სხვაობა მორალსა და სინდისს შორის

როგორც ვიცი მორალი იცვლება საუკუნეების მანძილზე, სხვადასხვა ქვეყნებში მორალი სხვადასხვაა, სხვადასხვა ფენებში და ა.შ.
მაგალითად სისხლის აღება რაც სვანებს აქვთ, ამორალურია ევროპაში და აღარ გავყვები.
სინდისი რა ფენომენია და რით განსხვავდება მორალისგან? იცვლება დროსთან ერთად? სხვადასხვა ქვეყანაში ერთი სინდისია?

blue_velvet

ეტიმოლოგიურად რომ დავიწყოთ განსხვავებების ძიება, მორალი, ისე მახსოვს, ლათინური ძირია და ზნეს, ჩვეულებებს, ხასიათს ნიშნავდა თავდაპირველად. ციცერონის უნდა იყოს ცნობილი აფორიზმი: O tempora, o mores! _ ჰოი დროებანი, ჰოი, ზნეობანი! (ირონიით ნათქვამი იმ მხრივ, რომ აშკარად არ მოსწონდა ახალი ცვლილებები და მისი თანამედროვე მორალი).

რაც შეეხება სინდისს ანუ სინ-იდისს, წარმოშობით აშკარად ბერძნულია ეს სიტყვა და თვით-შეგნებას, თვით-ცნობიერებას უნდა ნიშნავდეს: συνείδηση-ს გუგლი თარგმნის, როგორც ცნობიერება, შემეცნება, სინ-ცნობილი თავსართია, რომელიც თანა-ს, საზიაროს ნიშნავს, ხოლო είδηση ითარგმნება, როგორც სიახლეები, ახალი ამბები. თვითკრიტიკა შეესაბამება კიდევ ალბათ კარგად _ თანამედროვე ქართულში.

ჩემი აზრი რომ მოგახსენოთ, მთლიანად ადამიანის ცნობიერება დამოკიდებულია ინფორმაციაზე, რომელსაც მიიღებს ესა თუ ის ინდივიდი სიცოცხლის მანძილზე. მაგრამ არ გამოვრიცხავ, რომ ჩვენთვის ევოლუციას ჩაეშენებინა თანდაყოლილი სტრუქტურები ემპათიისა, თანალმობისა, სხვისი ემოციების სარკული გათავისებისა. ეს, თავის მხრივ, ხელს შეგვიწყობს იმაში, რომ მინიმალური ინფორმაციის საფუძველზე სინდისიერი თვითკრიტიკა ვაწარმოოთ საკუთარი ქცევისა.

ანუ, ტვინის თანდაყოლილ + შეძენილ კომპონენტებზეა საუბარი. მაშინ, როცა მორალი მთლიანად შეძენილი უნდა იყოს და დამოკიდებულია იმ საზოგადოებაზე, რომელშიც ვცხოვრობთ.

თუმცა, სიტყვა მორალს ბევრი მნიშვნელობა გააჩნია. მე გამომიყენებია მორალი აბსოლუტური მორალის თვალსაზრისითაც. ესაა მორალის იდეა, ის ოპტიმალური ზნე და ურთიერთმიმართებები, რომელიც უნდა გააჩნდეს მეტ-ნაკლებად თანაბარი ძალის მქონე მოაზროვნე არსებათა საზოგადოებას. აბსოლუტური მორალი, ჩემი აზრით, არაა დამოკიდებული არც ადამიანთა საზოგადოებაზე, არც ღმერთზე. მისი საფუძველია შიშველი ლოგიკა.

ერთმა იკითხა, მეორემ უპასუხა.

მორალი და სინდისი რა შუაშია ტრადიციებთან?

შენ ხომ არ გგონია ან ვინმეს რომ სისხლის აღების გამო დამნაშავეს გამოსწორებას აპირებდნენ?

სინდისი სხვა რამეა, მორალი _ სხვა რამე და ტრადიცია _ სხვა რამე.



This post has been edited by ლაბარნა on 28 Apr 2015, 16:08

Annabell

არ ვდაობთ, მაგრამ ამ საკითხებს შორის არსებობს აშკარა ურთიერთკავშირი.

საკუთარ სინდისში ჩაღრმავებით შეიძლება უკეთ გაიგო მორალის საკითხები და უფრო მორალური გახდე. სხვადასხვა დროის და საზოგადოებების მორალის შედარებით და ანალიზით შეიძლება სინდისის ქენჯნა დაიმშვიდო, ასე ვთქვათ, თვით-კრიტიკა დაიკორექტირო. სინდისის და მორალის გამოყენებით შეიძლება ზოგ ტრადიციას ახლებურად შეხედო, გადაიაზრო და ან შეცვალო, ან სულაც მიატოვო, თუ საზიანოდ ჩათვლი. კიდევ ბევრნაირი კავშირი იარსებებს, თუ კარგად ჩავუღრმავდებით.

Annabell

კი ბატონო, ხოდა გაავლე ზღვარი თქო, ან შეეცადე მაინც.
მორალი რა არის მიახლოებით გასაგებია, აი რა არის სინდისი? ტრადიცია არ მაინტერესებს ამ შემთხვევაში. რაც შეეხება კავშირს, პირდაპირ კავშირშია. მაგალითი დაგიწერე ზემოთ. ეგ ტრადიცია თავისთავადი ვერ იქნება. სხვანაირად რომ გითხრა ეგ "ტრადიცია" ვერ იარსებებს ევროპის ქვეყნებში რადგან მათთვის ამორალურია კბილი კბილის წილ.

ლაბარნა

იქნებ ეს კაცობრიობის გენშია? ანუ სინდისი პაკისტანელს და ჩინელს მსგავსი აქვს? მორალს გარემო აყალიბებს და სინდისს?

blue_velvet

მე ზუსტად მანდ ვარ გაზრდილი, სადაც ყველაზე მაღლა დგას ტრადიციები. თავად ღმერტიც კი "ჩვენებურად" გვწამს.

და შემდეგ ბევრ ქვეყანაში ბევრ ადამიანს შევხვდი და შენ წარმოიდგინე, რაც უფრო დრო, გადის მით უფრო ვრწმუნდები, რომ ყველა ადამიანი ერთნაირია.
ყველას აქვს სული და სხეული (სულში სამშვინველსაც ვგულისხმობ) და ზოგი გართულია სხეულის მოკაზმვით, ზოგი სულის. ეს ორი სხვაობაა

ათეისტი ვარ მე.

საღამოს გვიან დავწერ თუ ხასიათზე ვიყავი.

ვინ გითხრა რომ ევროპაში ან ამერიკაში მიუღებელია კბილი კბილის წილ?
იქ ეს სახელმწიფოს მოვალეობაა.

რაც უფრო კბილი კბილის წილ კი არა უარესადაა მით კაპიტალურია ქვეყანა და არ შია ხალხს.
დაგავიწყდა ქართველი ყავის ქურდები გერმანიაში ხეზე რომ მიაბა პოლიციამ?



This post has been edited by ლაბარნა on 28 Apr 2015, 16:58

Annabell

მითხარი ქართული ტრადიციები რითიც ამაყობ.

ვერ დაგეთანხმები ამაში და ფსიქოლოგიის თემაშიც დავწერე, რომ მთავარი სხვაობა რაც განანსხვავებდა თუნდაც იესოს და მიშა სააკაშვილს, არის ცნობიერება.
სიკეთე/ბოროტება არის უბრალოდ გამოსახატავი სიტყვები თორემ დავრწმუნდი რომ კეთილი და ბოროტი ადამიანია არ არსებობს, არსებობს ცნობიერების მდგომარეობები. რატომ კლავენ ერთმანეთს ერთნი და მეორენი თავს წირავენ სხვის გამო? ერთნაირი როგორ ვართ? ზოგი როგორც გურჯიევი და იგივე მამარდაშვილი იტყოდა მძინარენი არიან და სამწუხაროდ ეგრე მოკვდებიან. ძალიან რთული და ფუნდამენტალური თემაა მაგრამ ეს ტოპიკი სხვა რამეზე მაქვს გახსნილი, მკაფიო კავშირი სინდისსა და მორალს შორის, ეს არის აქ.

ჩემთვის არ აქვს მნიშვნელობა ამას, ათეისტს თავისი რწმენა აქვს.

ხოდა რა არის მნიშვნელოვანი(ჭეშმარიტი) და რატომ? მაგალითები მოიყვანე თუ შეიძლება.

Annabell

სწრაფად ევოლუციონირებ! :დდდდდდდდდ

ტალიონისის პრინციპები ევროპულ კულტურაში მაინც შერბილებულია. იქ არ ავიწყდებათ, რომ ყველაზე მაღლა ერი-სახელმწიფოს ინტერესებია, ხოლო ადამიანი სახელმწიფოს სიძლიერეა.

ამიტომაც, თუ სისხლის აღება გულისხმობს მეტ და მეტ მკვლელობებს, სანამ მამაკაცების პოპულაცია საკმაოდ არ შეთხელდება და კუთხე ან მთლიანადაც სახელმწიფო საგრძნობლად არ დასუსტდება, ევროპულ ქვეყნებში, სახელმწიფოებრივი აზროვნების პირობებში ეს მიუღებელია. იქ მკვლელობაზე პასუხი გამოიხატება იმით, რომ მკვლელს ციხეში ჩასვამენ (და ზოგ კულტურაში შეიძლება ამუშავონ კიდეც თან სახელმწიფოს სასარგებლოდ) და ამით მოკლულის ოჯახი კმაყოფილდება, საქმე წყდება. ანუ მკვლელობა მინიმალური ზარალით გადაიტანა ერმა-სახელმწიფომ.

* * *
blue_velvet

ამაზე მეც გიპასუხებ, თუ შეიძლება. მონოგამიის ტრადიცია, ოჯახის სიმტკიცის, კარგი გვაქვს (სადაც ეს არის). აკვანში დანიშვნას, გარიგებით ქორწინებასაც არა უშავს (სადაც ეს შემორჩენილია). ასე მგონია, რომ მორალურად უფრო დაბლა დგას სიყვარულით ქორწინების ტრადიცია, მაგრამ ჩემთვის ესეც მისაღებია, როცა შენზე არავინ ზრუნავს, ახლა შენ უნდა იზრუნო საკუთარ თავზე. ))

მაგრამ აი წაწლობის და მსგავსი ურთიერთაღრევის ტრადიციები, მე მგონია, სამარცხვინოა... რა ვქნა, კი არის წარმართული, მაგრამ ათეისტური ხომ არაა?

სუფრაზე მოწესრიგებული საუბრის და სადღეგრძელოების თქმის ტრადიციას არა უშავს რა, თუ უზომობებში არ გადავიდა.

ცეკვა-სიმღერა თავყრილობებზე მშვენიერი ტრადიციაა.

P.S. შეიძლება შენს პოსტებშიც ჩავასწორო ლათინური შრიფტი, სადაც დაკოპირებული გაქვს? მცალია ხოლმე ხანდახან და ვცდილობ, როცა ეს შესაძლებელია, მშვიდობიანად დავაცვევინო ხალხს წესები, სასჯელების გარეშე.

ლაბარნა
Annabell
მეგობრებო მოდით უშუალოდ თემზე გამოვთქვათ აზრი, მორალი და სინდისი, რა სხვაობაა მათ შორის?
ტრადიციებზე ცალკეა თემა და მაგ თემაში არ მაქვს კითხვები.

მე ვფიქრობ არის მაგრამ ნუ ჩავუღრმავდებით, მე მხედველობაში მაქვს მთელი საგვარეულოს მიერ სისხლის აღება და ეს უხუცესების შეკრება შერიგების დროს სადაც ვიღაცეები წყვიტავენ გაგრძელდება ხალხის ხოცვა თუარა, ანუ ჩემი აზრით მაინც საამაყო მანდ არაფერია.

ცეკვა-სიმღერა მეც მომწონს და აკვანში რომ ცოლი შემირჩიონ ალბათ მეწყინება.

blue_velvet

მიჭირს ესე გამოვყო რამე
კონკრეტულად ქართული
ანუ რელიგიასთან რომ არაფერი შეხება ქონდეს.

მაგალითად?
არ მახსენდება.

ყველა ტრადიციას მაინც რელიგიასთან ანუ ადამიანის განცითარების თერაპიასთან აქვს საერთო.

არ უნდა იყოს დამახინჯებული.

იესო მე რამდენადაც ვიცი აქ ღმერთი განკაცდა
და მიშა სააკაშვილი და მე ისე ჩვეულებრივად ორი ადამიანის დედის და მამის მონაწილეობით გავჩნდით.

კი სორად ამბობდა მამარდაშვილიც და გურჯიევიც და კიდევ სხვა ბევრი მაგრამ როგორი მომენტია იცი, ეს შეიძლება გესმოდეს ადამიანს თეორიულად, მაგრამ პრაქტიკულად ვერ ანხორციელებდე ამას.
ანუ გამოდის რომ როდესაც ყველა კითხვაზე გაინტერესებს პასუხი და ცდილობ გასცე და ამას თავად ვერ ახერხებ ამაში ეხმარება რელიგია და ფსიქოლოგი ადამიანს.

ათეისტს არ აქვს რწმენა
რადგან რწმენა არის მდგომარეობა და არა თავად დარქმული სახელი.
ახლა მე თუ მომინდა ვიტყვი რომ ვარ პილოტი მაგრამ თუ ვინმე მეტყვის რომ მოდი მართე თვითმფრინავი ამას ვერ გავაკეთებ.
ანუ არ ვარ პილოტი და ეს მხოლოდ ჩემი ილუზიაა და მე დავირქვი ეს ხომ?
ნუ რატომ დავირქვი ეს კიდევ სხვა თემაა.

* * *

ამბობენ რომ სული ხომ?
ღმერთი უნდა იწამო და ბიბლიაში ეს მზა წერია უკვე ყველაფერი
ჩვენ რომ ვცხოვრობდეთ ადამის და ევას დროს და ირგვლივ მხოლოდ ხეები და ფოთლები ელაგოს, დაგვიდოს ვინმემ ბიბლია ძალიან მარტივად და ადვილად გავიგებთ რა წერია შიგნით, მაგრამ მაშინ როდესაც ყველაფერი ასე წინ წავიდა განვითარდა ათასი მილიარდი ინტერესი გაგვიჩნდა ჩვენც და შესაბამისად არ გვცალია ხშირად ამაზე საფიქრალად.
და კიდევ გარემო სად და რა ღირებულებების და ფასეულობების ანუ რამდენად განვითარებულ ხალხთან გაიზარდე და გაქვს ურთიერთობა.
დედა საერთოდ ძალიან დიდ როლს თამაშობს ამ საკითხში
არხეტიპები და ა.შ. ეს მე ქართულად არ წამიკითხავს და მიჭირს გადმოვცე ქართულად.
და თან უფრო ფსიქოლოგიას ეხება თუნცა რელიგიური კუთხითაც შემიძლია განვიხილო.


* * *
ლაბარნა

ასევეა რწმენა და არ რწმენა
ანუ ათეიზმი

მე მაგალითად არ შემიძლია ჩემი თავი დავტანჯო იმის გამო რომ სამოთხეში მოვხვდე.
ანუ ვერ ვხვდები რატომ არ უნდა მოვწიო სიგარეტი, იმიტომ რომ კლავს?
ისედაც მოვკვდები და ბარეღამ ისე მოვკვდე რომ თავი არ ვიწვალო?
ხო და ამიხსნას არა თეორიულად არამედ გამაგებინოს დამანახოს შემაგნებიბოს რატომ უნდა მიყვარდეს სიცოცხლე და რატომ არ უნდა მოვწიოს სიგარეტი, მე სიცოცხლე სიგარეტთან ერთად მიყვარს.

ასეთი ბანალური და მარტივი შეკითხვებით მაქვს დასმული ძალიან ბევრი ადამიანისათვის
მათ შორის მღვდელი, მოლა, ფსიქიატრი, ფსიქოლოგი და ა.შ.

პასუხი რა თქმა უნდა მათი სტატუსიდან გამომდინარე მოვისმინე.


გავკურცხლე ახლა მე და მოვალ განვაგრძობ

This post has been edited by Annabell on 28 Apr 2015, 18:57

blue_velvet

როგორც, მოლინგვისტო ელემენტი, გრამატიკული გამოყენების მიხედვით განსხვავებებს მივაქცევდი კიდევ ყურადღებას.

მე მაქვს მორალი, ზნეობა, სინდისი, შეგიძლია რომ თქვა თავისუფლად.

მაგრამ უფრო ხშირად მაინც იყენებენ ამგვარ შეთანხმებებს ქართულში (მე მგონი): მე მორალური (ადამიანი) ვარ, მე გამაჩნია ზნეობა, მე გამაჩნია სინდისი. ამ დროს, "მორალი გამაჩნია", ცოტა ყურს ხვდება, როგორც უფრო იშვიათი ფორმა. გამაჩნია მორალური კოდექსი, შეიძლება უფრო ბუნებრივი იყოს ასე თქმა.

სინდისმა შეიძლება შეგაწუხოს. მორალი ვერ შეგაწუხებს, ასე მგონია. სინდისის კარნახს შეიძლება დაემორჩილო, მორალის კარნახი ცოტა იშვიათად გამიგონია. შეიძლება ისევ მორალური წესების კარნახი უფრო ბუნებრივი იყოს.

სინდისი შეიძლება სუფთა გქონდეს და ეს ძალიან კარგია. სუფთა მორალი თუ გექნება, ამას ჯერ ერთი, არ ამბობენ, მეორეც, შეიძლება გაიგო ისე, რომ ცარიელი ან წაშლილი გაქვს მორალის ჩასაწერად განკუთვნილი გრაფები, რაც პირიქით ცუდია. ))

ამბავს, იგავ-არაკს, ზღაპარს შეიძლება მორალი ჰქონდეს, მორალით იყოს გაჟღენთილი. სინდისი ვერ ექნება!

ანუ, რისი თქმაც მინდოდა, გრამატიკის, მეტყველებაში გამოყენების დონეზეც კია სხვაობა. თუმცა კი ორივე ერთნაირი მეტყველების ნაწილია, არსებითი სახელი, ორივე აბსტრაქტული, მორალიც აბსტრაქციაა და სინდისიც. მაგრამ ზუსტი თანხვედრა არც ამ მხრივ არაა.

ცოტა შემოვლითი გზაა, ვიდრე პირდაპირი განმარტების და სხვაობების ჩამოყალიბება, მაგრამ მე მგონი, წინადადებების მაგალითები, თუ რა შემთხვევაში ვიყენებთ მორალს და რა შემთხვევაში _ სინდისს, უფრო იოლად და თვალსაჩინოდ მოფენდა ნათელს განსხვავებებს.

This post has been edited by ლაბარნა on 28 Apr 2015, 19:36

Annabell
ანაბელ ჟიტემ, თემაზე რას მეტყვი? ანუ მორალსა და სინდისს შOრის სხვაობაზე?

სხვა რამე იდო მანდ, თუნდაც გურჯიევსა და საშუალოსტატისტიკურ ქართველს შორის ჩემი აზრით ძალიან დიდი სხვაობაა, ამიტომ ვერ დაგეთანხმები თქო. რითი შეიძლება ერთი იყო მეორეზე დიდი?? ანუ გურჯიევი საშUალოსტატისტიკურ ქართველზე?

რისი გჯერა? ცხოვრების? სამყაროსი? მე არც ქრისტიანი ვარ და არც რომელიმე რელიგიის მიმდევარი მარა ღმერთი(უმაღლესი გონი) რომ არსებობს ამაში დარწმუნებული ვარ. მაგრამ ეს აღარ განვავრცოთ. თემაზე რას მეტყვი?

ვინც ეძებს ის პოულობსო ნათქვამია, და შეიცან თავი შენი ესეც ნათქვამია დანარჩენი არჩევანია ადამიანის ჩემი აზრით.

სინდისს როგორ დაახასიათებ ანაბელ? რა არის და როდის აწუხებს ადამიანს? გარემო თუ აყალიბებს სინდისს და რა შეხებით?

Annabell

რელიგიური, ღმერთის ან ღმერთების რწმენა არ გვაქვს მხოლოდ. თორემ, მაგალითად, სიმართლის, ხვალინდელი დღის, ადამიანობის რწმენა შეიძლება თავისუფლადაც გვქონდეს.

თუ მარტო ეწევი, პრობლემა არაა, შენი თავის ბატონ-პატრონი შენ ხარ, თავისუფლები უნდა ვიყოთ მარტო ჩვენ რაც გვეხება, იმ საკითხებში მაინც.

მაგრამ თუ საზოგადოებაში ეწევი, სხვებს რაღას ერჩი? ზოგს არ სიამოვნებს და ვერ გეუბნება, შეიძლება...

მარტივად რომ ავსხნათ მორალი უფრო საზოგადოებიდან მომდინარე ქცევის ნორმებია,ანუ ეს არის "რისი გაკეთება არ შეიძლება",ხოლო სინდისი თვითონ ადამიანის შიგნითაა,პიროვნებასთანაა კავშირში,დაახლოებით "შეიძლება თუ არა,რომ მე ეს გავაკეთო\არ გავაკეთო".
მორალი ძირითადად მოქმედებს "ხალხი რას იტყვის" ფორმით,სინდისს ეგ არ ეხება

მაგალითად მორალით შთაგონებულის საწინააღმდეგოდ წასვლის შემდეგ შეიძლება სინანული არ გამიჩნდეს აი სინდისის ქენჯნა კი სულ სხვაა ჩემთვის