მესხების ეთნოგენეზი

butkuj

არანაირი ცალკე ჩამურდი და ცალკე ჩამძვრალა არ არსებობდა, მაშ თურქები ჩამძვრალას რას ეძახდენ?

ზამთრის საშუალო ტემპერატურაა ახალქალაქში -7 და ნინოწმინდაში -11
შენ როგორ ცხოვრობ რუსეთში? არ გეყინება სუბტროპიკული ყურები?
ჯავახეთში ისევე როგორც ქართლში და მესხეთში ძაან ჯანმრთელი ჰავაა ნიადაგი ჯავახეთში უკეთესია ვიდრე ქართლში მოსავალი მოუცდენელი საძოვრები საუკეთესო თვითონ ქვეყანაა მაღალი ველი და კაცს რატო გაუჭირდებოდა მანდ ცხოვრება?
სომხეთში როგორ ცხოვრობდენ აბა? სომხეთი ხომ უფრო ცივი ქვეყანაა + გვალვიანი.
ჰამაც ლაშა გიორგიდან დაწყებული ჯავახეთი საუფლისწულო იყო და საქართველოს კრონპრინცს ეწოდებოდა ალასტანელი, უფლისწულს რაღაც მიყრუებულ უდაბურ პრივინციას მიცემდენ სამართავად?
ეს თურქეთის დროს გახდა ჯავახეთი ჯერ მიყრუებული პროვინცია მერე ყაჩაღების ბუდე (მათ შორის ქართველი ყაჩაღების)

კოლა ქართლმა საბოლოოდ დაიბრუნა 5ს.ში და საიდან სომხური ტოპონიმები? შეიძლება რამდენიმე დარჩა როგორც სუბსტრატი.
11 ს.დან სომხები ტოვებენ სომხეთს და კილიკიაში და არაქსს აქეთ სახლდებიან.11ს.წყაროებიდან სომხები ჩანან სოფელ ზრესკში და ღრტილაში ასევე გრიგოლ ტატევაცის სიტყვით ის თმოგვში დაბადებულა სადაც მისი მშობლები აფარებდენ თავს.
ასე გაჩნდა სომხური მოსახლეობა საქართველოს მოსაზღვრე პროვინციებში.

butkuj
რაც მონიშნული გაქვს იმათი უმეტესობა არაა სომხური.
ხევისკარი, პანკისი, მუზურეთი, კონ(კ/ქ)ი, დადაშენი, ჯიჯორი, თურქაშენი, ხემისკარი რანაერადაა სომხურები? ამათ უმეტესობას აშკარად ქართული ძირი აქვს.

მაინც ვერ გავიგე რას ეყრდნობა აზრი რომ მანდ მომთაბარე მოსახლეობა იყო, ან უნდა ყოფილიყო ოსმალობამდე? იმას რომ კარგი საძოვრებია და მომთაბარისთვის ზედგამოჭრილი პირობებია? ასე თრიალეთიც ეგეთია, ჯავახეთიც თუმცა იქ მომთაბარე კი არა ჩვეულებრივ მიწათმოქმედი ქართული მოსახლეობა ცხოვრობდა.

რაც შეეხება გარემო პირობებს ძალიან დრამატიზებასაც ნუ მოვახდენთ, თუ ცივა და ყინავს მანდ ზამთრობით სამაგიეროდ გაშლილი ველებია, მოსავალიც შეგიძლია მოიყვანო და საქონელი იყოლიო.
აგერ ციცაბო კლდეებზე რამდენიმე ათას მეტრზე, ისე რომ სწორად ფეხის დასადგმელი ადგილი ლამის არსადაა ცხოვრობდა ხალხი ხევში, ხევსურეთში, თუშეთში, მთიულეთში, ფშავში.
სიცივე და ყინვა არც მანდაა უცხო.

This post has been edited by ingfari on 26 Apr 2018, 21:06

ქარავანკ, ქონკ, სიხირპეტ, ურუტ, პლორ-მორი, მეხკერეკ ,მერდენეკ - ამათში ხომ არ გელარებათ ეჭვი ?
მანდ სომხები არ სახლობდნენ 1886 წელს. ეს სუფთა ქურთულ ,თურქული სოფლები იყო.

სულ 57 სოფელია გიოლის რნში .



მიმაგრებული სურათი (გადიდებისთვის დაუწკაპუნეთ სურათზე)

butkuj
ურუტი 1886 წელს სომხური სოფელი იყო, სავარაუდოდ ახალმოსულების დაარსებული.
конкъ ეს კონქია, კონქი ბერძნული სიტყვაა და ქართულშიც დამკვიდრებულია.

კონქ-ი (კონქისა)
მნიშვნელობა
(არსებითი სახელი) ნახევართაღი, რომელიც ჩვეულებრივ ნახევარცილინდრული ფორმის სადგომის (აპსიდების, ნიშების) გადახურვას წარმოადგენს.
ეტიმოლოგია:
მომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან κονχή, რაც ნიჟარას ნიშნავს.

ეგ სოფელიც ბერძნული იყო, კონქი საეკლესიო არქიტექტურაში დამკვიდრებული სიტყვაა, ამიტომ ამ სიტყვის მნიშვნელობა ეცოდინებოდათ.

butkuj

ქურთულია

ინგფარი

წიე , რას წერ საერთოდ ?:-)
კონკი 2 სოფელია არტაანის ლივაში ჯიქიას მიხედვით , იქაც ბერძნები ცხოვრობდნენ ? სომხები ხმარობენ და თავლას რაღაც მსგავს ნიშნავს .
ქარავანკ, პლორ- მორ და მიხგერეკ რას ნიშნავს ?:-)

ამიტომ სომხური კვალის უარყოფა არასერიოზულია . ეხლა ეგ თურქული დაქურთული სახელები იქ როდიდან დამკვიდრდა ოსლამების ან კივე არაბების შემდეგ ზუსტად არ ვიცით.
არაა გამორიცხული რომ ჯერ კიდევ სამცხე-საათაბაგოს დროს მთლიანად ეს მხარე და კიდევ ჩილდირის მიდამოები ,ოლთის და თორთუმის მიდამოებში გარკვეული ნაწილში თურქი მომთაბარეები და ქურთებს ეკავათ . მათ გვერდით სომხებისახლობდნენ ხოლო არტაანის მხარეში ქართველები.
ასეთ აჯამსანდალს წარმოადგენდა საათაბაგო . ხოლო მესხეთი ,ფოცხოვი სუფთა ქართული მხარე იყო ასევე ჯავახეთის დიდი ნაწილი.

butkuj

რომელი წყაროების მონაცემებზე წერ მსგავს მარაზმს?

butkuj
კონქი სალიტერატურო ქართული სიტყვაცაა და საუკუნეებია იხმარება ქართულ ენაში, შემოსულია ბერძნულიდან.
დანარჩენები რას ნიშნავენ არ ვიცი, აგერ კახამ დაწერა ქურთულებიაო და ეცოდინება ალბათ.

"თურქული და ქურთული კვალი" არაბების მერე და სამცხე-საათაბაგოს დროს

ბორჯომს ისტორიულად რა ერქვა? ეს თურქული სიყტვაა და მღვრიე წყალს ნიშნავსო

butkuj
მატენადარანში დაცული ქართული ხელნაწერის "ჟამნი" მინაწერი; ქორონიკონს ას სამოცდაშვიდს (1479წ.) გაუმარჯვდა პატრონ ყვარყვარეს ელადისა ზედა ,447 თათარი მოკუდა
1491წ. ლორეში გადაწერილ სომხურ სახარებაზე მინაწერია; და წამოვიდა პატრონი ქართველი ყვარყვარე 30000 მხედრობით ქალაქ არზრუმზე და გაძარცვა და ქალაქი თავის მოხარკედ აქცია.
სხვა სომხურ სახარებაზე მინაწერი; ყვარყვარემ დაარბია და გაძარცვა არარატის მხარე და და ეს წმინდა სახარება მოტანილ იყო ქალაქ ახალციხეში და მონამან ღვთისმან ვიყიდე იგი.

ესა ნახევრად გათურქებული სამცხე საათაბაგო?

Kაკჰა.G

აგერ ლეკებმა 150 წელი ძარცვამდნენ ქართლ-კახეთს მერე რა ?
მასეთი ჯიგარები რომ ყოფილიყვნენ სამცხის დაცემამდე 30 წლით ადრე არ დაკარგავდნენ თორთომს და ოლთისს:-)
სხვათაშორის თორთომის მიდამოებში მაგ დროს უკვე მუსლიმებს მეჩეტი ქონდათ.

butkuj
1.შენ ახლა სერიოზულად წერ რომ რაიმე თურქულ-ქურთული მოსახლეობა შეიძლება ყოფილიყო სამცხე-საათაბაგოში XVI-XVII საუკუნეების მიჯნამდე, თუ ტროლინგით ხარ დაკავებული?

2.სამცხის ათაბაგებზე ბევრად "ჯიგრები" კარგავდნენ ყველაფერის ოსმალეთთან ომში მაგ დროს-ტრაპიზონი, ბიზანტია, ბულგარეთი, სერბეთი, უნგრეთი გაქრნენ.
ირანის შაჰები თავქუდმოგლეჯილი გარბოდნენ თავიანთი დედაქალაქიდან, ათობით ათას კვ.მ-ს ყველნაერი წინააღმდეგობის გარეშე აბარებდნენ და გზად ყველაფერს წვავდნენ.
ოსმალეთის ვასალი ყირიმის ხანები რუსეთს და რეჩ პოსპოლიტას ატერორებდნენ, მოსკოვს წვავდნენ და დღევანდელი პოლონეთ-უკრაინის საზღვრამდე აღწევდნენ, არც იტალიის დარბევა იყო უცხო ოსმალებისთვის და საფრანგეთის პორტებშიც შედიოდნენ.....
ჯვაროსნული არმიები ერთი მეორის მიყოლებით იხოცებოდნენ, ორდენები ნადგურდებოდნენ, გენუის და ვენეციის აღმოსავლეთ სამფლობელოები შაგრენის ტყავივით ილეოდნენ.
ამ ფონზე ოლთისის და თორთომის დაკარგვაზე პრეტენზიის წაყენება ცოტა არ იყოს უხერხულია.

ingfari

ვერ გავიგე , ნუთუ შენ არ იცი რომ 1550-1560წწ. ოსმალეთმა სამცხეს ოლთისი და თორთომი მოაგლიჯეს ? არ მანდ საქმე ისე როგორც შენ აქ რომანტიკულ ფერებში წერ.

butkuj
მუსლიმი მოსახლეობის არსებობის დამაჯერებელი ინდიკატორია მუსლიმური სასაფლაოები რომლებიც არსებობს თბილისში და დმანისში.
დიდი ვარაუდით ოლთისში და ახალციხეში იქნებოდა მუსლიმი (სპარსი) ვაჭარ ხელოსანთა უბნები, თუ რამე იცი დადე.

30000 ლაშქრით? ხარკს ადებდენ?

John Jolie

თავად ტოპონიმი უძველესია და თურქებთან არანაირი კავშირი არ აქვს, უბრალოდ ამ ბორჯომს გვიან დაერქვა ბორჯომი, ე.წ. გეოგრაფიულ სახელთა მიგრაციით. ისტორიულ წყაროებში სულ მცირე 2 ბორჯომია ცნობილი. მორჯომი მიეკუთვნება -ომ სუფიქსიან ტოპონიმთა უძველეს ჯგუფს, როგორიცაა თორთომი, წრომი, ბათომი, ცხომი, დიღომი.