-თა ქართული თუ აფხაზური სუფიქსი?

ბიჭვინთის ტაძარი ბაგრატ 3 აშენებულია, თავად ბიჭვინთა ქართულ წყაროებში 13სდან მოიხსენიება, მას შემდეგ ტაც ბიჭვინთის/აფხაზეთის საკათალიკოსო დაწესდა.
ლიტერატურა
ბ.ლომინაძე ბიჭვინთის საეკლესიო სენიორია
ნ.ბერძენიშვილი აფხაზეთუს საკათალიკოსოს ჩამოყალიბების დრო და გარემოებები
პ.ინგოროყვა გიორგი მერჩულე

Kakha.G

ბიჭვინთა იხსენიება ბერძნულ - რომაულ წყაროებიდან Pitiunt , Penius სახით .
სირიულ ქრისტიანულ წყაროებში როგორც ბიჩუნდ .
პიტიუნტის მღვდელი სტრატოფილე 325 წ. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიოს საეკლესიო კრებაზე .
შარდენს ის მოხსენებული აქვს Picciola-ს სახით

პ.ს. გუშინ ეს წიგნი ვიყიდე მარჯანიშვილზე 5 ლარად .
სახლში ზუსტად ასეთი მქონდა )))

სულ რაღაც ერთი წიგნია და რამხელა გავლენა მოახდინა ჩემზე ყველაზე ძნელ პერიოდში აფხაზეთში ყოფნის დროს.

butkuj

იმ გვანცელაძეს ცოტა სხვა რამ უწერია, მაგრამ მსგავსი...

аусу-rtа `samuSao adgili, samsaxuri"
аoхьа-rtа `samkiTxvelo"


ზოგადად კარგა ხანია ძველ ქართულთან შეხება არ მქონია, მაგრამ ქართულშიც "-თა" ზოგჯერ იგივე "სა-" არის. შეიძლება ვბოდავ მაგრამ ეგრე მახსოვს.

ესე ზუსტად წინადადებები არ მახსოვს, მაგრამ "ქუეყანათა საქმე" შეიძლება ითარგმნო "საქვეყნო საქმე", "გმირთა საქმენი" - გმირების საქმეები ან საგმირო საქმეები, "მეფეთა სავანე" - სამეფო სავანე ან მეფეების სავანე და ა.შ.

ახლა დავგუგლე რაიმე წინადადება და აქ საერისთავო არ შეიძლება რომ ითარგმნოს? „მთავრობით განაგებდის ყოველთა ერისთავთა ზედა“, „მპყრობელი შიდა ქართლისა და მპყრობელი ყოველთა ერისთავთა“ - ერისთავებიც შეიძლება ითარგმნოს და საერისთავოებიც.


ან ეს „რამეთუ წესი იყო, რომელ შვილნი მეფეთანი წარჩინებულთა სახლსა შინა აღიზარდნიან“ - ნი ისედაც მრავლობითი ფორმა არ არის? ორი მრავლობითი ფორმა რაში უნდა სჭირდებოდეს, აქ ალბათ სამეფოების იგულისხმება.


პ.ს. ამ ყველაფერმა "მცხე-თა"-სა და "სა-მცხე"-ზე დამაფიქრა. :დ

This post has been edited by ცერცვა. on 22 Nov 2022, 18:06

ცერცვა.
ძალიან საინტერესოა. თავიდან ბოლომდე გადავიკითხე თემა

გურიანთა,გურიაში, ოზურგეთში არის ერთერთი სოფელი.

ცერცვა.

ის გარემოება რომ მეგრულში ეს -თა არ არის тебя не смущает ?
აგხაზურმა შენი აზრით ეს -თა ძველ ქართულიდან ისესხა მეგრულის გარეშე ?))))

butkuj

და მეგრული რაში სჭირდებოდა, როდესაც ქართული გავლენა იყო ისედაც?

ანჩაბაძეებიდან შერვაშიძეების ჩათვლით მანდ იყო ქართული გავლენა.


პ.ს. მე იცი რა მაინტერესებს? სამეგრელოს რატომ აქვს სა პრეფიქსი, ანუ საქართველოს რატომ ჰგავს პრეფიქსით და ო სუფიქსი არ არის მგონი(თუ არის?), მაგრამ სახელი ქართული გავლენით არის შერქმეული ხო? თუ მეგრულსაც აქვს სა- და -ო? სხვა რეგიონიდან მარტო სამცხეს აქვს სა პრეფიქსი.


ვქახ უკვე ცხაჯერ შემეშალა პრეფიქს-სუფიქსი.

This post has been edited by ცერცვა. on 22 Nov 2022, 22:11

butkuj

დაასახელე წყარო. ვინცხა იმისა არ იყოს, მე-4 საუკუნის სირიულში რომ ბუჯუნდე "იპოვა".

რატომ იყო აფხაზეთი ჩვენი (ისტორიული მასალები)

ხსენებული ნუსხის სომხურ ვერსიაში სტრატოფილე ბიჭვინტელი მოხსენიებულია, როგორც " სტრატოფილა ი ბიტიანოსე" (Ստրատոփիլա ի Բիտիանոսէ), სადაც "ბიტიანოს" აღნიშნავს ბიჭვინტელს და გახლავთ სომხური ფონეტიკური გადამღერება ბერძნული "პიტიანოს"-ისა (Πιτυανος-ისა (ბიჭვინტელი, პიტიუნტელი)

ჯალაურთა



...................................

ereklebarv

+111

როგორ არ გამახსენდა. :დ
არა და წინაზე ის ავტორი წერდა რთული ფორმებიც აქვს რთა და სთა-ო, რაც სუფთა ქართულს ჰგავს ეგენიც. იქნები კიდე ეგეთი სოფლები.

ხორანთა, აკაურთა, დვალთა.
..................................................

იმერეთი - დუნთა, კალვათა, არგვეთა, ერეთა

რაჭა-ლეჩხუმი- ქვემო სვანეთი - ბზითა, გულიანთა, ზასეთა, ლაგვანთა, ლაჩთა, უშოლთა, ქორთა

სამეგრელო-ზემო სვანეთი - ურთა, ჟინოთა, პატარა ჟინოთა, ჭაბურთა, ხეთა

გურია - ჭახვათა

შიდა ქართლი - ღართა

აჭარა - რაქვთა, კალოთა

ისე, -აანთ როგორ იშლება? ვთქვათ კაცს ჰქვია ცისკარა, მის სამოსახლოს ცისკარაანთა-ს დაუძახებდნენ ხო? აქ ძველი გვარმაწარმოებელი -ანი/-იანი ხომ არ არის შემონახული და თანიანი მრავლობითი დამატებული?

არა მგონია ქართული ნართანიანი თა იყოს გუდაუთაში ან თუნდაც მზიმთაში. რაღაც აფხაზური სუფიქსი იქნება შეკუმშული, ან მაგათ თას იქნება სულ სხვა მნიშვნელობა აქვს.

This post has been edited by 999777 on 23 Nov 2022, 00:43

999777

რასაც ის ავტორი წერს, იგივე მნიშვნელობა აქვს ქართულ თასაც და აბა რავიცი.

და რას ნიშნავს გუდაუთა აფხაზურში?
თან მანდ მდინარე ყოფილა გუდაუ/გუდოუ.

გუდაუთას გარშემო ტოპონიმებს დააკვირდი უმრავლესობა ქართულ-მეგრული ჩანს...

This post has been edited by ცერცვა. on 23 Nov 2022, 00:57

აზრზე არ ვარ რას ნიშნავს, აფხაზურის მცოდნეს ეცოდინება.

სამეგრელოსა და აფხაზეთის საზღვარი ანაკოფიაზე გადიოდა მაქსიმუმ და გუდაუთის გარშემო ტოპონიმები რანაირადაა უმრავლესობა ქართულ-მეგრული?

999777

დაიკიდე სისულელე დავწერე. მზახვა აქედან ხვა მახსოვდა რომ მეგრული დაბოლოება იყო და ა.შ...