ლაზური და მეგრული

ჩემი აზრით ერთია.


butkuj

რატომ ასე კატეგორიულად?
შეეშვი ქართულის დიალექტობას (თუმცა ამ მოსაზრებასაც აქვს უფლება). ვინც ლაზურს და მეგრულს ზანურის (იგივე კოლხურის/ლაზურ-მეგრულის/მეგრულ-ჭანურის) დიალექტებად მიიჩნევს, რა ჰარი-ჰარალოდ აცხადებ პარამეცნიერებად. რომელი ასეთი მეცნიერია ვინმესგან ასაგდებად მოსახსენიებელი?

კაი ახლა. როცა გინდა, უკიდურესად ამლაშებ შენი მიკერძოებული მოსაზრების სასარგებლოდ. ))
მიუხედავად დიდი განსხვავებისა (განსაკუთრებით დასავლურ და ასევე ცენტრალურ კილოკავებთან), ერთმანეთის არ ესმითო და ერთ-ორ სიტყვას თუ გამოიჭერენო, თქვა, შენ, მარტო შენ თავთან დარჩენილმა, ხომ იცი, რომ ტყუილია? განსხვავება თვით ლაზურის შიგნითაც ძლიერია. ისიც ხომ იცი, რომ შეიძლება დაიწეროს მთელი წინადადებები ათინურ-არტაშენულად, ჩხალელი ჩხალურით რომ ვერას გაუგებს? "დაჟე" ცალკეულ მოკლე წინადადებებს ჩხალურადაც დაწერ, ქართულით უფრო რომ მიხვდები, ვიდრე ათინურ-არტაშენულით. ესენი შენ საკმაოდ კარგად იცი, მაგრამ მაინც შენსას უბერავ. მხოლოდ იმიტომ, რომ მეგრულის და ლაზურის ცალ-ცალკე ენობაზე შენი მოსაზრება ამით მყარად წარმოაჩინო. რას გარგებს ეს სიჯიუტე, ვერ ვხვდები.

Dehumanizer

ყველას მიერ არა.
ბევრია ინგილო (მუსლიმანი), რომელიც დღეს "იაზიკს/დილს" უწოდებს ინგილოურს და არათუ უშუალოდ ქართულთან, არამედ იქვე კახის ინგილოურთან დისტანცირებს.
აჭარელიც ბევრია თურქეთში, "აჭარულ ენად" რომ აღიქვამს მის მეტყველებას და ცოცხალი თავით არ აიგივებს ქართულთან.
საკუთრივ ლაზებიც ხომ იცი, და საკმაო ოდენობითაც, დღემდე "ქარადენიზ შივეს" რომ უწოდებენ ლაზურს?
ასეთ შემთხვევებს რა მოვუხერხოთ?

"მეგრულ-ლაზური" და "ზანური" მეცნიერული ტერმინებია და ამ მეცნიერული ტერმინებით არ სარგებლობდეს რიგითი ადამიანი ან მასა, არაა გასაკვირი.
"ლაზეფი დო მარგალეფი ართი ვორეთ. ართი ნინა მიღუნა.", "ა, ურჩქილი. გვალო მარგალურს ჯგარჯგალანა." - ასეთი მეგრელი ხომ გინახავს?
"ლაზეფი რაგადანა სუფთა მარგალურს. აბა, ჩქი გუმოჭყორდეს." - ასეთებიც ხომ ბევრი გაგიგია?
არაა ეს კატეგორია მეგრელი?

BRUTHA

ეგ უფრო ცალკეული პირების სურვილია (ალბათ რელიგიით მოტივირებული) დისტანცირების

ეგ დაახლოებით იგივე მოვლენაა
თვით ოსმალობის პერიოდშიც კი როცა აჭარაში სიტყვა "ქართველს" არ ხმარობდნენ, ენას გურჯულს უწოდებდნენ
ისე, საინტერესო იქნება, ასეთ გაღმა აჭარელს, რომ კითხო აბა იმერხევეები რა ენზე ლაპარაკობებო, რას იტყვის

ვერ გავიგე :rolleyes:

ხო, მაგრამ ლაზი ხომ არ თვლის რომ მეგრულად ლაპარაკობს...
რამდენიმე ათწლეულის წინ ზოგს შეიძლება არც ცოდნოდა მეგრელების არსებობა

Dehumanizer

ცალკეულების არა.

თუმცა, აქ ფაქტებზე ვსაუბრობთ თუ ამა თუ იმ ფაქტის გამომწვევ მიზეზებზე?

karadeniz şivesi - (თურქულის) შავიზღვისპირული კილო, რომელსაც განზრახ ურევენ ლაზურში და ამით შეჰყავთ ურალურ-ალთაურ ოჯახში. და ასეთი თეორიის მომხრე ლაზები. მგონი, გსმენია, მაგათზე.

ისე, ასაკოვან ლაზებში გაცილებით მაღალია ცოდნა მეგრელებზე, ვიდრე შემდგომ, ინტერნეტ-თაობაში.

BRUTHA

მანდ სწორედ ფაქტების გამომწვევ მიზეზებშია საქმე
ერთია ენის ასე ვთქვათ სპონტანური იდენტიფიკაცაი და მეორე გარკვეული იდენტობიდან გამომდინარე "პოლიტკორექტულობას" მორგებული განცხადებები

ლაზური თურქულის დიალექტია
მეგრული კი - ქართულისა

Dehumanizer

შენ, მგონი, ფაქტზე საუბრობდი და ამ ფაქტის განზოგადებას ახდენდი, როდესაც ეს განაცხადე - "მეგრელი საკუთარ ენას აღიქვამს როგორც მეგრულს და არა ლაზურს, მეგურლ-ლაზურს ან ზანურს".
თუმცა ვიცით, რომ ამ საკითხთან მიმართებით ეს არაა ერთადერთი ფაქტი და მის გარდა კიდევ არის სხვა ფაქტებიც.
ფაქტია, რომ არის მეგრელი, რომელსაც 1) არც უფიქრია ამ საკითხზე, 2) მეგრულს ცალკე ენად მიიჩნევს, 3) ლაზურსა და მეგრულს ერთად მოიაზრებს, 4) მეგრულს ქართულის დიალექტად მიიჩნევს, 5) კიდია ეს ყველაფერი.
ყველა მათგანი მეგრელია. მე, შენ, სხვა, ამათგან რომელს არ უნდა მივეკუთვნებოდეთ, დანარჩენზე ვერ ვიტყვით, მეგრელი არ არისო. შესაბამისად, ამ საზომით მათი აზრიც გასათვალისწინებელია. შენი ეს განცხადება "მეგრელი საკუთარ ენას აღიქვამს როგორც მეგრულს და ..." (და ნებისმიერი ასეთი შინაარსის განცხადება) კი ვერ იქნება კატეგორიული და საყოველთაო. ეს არის შენი, ერთი რიგითი მეგრელის პოზიცია. რამდენიც არ უნდა იზიარებდეს ამ პოზიციას, მისი განზოგადება დანარჩენზე არაა მართებული. საუბარიც ზედმეტია, რომ ეს ვერანაირად გამოდგება მეგრულის ცალკე ენად საკლასიფიცირებლად. მით უმეტეს, თუ ვსაუბრობთ კლასიფიკაციის ენათმეცნიერულ მხარეზე.
ყველა ფაქტს აქვს თავისი მიზეზი (მიზეზთა ერთობლიობა). ლაზი რომ თურქობს და ლაზურს თურქულს აკუთვნებს, ესეც ფაქტთაგანია და მასაც აქვს თავისი მიზეზები. ცხადია, ენათმეცნიერულად ეს სისულელეა.
ფაქტების გამოწვევი მიზეზებიც რომ დავახარისხოთ, ვერც ეს დაგვეხმარება ერთი კონკრეტული და საყოველთაო ფორმულის ჩამოყალიბებაში, "ჩააგდო" ენობრივი ერთეული და ენა-დიალექტობა-კილოკავობაზე "გაგიწითლოს" ან "გაგიმწვანოს". ფაქტია, რომ ენობრივი ერთეულის საფეხურებრივი კლასიფიკაციის ერთი ზოგადი, საყოველთაო ფორმულა არ არსებობს და ის, რომ "მეგრელი საკუთარ ენას აღიქვამს როგორც მეგრულს და არა ლაზურს, მეგურლ-ლაზურს ან ზანურს", ამ შემთხვევაში ვერ იქნება მეგრულ-ლაზურის ურთიერთმიმართების განმსაზღვრელი.

BRUTHA
თუ მეგრელი ამბობს, რომ მისი ენა ქართულის დიალქტია (ან ლაზი ამბობს რომ ლაზური თურქულის დაილექტია) ეგ პოლიტიკური თვით-ინდოქრინაციის შედეგია
ამ დროს მან იცის, რომ ამბობს ისეთ რამეს, რაც მის შინაგან იდენტობასთან გარკვეულ წინააღდეგობაში მოდის, მაგრამ ამბობს იმ მიზნით, რომ არ აღიქმებოდეს (თავად და მისი ეთნოსი) დისტანცირებულად იმ დიდი ჯგუფისგან, რომლის ნაწილადაც აქვს სურვილი რომ თავს აღიქვამდეს

ეს ქართული ენაა თქვენი აზრით?
(IMG:https://img.forum.ge/JBiW4ijji_djk.jpg)(IMG:https://img.forum.ge/JBiW4ijji_djl.jpg)

:yes:

ეს ერთი ენა არაა?
(IMG:https://img.forum.ge/JBiW4ijji_djf.jpg)(IMG:https://img.forum.ge/JBiW4ijji_dj0.jpg)

Kakha.G

:no:
2 ახლომონათესავე ენაა, თავისი შიდა დიალექტური დაყოფით

Kakha.G

''შუშანიკის ქართული'' (დღევანდელი) ქართულია?

BღUთHA


მოდი ეხლა ელემენტარული ლაზური ზღაპრის თარგმნის მაგალითზე დავადგინოთ რამდენად გასაგებია მეგრელისთვის ლაზური . მიდი ეს თარგმნე თუნდაც ნახევარი მერე დავდოთ მეგრული პარალელური ტექსტი

MÖİMA

Öiûa vor’işi, ma germaşa vidi öuburiş oüorobuşa(üorobuşa). Germaşa komeşaptiöuburi doôüorobi do uüaçxe oxorişa oxtimu guris meüamilu.

Emedeni mwüupi diqu, möima domöimu do néa xonéu. Dido maşkurinu do ar didi öüonişi tude ewapxedi.

Néa gonûroxu, mara te eşo çxanûuôûu ki, tolepe çkimi maöu do oüobdvi.

Çkimi tiş jin ar mutxani doöüialu do docgialu. Eüule ar mutxani tis gemaûu. Ma kogevikti do kodovicini. Möima diçoduşaüis xe do üuçxe var oxomanüanu.

Ti çkimis komoptişi germaşi mteli ncalepeşen(ncapeşen) wüari waôuôûu,üvinöepek ibirûes do mjoraşi tenak isterûu.

Didi öüoni koniûaxu do emus üoma yuluûu.

Çkimi gamargvas öüoniş ûaxerepe (noûaxepe) âiûes. Tis üoôi yemixtu do öiöiûa maöuûu(memaöuûu).

Kudi çkimi kobâiri, kaebzdi(kebzdi) öuburepe do oxoriş gzaşa kogebdgiti. Oxorişa meptişi miti var ûu. Möüidi dobgori do bâirişüule emedeni oôöüomi, eüule ûibu yorğaniş tude kodovinciri.

Gobüuéxişüule bâiropûi ki, öuburepe çkimi dogibereenan, topuriş doloxe kogödvereenan do oöüomu guris uğunan.

-Uçkimeli oöüomu muşeni guris giğunan! Yado dopquri.

Aşo miwves çkimda:

-Muşeni incir? Moxti üaôineri, do öüomi!

Awi muôat miwves.

-Möima möips,

-Kiéa, kiéa...

-Vimgarayi vana viâié

მე რა შთაბეჭდილებაც დამრჩა ლაზურში მეგრულისგან რაც განსხვავებულია უბრალოდ თურქულია... რაც თურქული არაა ყველაფერი საერთოა. ეს ჩემი შთაბეჭდილებაა, მეტი არაფერი.

ადრე ვიღაც ლაზი წერდა იუტუბზე: ლაზური ქართულისგან განსხვაბდებაო, რამდენიმე სიტყვა ქონდა ჩამოწერილი. ერთ-ერთი იყო პაპა. ქართულად ბაბუა ქვიაო და ლაზურად პაპაო. :D

ერეკლებარვ


მსგავსი დილეტანტური თვალით აფხაზურიც რუსულისგან არაფრით განისხვავდება

Магазин - Амагазин
Закон - Азакван ))))

საკმაოდ ბევრი განსხვავებაა სიტყვის ბოლოს და გაფორმებაში

მეგრ. მორთუ - ლაზ. მოხთი (მოვიდა)
მეულა - ნულუნ (წავიდნენ)

დინახალე - დოლოხე (შიგნით)

უკახალე - ოკაჩხე (უკან)

ასე რომ დაჟე რომ თურქული ნასესხობანი მოაშორო უბრალო მეგრელს ლაზური საუბარში მარტო ცალკეული სიტყვები ესმის .
იქნებ შინაარს ცოტ მიხვდება .
მასე ცალკეული სიტყვებით უკრაინული უფრო ახლოსაა რუსულთან ვიდრე ლაზური მეგრულთან )