ეთნონიმი "მარგალი", .

ვარაზვაჩე
მარტო კოგნატებზე და აგნატებზე არაა საქმე, აფ.ადიღეურს აქვს იდენტური გრამ.სტრუქტურა და რეგულარული ფონეტიკური შენაცვლება, ამიტომ მათი დიფერენციაცია სვანურ ქართული დროისაა და სავარაუდოდ ერთი მოვლენითაა გომოწვეული. აფხაზური ქედს აქეთ ჩამოყალიბდა, ადიღეური ქედს იქით.

არანაირად. აფხაზეთში დიდ ქართულ უპირატესობას სამურზაყანო განაპირობებდა, აფხაზეთის ქართველების დაახლოებით 40% იქიდან იყო. რა შედეგი მოიტანა ამან? ყველაზე ცუდი სცენარისაგან მაინც ვერ დაგვიცვა, სამაგიეროდ სუფთა ქართული რეგიონი, საიდანაც ჩემი წინაპრები იყვნენ, საჯიჯგნად არის მიგდებული ვიღაც ველურებისთვის.

kobakhi

ხო, მაგრამ რის საფუძველზე ამბობ რომ North Caucasiwn MBA აფხაზ-ადიღეურად ლაპარაკობდა? არ გვანან ეგენი ჩრდილო დასავლეთ კავკასიელებს, თან იგივე აფხაზებშიც არ ჩანს მასე.

მაგრამ თუნდაც ეგენი იყვნენ შუა ბრინჯაოს ხანიდან რომ იყვნენ აფხაზურად მოლაპარაკე ხალხი აქ, ანუ 3500 წელი აფხაზური ენა რანაირად ვერ დაემსგავსა ქართველურს? სულ ქართველური კულტურულ-პოლიტიკური გავლენის ქვეშ იყვნენ, საკმარისად დიდი დროა რომ აფხაზურს სერიოზული ზან-სვანური გავლენა ჰქონოდა.

მე არ მჯერა რომ აფხაზური თუ ქართველურის მონათესავე ენა არ არის, მაშინ მას 1000 წელზე მეტი ეცხოვროს აფხაზეთის ტერიტორიაზე. ან უნდა იყოს ქართველურთან ახლოს ან თუ არ არის ახალი მოსულია.

This post has been edited by ცერცვა. on 22 Jul 2024, 15:32

Kakha.G

დადე მერე ეს რეგულარული ფონეტიკური შენაცვლება, კონკრეტულ მსჯელობას ყველა გაურბიხართ, მარტო ზოგადი ფრაზებით იფარგლებით. სვოდეშის სიაში ეს რეგულარული შენაცვლებები არ ჩანს, რიცხვები არ ემთხვევა (უცნაური არ გგონია, რომ რიცხვები არ ემთხვევა?), გაცვეთილი ფუძეებიაო, ამ გაცვეთილი ფუძეებიდან კი ყველაფერს გამოიყვან. გრამატიკული სტრუქტურა ქართულს ინდოევროპულის მსგავსი აქვს, მაგრამ ეს გარემოება ქართველურს ინდოევროპულად ვერ აქცევს.
* * *

როგორაა ქართულ-სვანური დროისა, შეხედე ქართველური ენების სვოდეშის ცხრილს და შეადარე მერე აფხაზურ-ადიღეური ერთმანეთს, 200 სიტყვიან სვოდეშის ცხრილშ მარტო სარა-უარა ემთხვევა.

This post has been edited by ვარაზვაჩე on 22 Jul 2024, 15:40

ingfari
ჩვენი დავიცვათ მერე მაგაზე ვინ დაობს ?
მოდით რეალისტები ვიყოთ- აფხაზეთის დაბრუნების ორი შანსი გვაქვს- ერთი რუსეთს ედღვნება ძალიან დედის#####ი და ჩვენთვის აღარ სცალიათ და მაგ დროს შევდივართ ჩვენ აფხაზეთში და ვიკავებთ და არანაირი ავტონომია, საერთოდ ვაუქმებთ აფხაზეთს და შეგვყავს სამეგრელოს საკუთრებაში, ხოლო აფსუებს ვაძლევთ თავიანთ სახლებს და ხელს არ ვახლებთ თუ თავად იქნებიან წყნარად და ასევე, გარანტიას ვაძლევთ რომ მათ არავინ გააქართველებს. მეორე შანსი არის ცუდი,მაგრამ სულარობას ჯობია- ვურიგდებით რუსეთს და აფხაზეთს ვიყოფთ შუაში, ცხინვალი ჩვენ გვრჩება, ხოლო აფხაზეთს გავიყოფთ. სხვა ვარიანეტებს მე დაბრუნების ვერ ვხედავ, თქვენ თუ უკეთესი გეგმა გაქვთ დადეთ და მოგისმენთ, ოღონდ კახა რომ ამბობს მილიონი მივცეთ აფხაზებსო, იმედია ეგეთებს არ გააძრობთ.

kobakhi
თავად ფარნავაზის ისტორია და მის მიერ დამწერლობის შექმნა არის ზღაპარი, მაგ ფარნავაზიანების დინასტიაზე 100 ზუსტი ცნობები არ გვაქვს და ეგ მამამთავარი ვინ იყო, კაცმა არ იცის. მოქცევაი ქართლისაში თუ სწორად მახსოვს ქართლის პირველი მეფე ფარნავაზი არ არის.

არანაირი დამწერლობა ქრისტანობამდე არ გვქონია ხოლო ქუჯის მიერ მონად თავის შეტენვა მეგრელების დამცირებაა და მეტი არაფერი.
საქართველოს გაერთიანება მოხდა დასავლეთიდან და არა პირიქით, კოლხეთი არსებობდა იბერიაზე ადრე და იბერიას არასოდეს დაუპყრია კოლხეთი, რადგან მაგის ტრაკი არ ჰქონდა.

J.R.R.Tolkien

ქართლის ცხოვრებაში სადმე დაწერეს "შოვინისტმა" იბერიელებმა, რომ კოლხეთი(ანუ ეგრისი) დავიპყარითო? სადმე ეგეთი იდეოლოგიური ხაზი არის გატარებული?

დიდი სომხეთი ჰყავდა დაპყრობილი, ზემოდან ალბანეთზე საუკუნეები ჰქონდა გავლენა, თან ისე ჰქონდა დაპყრობილი რომი არმიითაც არ მიხმარებია და პართიაც მარტომ დაამარცხა, როცა რომაელები პართიელებთან ომში წაგებების გამო დემორალიზებულები და ჩაჯმულები იყვნენ.

მაგრამ ვის ვუხსნი, ტიპმა ისტორია საერთოდ არ იცის და სხვას უწუნებს ცოდნას. : ))

პ.ს. იბერიის შეუფასებლობა არასერიოზულია, მით უმეტეს კოლხეთი არაფერს წარმოადგენდა როგორც სამეფო. ეგ დასავლეთიდან გაერთიანებაც იბერიის შემოქმედება იყო, აბა შეხედე აფხაზეთის სამეფოს მმართველობის სისტემას, ერთი-ერთი იბერიული გადამღერება და საერისთავოებად დაყოფა აქვთ.

იბერიამ იმდენი ქნა არა მხოლოდ სამხრეთით ქართველთა სამეფოში დატოვა პოლიტიკურ-კულტურული მემკვიდრეობა, ასევე აფხაზეთში და კახეთ-ჰერეთშიც, საქართველო თავიდან ბოლომდე იბერიის შემოქმედება და შექმნილია.

This post has been edited by ცერცვა. on 22 Jul 2024, 15:47

ვარაზვაჩე

აქ ამტკიცებდა რამოდენიმე იუზერი და თუ არ ვცდები შენც იყავი მაგ სასტავში
მროველმა ეგ მითი იმიტომ შეთხზა სინამდვილეში იბერია დაიპყრო ფარნავაზმაო და არ უნდოდათ მაგის აფიშირებაო.
მაკედონელთან რომ მივიდა ფარსმანი თუ ვიღაცა და კოლხეთზე გალაშქრება შესთავაზა მაგ ტიპში ამოიცნო აგერ ცერცვამ ფარნავაზი

აი ასეთებს რომ წერ მერე გწყინს რასაც გიწოდებენ და არ ვარ კაცო ზღაპრების მიმდევარიო.
მე სხვებივით რაც არ ვიცი იმას არ ვიჩემებ.

ენათმეცნიერება, გენეტიკა და ძველი ისტორია არ ვიცი კარგად და უამრავჯერ მაქვს ეგ დაწერილი.
ოღონდ ძველი ისტორია არ ვიცი კარგად ჩვენი რეგიონის.

სომხეთი ვისი ტრაკით ჰყავდა იბერიას დაპყრობილი ?
რომის ხომ არა ?


ახლა არ მითხრა ფარსმანმა რომის გარეშე დაიპყრო სომხეთიო


თუმცა არ გამიკვირდება შენგან ეგ რომ უარყო და რომიც დააპყრობინო ფარსმანს

დასავლეთ საქართველოს დაპყრობა იყო ურთულესი საქმე თუ ზღვიდან არ მიუდგებოდი და იბერია რომ დამოუკიდებლად კოლხეთს ვერ დაიპყრობდა მაგდენ კი უნდა ხვდებოდეს ადამიანი, რომელსაც ისტორიის , სამხედრო საქმის და გეოგრაფიის ცოდნაზე აქვს პრეტენზია.

Kakha.G

რითი მტკიცდება, რომ აფხაზურად მეტყველებს?

აძიხე-ს წყარო რა არის და ვინ ეძახდა ასე ადიღებს? რამე რეგულარული ბგერათშესატყვისობებით ხომ არ დასტურდება მათი იგივეობა?
რაც დაწერე, ძალიან ჰგავს აძჷღე-ს (აფხაზების უბიხური სახელი უსლარის მიხედვით). შემდეგ - აფხაზების ერთ-ერთ ჩერქეზულ სახელს: აზეხა/აზეღა.
ისე, მხოლოდ ეთნონიმებით რას გავიგებთ?

ბასიანი89

ვინმე დაადგინა აფსილების აფხაზობა ?
აფსილეთის მთავარი ციხე - წებელი-ა , რომელს აფხაზურად ჰქვია - წაბალ .
მაგრამ ანტიკურ წყაროებში - Tsibila , Tibelia .
აშკარაა რომ აფხაზური წაბალ წებელი-სგან მომდინარეობს .
ასევე წებელის გვერდით სოფელს ჰქვია ჯეღაშკარ , რომელს აფხაზები ჯეხაშკარ-ს უწოდებდნენ ანუ იგივე მეგრული ჯიხაშკარი .
ანტიკურ პერიოდში - ჯიხახორა .
იმის გარდა ცოტა ზემოდ ს. უნთფირ ფერდობზე .
იგივე მეგრ. ონთიფურე ანუ სა-თიბა-ვი.
მდ.ამტყელი , 19 ს. რუსულ წყაროებში - Антхел .
იგივე მეგრული - ონტყოლე ანუ წუმპე ადგილი .

ამის გარდა მდ. კოდორის მარცხ. მხარეს ს. ამზარასთან (აფხ. ამზარა - ფიჭვიანი) მდებარეობდა სოფელი Ватаранча იგივე ოტორონჯია ანუ სამტრედო (მეგრ.)

ეს ყველაფერი იმაზე მიუთითებს რომ წებელის ქვაბულში ზანური მოსახლეობა ძველ დროოდან ცხოვრობდა და აფსილები ერთერთი ქართველური , ზანური ტომი იყო.

აბშილავა მომდინარეობს გვარი აბაშიასგან
აბაშია > აბაშილავა > აბშილავა
შდრ. ხურცია > ხურცილავა
ლოგუა > ლოგუილავა > ლაგვილავა და ა.შ.
გვარები მეგრელებში დაახლ. 13-15 სს. შეიქმნა და ნაკლებად სავარაუდოა ვინმეს ახსოვდეს აფსილები მაგ დროს .


მაკარიოსი ალეპოელის ცნობა სამეგრელოზე



აქედან გამომდინარე ჩანს რომ დამდერი იგივე დრანდა სამეგრელოშია და ის ქალი იქიდან გაიქცა აფხაზეთში . ეს 17 ს. შუა წლებია .

J.R.R.Tolkien

ვახ, ეს ინჩა მაზალო!

ქუჯის და ფარნავაზის ისტორია რატომაა დამამცირებელი ვინმესთვის, არ შეიძლება, რომ ერს შინაგანად ჰქონოდა გაერთიანების მოთხოვნილება? მით უმეტეს ქრისტემდე მე-4 საუკუნეში, როცა მეგრული და ქართული ურთიერთგაგებადი დიალექტები იყო?

ვარაზვაჩე

იმიტომ , რომ ტყუილია .
ხოლო თავისი შინაარსით აბსურდული .
ეს იგივეა რაც ებრაელებს რომ დაეწერათ ჩვენი დევნილი მეფე დავითმა ბაბილონში გამეფდა და მას ტახტი ადგილობრივნა მეფემ დაუთმო , თვითონ კი ებრაული სახელმწიფოს ერისთავად აღიარა თავი .




This post has been edited by butkuj on 22 Jul 2024, 19:08

დრანდა რომ სამეგრელოს ეკუთვნოდა 1670-1680-იან წლებამდე ეს მაკარიოსის გარეშეც კარგად არის ცნობილი (ზევით დავდე ამის შესახებ ერთი ცნობა, სხვაც ბევრია), სამთავროს პოლიტიკური საზღვარი იდო კელასურზე. აი, ეთნიკური და ენობრივი საზღვარი XVII საუკუნის I ნახევარში იყო კოდორზე, ამ მდინარის დასავლეთით ცხოვრობდნენ აფხაზები, მაგრამ მორჩილებდნენ ლევან დადიანს (იხ.დრანდის ეპარქია). ესეც არაერთი წყაროთი დასტურდება. ერთი მეორეს არ ეწინააღმდეგება.

ასე XVIII საუკუნეში ქართლ-კახეთის საზღვარი შამქორამდე აღწევდა, მაგრამ ეს იმას კი არ ნიშნავს, რომ ყაზახ-შამშადილში ქართველები ცხოვრობდნენ. სხვა საკითხია როდის ჩამოსახლდნენ აფხაზები გუმისთა-კელასურის მონაკვეთში, ვფიქრობ ეს XV საუკუნეში უნდა მომხდარიყო, მაგრამ პირდაპირი წყარო არ არის.

This post has been edited by ingfari on 22 Jul 2024, 19:30

: ))

ისევ იგივეს რომ იმეორებს, არ წერია ეგ იმ წყაროში, მით უმეტეს ქართულ თარგმანს მტერი ენდო.


ვარაზვაჩე

მე დავწერე რომ იბერიამ ძალით დწიპყრო მეთქი და ანაბაზისის წყაროდან გამომდინარე ვივარაუდე.

ძვ. მე-4 საუკუნეში კოლხეთის სამეფო თან ერთიანი სახით, რომელსაც მეფე ჰყავს რეალურად გეჩვენება? მით უმეტეს რომელი მეფე დსთმობს ტახტს, აბსურდია უბრალოდ. თუნდაც ჰქონოდა განზრახვა, კოლხი დიდებულები რა თავს დაუკრავდნენ გაერთიანებაზე?


ზოგადად მროველის მთელი ტექსტი ისე იწყება და ვითარდება რომ იდეოლოგიურ საფუძველს ქმნის რაღაც გაერთიანების და პან-კავკასიური იდეის. ხო და მაგ მიმართულებაში დაპყრობა არც თუ ისე კარგი ამბავი იქნებოდა, ამიტომ შეთხზა მთელი ლეგენდა ფარნავაზის და ქუჯის გაერთიანებაზე და ა.შ.
ამ გაერთიანებაში ზუსტად ის იდეაა რასაც თავიდანვე აწვება რომ ჩვენ ერთი მონათესავე ხალხი ვართ - ქართლოსი, ჰაოსი და ა.შ. მაგიტომ არის გამქრალი ფარსმანი დაპყრობების ამბავი, თორე ყველა მეფე ახსენა თითქმის გარდა ფარსმანი I და მისი შვილი მითრიდატესი... :დდ მითრიდატესაც ჰქონდა დაპყრობილი სომხეთი ან სომხეთის ნაწილი როგორც ჩანს(ბექა ჭიჭინაძემ თარგმნა ის არამეული ტექსტები და იქ წერია სომხებზე გამარჯვებაც :დ).

ხო და იბერიის მიერ მეზობლების დაპყრობის ისტორიები გამქრალია მროველში.
არ მახსოვს, მაგრსმ მე მგონი სომხეთმა რომ იბერიას აახია მიწები არც ეგ აქვს მოხსენიებული მროველს. :დ

This post has been edited by ცერცვა. on 22 Jul 2024, 20:30

ვარაზვაჩე

რა არ არის დამამცირებელი ?!
ქუჯი რომ ეუბნება შენ ხართ ქართლიდან და მე მონა ვარ შენიო შენ ხარ უფრო აღმატებულიო, ანუ ქართლი ეგრისზე მაღლა დგასო.


ვთქვათ არსებობდა ქუჯი, რომელიც განაგებს ეგრისს, ოდა ამ დროს მასთან მიდის ვიღაც ტიპი აღმოსავლეთ საქართველოდა და ამ ტიპს უთმობს ბოლოს ქუჯი, რადგან თურმე ქართლს უპირატესობა ჰქონია ეგრისთან მონა ვიქნები შენიო
პირდაპირ ტიპმა აღმოსავლეთ საქართველო დააყენა დასავლეთზე მაღლა და ახლა არ მითხრა ქართლოსზე რომ შეთხზა ის ზღაპრები მხოლოდ მაგის მიხედვით მსჯელობსო.

მროველს წარმოდგენა არ აქვს კოლხეთზე და ქართლს მიიჩნევს უპირატესად ეგრისზე.


ცერცვა კაცი ისტორიაის ცოდნაზე დებ თავს და მარტო წაკითხულის დამახსოვრება, რომ არ გაქცევს კარგ ისტორიკოსად ეგ უნდა იცოდე.


ბერძნებს და სპარსებს გარკვევით უწერიათ კოლხეთის დაპყრობა ხმელეთიდან თუ თავად ეგრისელები არ დაგეხმარებოდენ პრაქტიკულად წარმოუდგენელი იყო. სპარსელებს უჭირდათ თავისი ძლიერების პიკზე ადგილობრივების დახმარების გარეშე და იბერიამ დაიპყრო ხოო ?
შემდეგ უკვე როდესაც დასავლეთში გაიქცეოდენ ჩვენი მეფეები, ფეხებს ვერ ჭამდა ვერავინ.
დასავლეთ საქართველოში გადმოსვლა აღმოსავლეთიდან დიდი ჯარით და მერე მისი დაპყრობა იყო ურთულესი საქმე, ბუნებრივი პირობებიდან გამომდინარე. რაც დამპყრობლები იყვნენ ჩვენთან შემოსული საკმაოდ დიდი ნაწილი დასავლეთ საქართველოს არ შეხებია და იბერიამ დაიპყრო თურმე. სომხეთს არ ჰქონდა ის წინაღობა რაც კოლხეთს და მაგიტომ გადაუარა ყველამ.

რა გვაქვს გასაყოფი ქართველებს მაგის დედას ######,მაგრამ ამ უაზრო ზღაპრებით თავის მოტყუებას უნდა დავანებოთ თავი.
ეგ ფარნავაზის ისტორია რომ გევასებათ, მროვლელი რომ წერს სომხებს უნდა დავუჯეროთ ეგენი ჩვენი უფროსი ზმები არიანო და მთავარი ხალხი კავკასიაშიო, კიდე ისაო სომხურათ საუბრობდენ ძირითადათ ქართლშიო და გვამებს ჭამდენო და ათასი ###ეობებს, მაგას რას ვუშვებით ?

მოკლედ, მაკედონელს იბერიაში არ ულაშქრია, ფარნავაზის და ქუჯის ისტორია ლოგიკას თუ ჩავრთავთ არის ზღაპარი, ხოლო ანბანი თუ წარმართული პერიოდისაა რატომ ვპოულობთ არამეულ და ბერძნულ ენაზე წარწერებს და ვერ ვიპოვეთ ქართულ ანბანზე დაწერილი თუ ვუმალავდით ვინმეს თუ ერთი ჩვენი თანაფორუმელივით ვწერდით და გვიტყდებოდა გამოჩენა ?

დიდი ალბათობით ქრისტიანობა რომ მივიღეთ, ბერძნული ანბანის საფუძველზე შეიქმნა ჩვენი და სომხური დამწერლობა.

აი, მაშოტამ რომ შეგვიქმნა ეგ ვერსია მეც მცდარი მგონია.