საქართველოს გაერთიანების მცდელობები

ამ ბოლო დროს მოცლილი ვარ და ხშირად ვხსნი თემებს.
როცა საქართველოს სამეფო დაიშალა, გაერთიანების იმედი არ დაკარგულა.
სიმონ პირველმა ორჯერ სცადა საქართველოს გაერთიანება. ჯერ 1588 წელს გოფანთოს ბრძოლაში დაამარცხა იმერეთის მეფე, მაგრამ მალევე დაბრუნდა ქართლში, რადგან ოსმალებს გორის ციხე ეკავათ. შემდეგ 1590 წელს ზარბაზანით გაძლიერებულმა დიდი ჯარით დაიპყრო მთელი იმერეთი და შევიდა ქუთაისში. სამეგრელოში გაიქცა იმერეთის მეფე როსტომი. სამეგრელოს მთავარი
მანუჩარ I დათანხმდა როსტომის გადაცემას და გაერთიანებას იმ პირობით, რომ ის მეორე კაცი იქნებოდა ერთიან სამეფოში. მაგრამ თრიაქით გაბრუებულმა სიმონმა როგორც მახსოვს ასეთი წერილი მისწერა: „მე ვარ მეფე სიმონი, რომელსაც წლებია ბრძოლა არ წაუგია და თუ გსურს შეგიწყალო, მოდი და დაიჩოქე ჩემს წინაშე, თორემ შენს ოჯახს ამოვწყვეტ." რა თქმა უნდა, ამაზე განრისხდა მანუჩარი. ბრძოლა ოფშკვითთან მოხდა და მეგრელების გამარჯვებით დასრულდა. სიმონმა დაკარგა ყვეელა ზარბაზანიც.

მეორე მცდელობა იყო 1790 წელს, როდესაც იმერეთის დელეგაცია ერეკლეს ეწვია. მათი მიზანი ქართლ-კახეთისა და იმერეთის გაერთიანება იყო. თუმცა ამაზე ერეკლემ უარი თქვა. ზოგი ფიქრობს, რომ ის დარეჯან დადიანის გავლენის ქვეშ იყო, ზოგი კი ამბობს, რომ ერეკლე მიხვდა, რომ სპარსეთი და ოსმალეთი ამას უპასუხოდ არ დატოვებდნენო. საინტერესოა, დაქუცმაცებული საქართველოს გაერთიანება რომ მომხდარიყო, რამდენ ხანს გაგრძელდებოდა ეს. ან შესაძლებელი თუ იქნებოდა მოლაპარაკება სპარსეთთან ან ოსმალეთთან, რომ კვლავ არ მოხდებოდა დაყოფის მცდელობა იმ პირობით თუ დავემორჩილებოდით.

საერთოდ მსგავსი საკითხები იმ დროს დიდ მოთამაშეებს შორის წყდებოდა. პრინციპში რაღა მაშინ, ეხლაც ეგრეა. მაგ კორეის მაგალითი ავიღოთ, მანდ ამერიკულ-ჩინური ინტერესების ზღვარი გადის. არამგონია ჩინეთს აწყობდეს პრო-ამერიკული ერთიანი კორეა, ისევე როგორც ამერიკას არ ენდომება კომუნისტური ერთიანო კორეა.

მე-15 საუკუნის ბოლოს დაიშალა საქართველო, მალევე ამასიის ზავით შუაზე გაიყვეს ირან-ოსმალეთმა. სიმონ მეფის დროს ოსმალებმა ისედაც ჩაიგდეს ხელში მთლიანი საქართველო, თუმცა მერე ოსმალების გაყრაც მოინდომა სიმონმა აღმოსავლეთ საქართველოდან, რა თქმა უნდა არ დაუშვებდა ძლიერების ზენიტში მყოფი ოსმალეთი საქართველოს გაერთიანებას, ეგ არც ირანის ინტერესებში შედიოდა. მოკლედ აბსურდი იყო მაგ დროს.

ერეკლეს დროს უკვე შესაძლებლობის ფანჯარა გამოჩნდა, დასუსტდა ორივე იმპერია, თუმცა მანდ უკვე რუსეთი გამოდის ასპარეზზე. ერეკლე მეფის სურვილზე არ იყო მხოლოდ დამოკიდებული სამწუხაროდ.

გეთანხმები. თუმცა, ჩემი ისტორიის მასწავლებლის აზრით, შეცდომა იყო ერეკლეს მიერ იმერლების შეთავაზების არ მიღება.

დღეს რომ ეგეთი შესაძლებლობა იყოს და მთავრობამ არ გააკეთოს.
ერი შერაცხავს მოღალატედ.
მ ო ღ ა ლ ა ტ ე დ.

მარა, ერეკლეზე დაგცდეს მსგავსი, ლინჩის წესით გაგასამართლებენ "იიი, ჯერ იმდენი იომე რამდენიც ერეკლემ და მერე აკრიტიკეეეე"
დდდშც

მამენტ, რაღა "იყოს", არის შესაძლებელი

ერეკლემ ბევრი დიდი საქმე გააკეთა. ხოლო რაც შეეხება იმერეთს, ზემოთ კარგად აღწერა სიტუაცია მთიულმა და არავინ იცის, რა მოჰყვებოდა მას.

საქართველოს ისტორიაში ყველაზე ცუდი მოვლენა, რომელიც მთლიანად ადგილობრივი ელიტის ქმედებების შედეგი იყო.

ესეც დაშლის შედეგი იყო გარკვეულწილად. ერთიანი რომ ყოფილიყო საქართველო ერთსაც და მეორესაც უფრო დიდ წინააღმდეგობას გაუწევდა, არადა დაქუცმაცებულმაც დიდხანს იომა. თუმცა ამაზე უფრო მნიშვნელოვანი ისაა, რომ თუკი ვასალობაში მოექცეოდა, ეს უდავოდ ერთი სახელმწიფოს დომინაციის ქვეშ იქნებოდა და არა ორის, რაც ბევრ პრობლემას აგვაცილებდა თავიდან.
----------

ბევრი ლაპარაკი არ უნდა, რომ ერთიანი საქართველოს პირობებში ალბათ ოსმალეთის ვასალობაში მაინც აღმოვჩნდებოდით. სეფიანებს საქართველოსთვის კონკურენციისას შანსი არ ექნებოდათ, ბევრად სუსტები იყვნენ. ამ პირობებში აღმოსავლეთ და დასავლეთ საქართველო უფრო დაცული იქნებოდა (აღმოსავლეთი ყიზილბაშებისაგან, დასავლეთი ოსმალებისაგან). სამხრეთი ალბათ იმავე ბედს გაიზიარებდა, რაც ისედაც მოხდა. თუმცა მესხეთის დაპყრობაც უფრო გაიწელებოდა და შესაძლოა ზოგიერთი რეგიონი (მაგ. აჭარა ქობულეთიანად და ჯავახეთი) ვერც წაეღოთ.

შეიძლება მაგაზე დავა.

გაერთიანებული საქართველო ძლიერი იქნებოდა, განსაკუთრებით ერეკლეს ხელში.
იმერეთის სამეფო ასე თუ ისე ძლიერი იყო, არ ემორჩილებოდა ოსმალეთს, არ ემორჩილებოდა კი არა, ფეხებზე ეკიდა.
ფეხებზე ეკიდა დაკისრებული ვალდებულება რომ ქალები გაეგზავნა.

დავა უსასრულოდ შეიძლება.
მაგრამ მაშინდელმა დიდგვაროვნებმა უფრო კარგად იცოდნენ სიტუაცია, ვიდრე ჩვენ დღევანდელი გადმოსახედიდან.

პ.ს
არავინ უარყოფს, რომ ბევრი დიდი საქმე გააკეთა.
მაგრამ ფაქტი ფაქტია.
მსგავს რამეზე ვინმემ რომ დღეს უარი თქვას, მოღალატედ შერაცხავს ერი.
ხოლო ერეკლეზე, ტიპმა ხუმრობით თქვა "ღარიბაშვილისთვის მოღალატე იყოო" და მიწასთან გაასწორეს.

ბერძენიშვილს ცოდნა აქვს, მაგრამ ბუნებით არის მედროვე და მოღალატე ჸვერი. მოსულა მასზე ყველაფერი.

This post has been edited by 999777 on 27 Oct 2022, 17:05

999777

ყველაფერი მოსულა თუ არა, ეგ სხვა თემაა.
მაგრამ, ადამიანს იმას აბრალებენ, რაც არ უთქვია.
ხუმრობით თქვა, ღარიბაშვილისთვის ერეკლე მოღალატე იქნებოდაო (მე რა აზრიც გამოვიტანე).
და ტიპს თავზე გადაუარეს.

პ.ს
ადამიანი რო სიმართლეს იძახის, ვინც არ უნდა იყოს, უნდა აღიარო ეგ სიმართლე.

ის რომ საქართველო დაიშალა ეს იყო პროგრესის და არა რეგრესის შედეგი, ქვეყანა მთლიანად ფეოდალური გახრდა, გაქრა თავისუფალი მიწათმოქმედების ფენა, გაიმარჯვა იმუნიტეტმა, შედეგად ქვეყანა დაიშალა სამეურნეო ერთეულებად.
კრიზისი დაიწყო შემდეგ, რაც გამოიხატებოდა ფეოდალური წყობის გახანგრძლივებაში, 18ს საქართველო გვიანი ფეოდალიზმის ხანაში იყო, ახალი ბურჟუაზიული წყობის ნიშნები არსებობდა: კაპიტალისტური საწარმოები, ის ფაქტი რომ მაგ დროინდელ საქართველოში გლეხი მეტ მიწას ყიდულობდა და თავად აზნაური მეტ მიწას ყიდდა, მაგრამ ახალი ბურჟუაზიული კლასის გაჩენის დრო ჯერ ადრე იყო, არც თავისუფალი ქალაქები არ იყვნენ საქართველოში შესაბამისად, მით უფრო რომ ბურჟუაზიული კლასი საქართველოში უპირატესად უცხოური იყო, ანუ მეფე ვერ დაეყრდნობოდა ბურჟუაზიას, ვერ ითამაშებდა შუამავლის როლს ფეოდალებს და ბურჟუაზიას შორის, რაც პოლიტიკურად აბსოლუტურ მონარქიას ჩამოაყალიბებდა.
ანუ რომ შევაჯამოთ საქართველოში არ არსებობდა კლასი რომელიც დაინტერესებული იყო საქართველოს გაერთიანებით.
რომ წარმოვიდგინოთ ძლიერ მონარქს შეეძლო ძალით გაერთიანებინა საქართველო, მაგრამ როგორც კლასსიკოსები იტყოდენ, შეიქმნებოდა სიტუაცია, როდესაც პოლიტიკური ზედნაშენი არ შეესაბამება ეკონომიკურ ბაზისს და შესაბამისად ეს გაერთიანება ჩამოიშლებოდა.
როგორც დავით 4, რომლის მიზნებიც პროგრესული იყო, საშუალებები კი რეგრესული: ყივჩაღების ჩამისახლება ანუ "ერის" გამრავლება, სამეფო დომენის გაზრდა, ავტორიტარიზმი და აშ, აღმავალმა ფეოდალურმა კლასმა სრულიად სამართლიანად მოიშორა დავითის წამოწყებები და მომავალი მონარქები მეფობდენ "ერთნებობითა და თანხმობითა" ფეოდალურ კლასთან.
რაც შეეხება იმერლების დელეგაციას
რატომ ხართ მიამიტები?
ერთი შეხედეთ რა პიროვნებები იყვნენ ჩამოსული, იმერელი პარტიკულარისტები, რამდენჯერ დავწერო რომ დელეგაციის ჭეშმარიტი მიზანი იყო ერეკლეს შვილიშვილის ტახტიდან ჩამოშორება და არა იმერეთ ქართლკახეთის გაერთიანება.
თურქეთის ფაქტორის არასერიოზულად აღქმამ და თურქეთის სერიოზულ გეოპლიტიკური გამოწვევების წინაშე დაყენებამ ვახტანგ 6ს დროს მძიმე შედეგები მოუტანა მთელ საქართველოს, თურქეთი მთელი რიგი მიზეზების გამო ერიდებოდა სტატუს კვოს დარღვევას, მაგრამ ეს დრომდე და ამის გაუთვალისწინება სრული სიბეცე იქნებოდა.

Kakha.G

საქართველო დაიშალა ალექსანდრე პირველის სისუსტის გამო (რბილად რომ ვთქვათ).
მისი ვიკიპედიიდან:
"ზოგიერთი ერისთავთერისთავი გადააყენა და მათ ადგილებზე ბატონიშვილები - ვახტანგი, გიორგი და დიმიტრი დანიშნა. მაგრამ ამან საპირისპირო შედეგი გამოიღო: ბატონიშვილები, რომელთა როლი ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში ძალიან გაიზარდა, მამის სიცოცხლეშივე მეფეებად იწოდებოდნენ; მათ პოლიტიკას ძირითადად განსაზღვრავდა დიდგვაროვანი ფეოდალების ინტერესები. სახელმწიფო ღონისძიებათა გატარებისას მეფე იძულებული ხდებოდა გაეთვალისწინებინა მათი და სამეფო ოჯახის სხვა წევრთა ნება-სურვილი. სამეფო დოკუმენტები უწინდებურად მხოლოდ მეფის სახელით კი არ გაიცემოდა, არამედ მეფის ოჯახის წევრთა სახელითაც, რაც აშკარად მოწმობდა ცენტრალური ხელისუფლების შესუსტებას. სამეფოში შექმნილი ვითარების გამო ალექსანდრე I ტახტიდან გადადგა და ათანასეს სახელით ბერად აღიკვეცა"

დამატებითი წყაროებში, შეიძლება უფრო ღრმად იყოს.
გაუხსნა ჯიგრებს მადა და მერე ვეღარ მოთოკა, ვერ მოთოქა და "ერთი თქვენი დედაც"-ო, დაიხურა ბერის მოსასხამი და წაიდა სამუდამო სალოცავად.

ხანდახან, რომ ჩავუფიქრდები ხოლმე.
მართლაი იყვნენ რა ეს ოსმალო სულთნები, ძმებს რო ხოცავდნენ, ძმებს რა ტახტის შესაძლო მეტოქეს.

This post has been edited by big_V on 30 Oct 2022, 00:03

Kakha.G
დაშლა პროგრესის შედეგი იყო თუ რეგრესის საკამათოა, თუმცა ზუსტად მაგან გამოუსვა ცელი ქვეყანას, და ეგ შედეგი სულ რაღაც ნახევარ საუკუნეში დადგა

მაგ კაცმა ბევრი კარგი რამ გააკეთა, ამიტომაც უწოდეს დიდი. მთელი ცხოვრება თემურის მიერ დანგრეულ ტაძრებსა და ციხე-სიმაგრეების აღდგენაზე ზრუნავდა, დაპყრო ლორე და გაწმინდა შავბატკნიანებისგან.

ვინც არ უნდა ყოფილიყვნენ მაინც უნდა გაერისკა. დავით გიორგის ძე არარაობა იყო, მისი შვილიშვილი მცირეწლოვანი. მაგრამ ამ დროს ერეკლეც ასაკში იყო, ოცი წლით ადრე რომ მისცემოდა ასეთი შანსი გამოიყენებდა.

შესაძლებლობის ფარგლებში ისედაც მტრობდნენ ქართლ-კახეთს. იმერეთი დე-ფაქტო უკვე დაკარგული ჰქონდათ.

ვახტანგ VI სუსტი მეფე იყო. 1723 წელს უკვე ანარქია იყო ქართლში ოსმალების შემოჭრისას. 1780-იანი წლებისთვის ოსმალეთი კიდევ უფრო დეგრადირდა.
* * *

კრწანისის ბრძოლაში სოლომონ II-მ 2,000 მოლაშქრე გამოიყვანა. ერეკლეს სამეფოს ნაწილი თუ იქნებოდა იმერეთი, ორ, შესაძლოა სამ, ამდენს მოუყრიდა თავს დასავლეთიდან. ის რამდენიმეათასიანი რეზერვი ეყოლებოდა, რომლის არარსებობამაც ბრძოლაში მარცხი განაპირობა.

This post has been edited by ingfari on 30 Oct 2022, 20:20

გეთანხმები, მეფეზე უკეთესი განმანათლებელი და მეცნიერი იყო.
* * *
ვახტანგ IV თავისი მცირეხნიანი მეფობის დროს ცდილობდა მოერჯულებინა დიდი ფეოდალები, მაგრამ ფანასკერტელებსა და სხვებთან ვერაფერს გახდა.
* * *
ხუტლუბუღას იმხელა ძალაუფლება ჰქონდა, რომ მეფესავით იქცეოდა.