენალი - ჩიხაური კაი ეხლა ნუ გოიმობ. დიალექტიზმები ნუ მოგაქ
ექიმი - დასტაქარი ესეც სპარსულია http://en.wiktionary.org/wiki/%E1%83%93%E1...%83%A0%E1%83%98
ჩანგალი - ჩქიფი ეს არაა ჩანგალი
მაგიდა - ტაბლა არაა ქართული სავარაუდოდ ლათინურია
ტალღა - ზვირთი კი მაგრამ არ ვიყენებთ და თანაც ეს მთად ტალღა არაა ზვირთ-ს სხვა რაღაცეების აღსანიშნავადაც იყენებენ ზვინული აზიდული მთა და ა.შ.
ბასრი - ფხიანი არ ვიყენებთ
ბუხარი - კერა, კერია ნურას უკაცრავად ბუხარი სხვა რამეა კერა სხვა
იალქანი - აფრა - ეს აფხაზურია მაგრამ არ ვიცი საიდან საით შევიდა შეიძლება ქართულიცაა
კალა - თითბერი ეს უფრო სპილენძია
ფული - ლარი თანხა გეთქვა ლარი რაია?
იარაღი - საჭურველი საჭურველი, საჭურჭლე, ჭურჭელი, ჭური, რამდენაირად შეიძლება ატრიალოთ ეს სიტყვა?

kvirike

როდესაც არ იცი - не суй свой нос.
იყო ასეთი შემთხვევა როდესაც სუფრაზე აქ შევიკრიბეთ ქართველები და აფხაზები. ერთ ჩემს მეგობარს შენისთანა ურა-პატრიოტს აზრად მოუვიდა ასწავლო აფხაზებს რომ მათი წინაპრებმა ორასი წლის უკან მობრძანდნენ საქართველოში და ესენი აფხაზები კი არა აფსუები ხართო. ხოლო საქმე იმაში იყო რომ აფხაზმა ჩემთან კამათობდა და მე გავცემდი მას სათანადო არგუმენტირებულ პასუხს.მაგრამ ამ "პასუხის" მერე რა აზრი ქონდა ჩემ ახსნას ?
ასე რომ ჯობია ჩუმად იყო როდესაც არ იცი რათა მასხარად არ ჩანდე.

ინგლისურ ენაში ლოცვა და ვედრება არის ერთი ზმნა pray

რუსულ ენაში ერთი ფუძე აქვს ორ სიტყვას умолять и молиться

ლოცვის ქართული შესატყვისი იქნებოდა ვედრება, მაგრამ ნასესხობამ განასხვავა ვედრება და ლოცვა

ადამიანმა ლოცვა რომ ისწავლა ეს იყო უბრალოდ ვედრება ღმერთისადმე. შემდგომ, როდესაც შეიქმნა სავედრებელი რელიგიური რიტუალები და სავედრებელი ტექსტები, და საჭირო გახდა ამ ვედრების განსაკუთრებული სახისთვის თავისი სიტყვა შექმნილიყო.

ლაშქარი მხედრობაა

This post has been edited by abrek on 11 Jun 2015, 15:45

parpalacion
ბუტკუჯას ალტერი ხარ?

Perhaps from a dialectal form of Old Armenian աղօթք (ałōt

ქუჩა გზის ერთ-ერთი სახეობაა ანუ გზაა დასახლებულ პუნქტში.

დიდი დასახლებული პუნტქები საქართველოს ტერიტორიაზე გვიან გაჩდა, ვიდრე სპარსეთში, ამიტომ არ არის ისეთი სიტყვები, როგორის არის ქუჩა, შემდეგ პროსპექტი, მაგისტრალი (ეს ვაბშე ბოლოში შემოსული) მარა ქართულმა სამყარომ გზის რა სახეობებიც იცოდა, იმათვის თავისი სიტყვები ქონდა - თანთანა, ბილიკი, ქაშანი, წავარნა, ჭარკვანა, მებოძირი.

ამდენი სიტყვა აღნიშნავს ქართულ ენაში გზის სხვადასხვა სახეობებს.

მაგალიღად, ქაშანი ნიშნავს კლდეზე ვიწრო გზას. ესეთი გზა ბარის მოსახლეობას რომელსაც კლდე არ უნდახავს არ ექნება.

პს ისე ეს სიტყვები ჩუბინიშვილის ლექსიკონიდან ამოვკრიფე. ანუ ქართული სიტყვების მოძებნას დიდი დრო და შრომა არ უნდა. იშოვეთ ჩუბინიშვილის ლექსიკონი და ეძიეთ სიტყვები მასში.

ვაგრძელებთ ჩუნიშვილის ფურცვლას. ანუ საკუთარო მაგიდა არ არის, მარა არის ფეხედი, რომელიც აღნიშნავს როგორც მაგიდას, ისე სკამს, ფეხებიან ტახტს და ა.შ.

ბუხარი არ გვაქვს მარა არის საცეცხლე

ეს ორივე სიტყვა წარმოშობილი სხვა სიტყვებისგან - ცეცხლი, ფეხი, ჭური, მაგრამ ენის სიმდირდრე არის არა მხოლოდ სიტყვები, არამედ словообразовательный საშუალებები.

ამიტომ სიტყვა ჭურს ქართული ენა ყველა მხრივ რომ ატრიალებს და წარმოშობს ახალ სიტყვებს ეს ქართული ენის სლოვოობრაზოვაწელნში მდიდარ შესაძლებლობებზე მიუთითებს.

This post has been edited by abrek on 11 Jun 2015, 16:28

parpalacion
ტფუი, ამის დედაც, რამდენი ვწერე და მხოლოდ ეს ორი ბწკალი დაპოსტა, რა ჯანდაბა დაემართა კაცო?

butkuj
ნუ მიაცვ-მააცვამ მანდა შენა, თორემ იმისთანას გაგაურაპატრიოტებ და გაგამასხრებ შვიდი თაობა დორბლიანი გეყოლოს, თუ რა თქმა უნდა ცვედანი არა ხარ...

გავკარი იმ კაცს, რომელიც შენთან ერთად სუფრას მიუჯდება.

შენი სახელი-გვარიც ვიცი და სადაც ხარ - ისიც. ჰოდა შეკრიბე ის ქართველ-აფხაზები ერთად და რომ მოვალ გნახავთ რომელ დირკასაც მიაშურებთ შესაძრომათ თქვე ქვეშაჯვიებო თქვენა.

ექიმი ქართული ენის სიტყვაწარმიქმნის პრავილებს თუ დავცავთ მკურნალი უნდა იყოს

ნადირი მხეცია

ჩანგალი და თოფი არ გვაქვს. ჩანგალი იასნა საქართველოში შემოვიდა და სახელიც გადმოყვა. თოფიც იგივე

ნუ ჯავშანი იგივე აბჯარია მარა მაქედან არც აბჯარია მემგონი ქართული

ქართველები აბჯარს არ ატარებდნენ ბრად გული ქონდათ რკინის პონტში )))

დიალექტური სიტყვები ენის სიმდიდრეა ისე ესეც დავაფიქსიროთ ანუ ქვეყნის ერთი ნაწილი მაინც მიხდვა რომ ამ კონკრეტულ მოვლენას თავისი სახელი მიეცა პონტი

კალა ბრპენიაო ქართულად ჩუბინიშვილმა და ბიბლიოთეკის ლექსიკონის ეთანხმება მარა ბრპენი კალაც არისო და ტყვიაცო მარა რამდენად ქართული მე არ ვიცი ესენიც დუმან