დაღესტანი, ენები, ეთნოსები, კულტურა.

BRUTHA
სამწუხაროდ ,
ეგ აღმ.ჭანეთის მიწების საკუთრება დამოკიდებული იყო იმაზა , რამდენად ძლიერი იყო მიმდებარე სახელმწიფოები. ვინც ძლიერი იყო ის იღებდა ,რამე ადგილობრივი ქართული/ლაზური ფეოდალური ერთეული იქ არ იყო .
თუ მესხეთს შეეძლო ამ მიწების აღება აკეთებდა ამას
ან გურია აკეთებდა ამას , ცოტა მცირედ მარა მაინც ...
ეს ნამდვილად იყო .
უბრალოდ,
ლაზეთი საქართველოსთვის არატრადიცული კუთხეა .
ალბათ ამიტომ არის რომ ამაზე მიდის საერთოდ საუბარი .
მისი ტერიტორიის რაღაც ნაწილი თუ შემოდიოდა ქართულ სახელმწიფოში, ეს პროცესი დამოკიდებული იყო იმაზე, რამდენად ძლიერი იყო მისი მომიჯნავე საქართველოს ფეოდალი.
როგორც მაგალითად ისტორიული ჰერეთი ,
ან სოჭი-გაგრის დაყოლება-აყოლება ზღვისპირეთი .
პროცესები სხვანაერია ამ კუთხეებისა და ერთმანეთს როგორც წესი არც გავს
საერთო ისაა რომ საქართველოს არ ეყო დრო და ძალა რომ ეს მიწები ტრადიციულ კუთხეებად ექცია .
სხვანაერად რომ ყოფილიყო ისტორია რა თქმა უნდა , ისინი (ლაზები) ისეთივე ქართველები იქნებოდნენ როგორიც აჭარის ლაზები არიან .

ანუ,
ოდიშის ქართულობა არ იყო იმაზე დამოკიდებული ,რამდენად შეეძლო იქ ქართული კულტურის დაცვა მაგალითად იმერეთს , ვინმე სხვას
ოდიში ისედაც იყო ქართული, თავადვე იყო ტრადიციული კუთხე , ტრადიცული ქართული მმართველობის სისტებით
ასევე იყო გურიაც
ქართლიც
კახეთიც
მესხეთიც
სვანეთიც
აფხაზეთიც კი
ისინი გინდ ერთად და გინდაც ცალკე მაინც იყვნენ ქართული კულტურის მატარებლები და დამცველებიც , რადგან ბუნებრივად იყვნენ ასეთნი, ერთი კულტურისა და ოდესღაც ერთი სახელმწიფოს ნაწილები (ანუ საქ.სამეფოს დაშლის შემდეგ).

ლაზეთში ეს ვერ მოესწრო ვერ გაკეთდა ...
სამწუხაროდ კიდევ 1ხელ.
თორემ , ლაზების გარკვეულ სოფლებსა თუ მხარეებს რა თქმა უნდა აკონტროლებდნენ ქართველი ფეოდალები
საუბედუროდ ოსმალომ ესეც მოსპო შემდეგ .

brdzolisunariani
ისევ არასწორი შედარებები.

ზუსტად ასევე სხვა სანაპირო მხარეებიც.
ინგფარისა არ იყოს, "საკითხი ამგვარად მხოლოდ ჭანეთის შემთხვევაში ისმევა, უცნაურია."

ეს იგივე წარმატებით შეიძლება ითქვას ტაოზე, კლარჯეთზე, ქვემო ქართლის დიდ ნაწილზე, სხვაზეც. ძლიერი იყო ქართული სახ-ფო? ფლობდა მას. სუსტი იყო? ართმევდა ბიზანტია. ან სომხური სამეფოები ანაც ისლამური წარმონაქმნები. ამის შესაბამისად იწყებოდა/ვითარდებოდა იქ კულტურული და ა.შ. მდგომარეობა. ეს ვერ იძლევა საფუძველს, ასეთი მხარეები საქართველოსთვის არატრადიციულ კუთხეებად აცხადო.

გასაკვირია.
ჰერეთი, ასეთად ჩამოყალიბების შემდეგ, სრულიად ბუნებრივი და ტრადციული კუთხე იყო.

ასევე გასაკვირი.
გაგრის კუდზე რომაა ბიჭვინთა, დაგვიწყნია.

ესენი კუთხეები კი არა, კავკასიის მასშტაბებით, უზარმაზარი სახელმწიფოები იყვნენ.
მათი შედარება ჭანეთის მეოთხედ ნაწილთან გასაოცარია. კრიტიკა საიდან შეიძლება დაიწყო, ვერც ვხვდები, იმდენად უცნაური შედარებაა.

მესხეთი ცალკე მხარე/კუთხე არაა. მესხეთი (იგივე საათაბაგო) არის, ასე ვთქვათ, კუთხეთა ერთობლიობა, გაერთიანებული, ამ შემთხვევაში, ჯაყელთა ხეისუფლების ქვეშ. თვით მესხეთში შემავალი კუთხეები ქმნიდნენ საერისთავოებს. მათ შორის ერთ-ერთში - კლარჯეთისაში, შედიოდა ჭანეთის ქართული ნაწილი.
ცალკე ერთი ხევი თუ კუთხე ფიზიკურად ვერ იქნებოდა ის, რადაც შენ წარმოგიდგენია.

ეროვნებები არის სახელმწიფოების შექმნილი ქიმერები
500წ რომ კახელები საქართველოს გარეთ ყოფილიყვნენ ქართული შეგნება ექნებოდათ?

mtiuli...

"იქნებოდა" -ეგაა პრობლემა... ჩვენ ხომ ისტორიაზე ვსაუბრობთ და არა მხატვრულ ლიტერატურაზე
BRUTHA

შენს მოსაზრებებს დიდ პატივს ვცემ.. მაგრამ ეს "შენ რა სერიოზულად გჯერა?" - სრულიად გულწრფელად გკითხე

ლაზეთში რაც ტიპიურ ლაზურ სახლად ითვლება, ეგ ჩვენში ნაკლებად დამკვიდრდა
ხელოსნები კი გამდოდიოდნენ, მაგრამ ასე აღმ. საქართველოს მთიანეთსაც აქვს საერთო ჩრ. კავკასიასთან

რას წერდა გერმანე ეგ ერთია და რა იყო რეალურად ეგ სხვა
ingfari

საერთოდ არ ვუკავშირებ "ლაზების წვლილს" დღევანდელ საზღვარს
Kakha.G
მადლობა
საინტერესო დოკუმენტებია
მაგრამ აქ, ალანიაც ვითომ და ქართულ მიწად გამოდის

მაშინ რაშია სხვაობა ჭანებისა და ქვემო გურულების (აქ კიდევ ბევრი სხვაც შეიძლება იყოს) წინაპრებს შორის 500-700 წლის წინ? რატომაა ერთი ავტომატურად მიღებული და თავისთავად მოაზრებული, ხოლო მეორემ ჯერ განაცხადი უნდა შემოიტანოს, მერე გამოცდაც ჩააბაროს და ბოლოს ჯვარედინი დაკითხვაც გაიაროს?

ჩვენ არ განვიხილავთ დღევანდელობას. ვსაუბრობთ იმ საუკუნეებზე, როცა ამ მიკრორეგიონებს შორის არავითარი საზღვარი არ იდო, ერთ სივრცეში იყვნენ და „წვლილიც“ ერთნაირი იყო.

ingfari

ქვემო გურიაში ხომ გითხრი, იყო კათედრალი, სადაც იჯდა ეპისკოპოსი, ლიტურგიის და კულტურის ენა იყო ქართული
გარდა ხინოსი, იყო თეთროსანის ტაძარი, რომელიც კულტურის კერა იყო.. ფსალმუნების გადაწერეს
რამე მსგავსი გვაქვს ჭანეთში?

ოფშკვითი რატომ ქვია სოფელს? საქართველოში 7 ხოფი-ოფი იყო. 2 ლაზისტანში, 1 სამეგრელოში, 2 აფხაზეთში და 2 იმერეთში.
Dehumanizer
რიზე ოფიდან აღმოსავლეთით ყველა ტაძარი თითქმის სრულიად განადგურებულია, რატომ? იმიტომ რომ ისინი მცხეთის და არა კონსტანტინოპოლის სამწყსო იყო.

ლაზებმა იციან საერთოდ ლაზური? ცოცხალია ეგ ენა? ინტერნეტში წამლად 1 ვიდეოს ვერ იპოვი, სადაც ლაზურად ლაპარაკობენ. არის კურსების ვიდეო სადაც ძლივსძლივობით "აი ემ ა თეიბლ" დონის ფრაზებს ამბობენ და არის კიდევ ერთადერთი ვიდეო სადაც საქართველოდან ჩასული მეგრელი ელაპარაკებათ და მეგრულად ლაპარაკობს თუ ლაზურად ეგეც საკითხავია...

მგონი იმერხეველებივით არიან 5 კაცი რომ შეიკრიბება ხოლმე და ხუთმა კაცმა ჯამში 20 სიტყვა რომ იცის ქართულად.

This post has been edited by ereklebarv on 25 Jan 2021, 00:37

ჩვენ კათედრალის დაარსების ზუსტი თარიღი არ ვიცით, სავარაუდოდ XV საუკუნის ბოლო (?) უნდა იყოს. არც მის ეპისკოპოსებზე და მათ მოღვაწეობაზე გვაქვს რაიმე კონკრეტული ინფორმაცია იმ პერიოდში, როდესაც ჭანეთი ქართულ პოლიტიკურ სივრცეში ჯერ კიდევ შემოდიოდა. ეპარქია ჭანეთში კი BRUTHA-მ ხომ დაასახელა. რაც შეეხება ფსალმუნს, XVI საუკუნისაა ე.ი. იმ პერიოდის როდესაც ჭანეთი იკარგება/უკვე დაკარგულია. ინტერნეტში ძალიან ზედაპირული ძებნა ამ ინფორმაციას გვაწვდის. მოკლედ არაფერია ისეთი, რაც ორ მიკრორეგიონს შორის სხვაობაზე მიგვითითებდა.

კულტურული „წვლილის" ძიებაში ვინიცობაა საქართველოს არამცირე ნაწილი ცარიელზე დაგვრჩეს, თუკი ზედა ზღვრად XVI საუკუნის 40-იან წლებს ავიღებთ, როდესაც ჭანეთი დაიკარგა.
ერთადერთი რასაც კონკრეტულად ჭანეთისადმი ამგვარი მიდგომა ეყრდნობა 1921 წელს გავლებული საზღვარია - „ეს რეგიონი შიგნითაა და ავტომატურად მოაზრებულია. ის რეგიონი გარეთ დაგვრჩა, კეთილი ინებოს დაგვიმტკიცოს.“ სხვა არგუმენტს ვერ ვხედავ. ასეთი დამოკიდებულება გაუმართლებელია.

Kakha.G

99% ეგრეა. ლაზეთი ქართულ სივრცეში რო დარჩენილიყო, ჩვეულებრივი ქართველები იქნებოდნენ და არავინ დაუწყებდა კათედრალების და მოღვაწეების ძებნას მათ ქართველობაში დასარწმუნებლად. ფაქტია რაც დარჩა საქართველოს ფარგლებში არიან კიდეც, კათედრალების გარეშეც.

ფერეიდნელები 400 წლის მერე მაინც ქართველობენ

Kakha.G

ანუ ოფშკვითი ყველაზე ახალგაზრდა ოფი/ხოფი გამოდის ?
რა განათლებული ყოფილან იმერელი გლეხები აფხაზეთის ხუაფ/ხიფზე რომ წარმიდგენა ქონდათ

Kakha.G

ამაზე რაიმე ცნობა გვაქვს?
ingfari

რომელი ეპარქია? წმინდა ნინოს დაარსებული სატყელეპასი?
რომ ვიკითხო კიდევ ამის მართლა გჯერათ-თქო გეწყინებათ მერე და ვერ გავიგე რა ვქნა

butkuj
სოფლებს ფეოდალები აარსებდენ, ან რატომ არ უნდა ცოდნოდათ რამდენი ხხოფი-ოფია საქართველიში გლეხებს?
Dehumanizer
რა ცნობა? რიზე ოფის იქით ყველა ეკლესია მოქმედი იყო 1922წ მდე, აქეთ ერთი ეკლესია დაასახელე რომ დანგრეული არ იყოს.

Dehumanizer
ეპარქია წმინდა ნინოს დაარსებულია თუ რაჟა სარჩიმელიასი, რა მნიშვნელობა აქვს? :დ
ეპარქიის მწყემსის წერილი არსებობს - დასტურდება სამიტროპოლიტოს არსებობა, მისი კუთვნილება, 1640-იანებში ჯერაც მოქმედი საკათედრო ტაძრის სახელიც კი. აქ წერტილი. ახლა ამ ფაქტისა ვის სწყინს და ვის არ ეჯერება, მეცნიერებისთვის სრულიად უნიტერესოა.

შენ შენი დაჯერება-დაუჯერებლობებით აღმ. ჭანეთი რომელი კულტურის ნაწილად მიგაჩნია, ბერძნულის, სომხურის, არაბულის, კიდევ რომელიმე სხვის?
და რის საფუძველზე?

Kakha.G

აქეთ ეკლესიები დაინგრა იმიტომ რომ ფაქტიურად მრევლი აღარ დარჩა და არა იმის გამო ვის ექვემდებარებოდა