მეგრული ვიკიპედია, volume II

დახურა მოდერატორმა, ასცდა 100 გვერდს და გახსენით ახალიო და ზნაჩიტ ნაკურთხია.

მეგრული ვიკიპედია



ვაგრძელებთ აქ.


მე წინა თემიდან გადმოყოლილ ზოგიერთ პოსტზე გავცემ პასუხს.


ingfar

შენ ნორმალურად მიგაჩნია, რომ ერთ ენაზე მოლაპარაკე ეთნიკური ჯგუფი დასაბამიდანვე გეოგრაფიულად გაწყვეტილი ყოფილიყო?

დამისახელე აბა შუაგულ სამეგრელოში არსებული ქართული ტოპონიმები

ინგოროყვა, ღელეყვა, როყვა, ართილაყვა - ჩერქეზული წარმოების გვარებია. უფრო სწორედ ესეც ჰიპოეთეზაა. გამორიცხული არაფერია.

მარტვილამდე ჭყონდიდი ერქვა იქაურობას და ერთი პერიოდი ნაოღალევიც.
გარდა ამისა, საეკლესიო ცენტრი იყო სამეგრელოსი და ეკლესია კიდევ მეგრელებს მუდამ ქართული ჰქონდათ, შესაბამისად მღვდელთმსახურები მეგრულ სახელს რომ არ დაარქმევდნენ სოფლებს, ეგ უნდა გესმოდეს. აი მეგრული კულტურული გავლენა ცალკე აღებულ ქართულ და მესხურ ტომევბზე იმდენად დიდი არასოდეს ყოფილა, რომ ამ უკანასკნელებს თავიანთი სოფლებისა და მდინარეებისთვის მეგრული სახელები ერქმიათ.

სენაკს მეგრულად სანაკი ჰქვია, და ნოქალაქი კიდევ სუფთა მეგრული ფორმაა, თუმცა ჯიხანქუჯიდაც მოიხსენიება.
ასევე, არ დაგავიწყდეს, რომ ბერძნული ტოპონიმებიც გვქონდა: არქეოპოლისი, პიტიუნტი, გიენოსი. შენ ალბათ ლოგიკას მიჰყვები ბოლომდე და იტყვი, რომ სამეგრელოში ადრე სულ ბერძნები ცხოვრობდნენ.

არ დაგავიწყდეს მდინარე ცივიც, რომელიც სენაკის რაიონშია. მისი ნამდვილი სახელწოდებაც "ცივი" გგონია ალბათ.

mchreli

შემეშალა, არასვანურენოვანს უნდა მეთქვა.

უვა , გაიხსნა.
მარგალებ არძა ქიანაშ გიკიშაყარით.

ქართლ-კახეთი , იმერეთი
გურია და სამეგრელო
ყველა ჩვენი სამშობლოა
საყვარელი საქართველო.

ისე, აქ მარტივი, საყველპურო მეგრულის სწავლაც შეიძლება, დაინტერესებულთათვის

ისე ქართულ-მეგრული სასაუბრო თუ არსებობს?

არ ვიცი. სავარაუდოდ, არ არსებობს

This post has been edited by Shurige on 26 Jul 2011, 23:22

didou nana
ჰმ,პირიქით შენი ლოგიკაა ეგ რახან დასავლეთ საქართველოში ბევრი ზანური ტოპონიმებია ესეიგი ეგ ტერიტორია სულ ზანებით იყო დასახლებული,ეგ არ არის შენი ლოგიკა? და მთავარი არგუმენტი?მეც შენ მაგ ლოგიკას მივყევი მეტი არაფერი...
რას ქვია ერთ ენაზე მოლაპარაკე?ლაზური და მეგრული ერთი არაა,სხვადასხვა ენებია,500 წლის წინ დაიშალნენ,ისევე როგორც უფრო ადრე ზანური და ქართული,ეს სამივე მონათესავე ენაა(ასევე სვანურიც) და მერე რა რომ ერთმანეთისგან ასე ვთქვათ გაწყვეტილად ცხოვრობენ,ვთქვათ ლაზები და მეგრელები?რა მაგით რა დამტკიცდა?ამის გარდა როგორ წარმოგიდგენია(თუკი ლოგიკურად იმსჯელებ და არა იდეაფიქსზე მიყოლით) რომ ასე მასშტაბური გადასახლება ან ქართიზაცია მომხდარიყო(რაც იქ ქართები გადასახლების გარეშე შეუძლებელი იყო) და ამის შესახებ ერთი ბწკარიც კი არავის არაფერი დაუწერია იმ დროს და მომდევნო რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში,არადა მაგ დროს უკვე არსებობდა "ქართლის ცხოვრება",იყვნენ ბიზანტიელი ისტორიკოსები,იყვნენ სომეხი ისტორიკოსები იყვნენ არაბი ისტოიკოსები და ა.შ რომლებმაც იმ დროინდელ საქართველოს ცხოვრებაზე ძალიან ბევრი და უხვი მასალა დატოვეს.ესეთი მასშტაბური მოვლენა(მთელი ენობრივი არეალის ცვლა საკმაოდ დიდ ტერიტორიაზე და ათეულათასობით ადამიანის გადასახლება,თუნდაც მრავალი წლის განმავლობაში) როგორ გამოეპარათ ახსნა მითხარი მაგის?მითუმეტეს ეგ არ იყო რამე მივარდნილი ტერიტორია VIII საუკუნის შუამდე ბიზანტიის იმპერიის ერთერთი პროვინცია იყო,და საკმაოდ ცნობილიც იმდროინდელ მსოფლიოში.
კიდევ ერთი მაგალითი თვალსაჩინოებისთვის ლეონტი მროველს "ქართლის ცხოვრებაში" აღწერილი აქვს როგორ გადმოსახლდა IX საუკუნეში საქართველოში რამდენიმე ათეული ოჯახი ოსების,ასეთი წვრილმანი ფაქტი უწერია, და ამხელა მოვლენა როგორ გაეპარა?ან რატომ?ლოგიკაში ჯდება ეგ?
ამის გარდა ხომ წარმოუდგენელია ესეთი მასშტაბის "კოლონიზაცია" ფაქტობრივად მომხდარიყო ხოლო შემდეგ ასიმილაციაც და ამას არანაერი კონფლიქტი,სულ მცირე აურზაური მაინც რომ არ გამოეწვია,მაშინ როცა მიწა იყო ცხოვრების და გადარჩენის ერთადერთი წყარო.ხოდა უკანასკნელიც,ქართები რომ დასავლეთში გადასახლებულიყვნენ ესეიგი აღმოსავლეთ საქართველოდან უნდა წასულიყვნენ,მაგრამ "ქართლის ცხოვრება" არც არაბი მემატიანეები მოკლედ არავინ არცერთი წყარო არაფერს ამბობს რომ მაშინ ვინმეს აღმოსავლეთ საქართველო მიეტოვებინოს და დასავლეთში გადასულიყო,მასობრივად,არადა ეს უეჭველი ასახვას პოვებდა იმდროინდელ მატიანეებში..
ეხლა საღი გონებით მიპასუხე ასეთი რამე შესაძლებელი იყო მომხდარიყო,ყოველივე ამის გათვალისწინებით, და ამაზე არანაერი ცნობა არ გვქონოდა?

ეხლა რაც შეეხება ტოპონომებს,ჩემი წინაპრების სოფელი სამეგრელოში(დღეს კი აფხაზეთია მაგრამ ეგ სამეგრელოა სინამდვილეში) არის სოფელი საბერიო კომენტარები სადაური სიტყვაა ეგ ზედმეტია,ნოქალაქევს ყოველთვის ერქვა ნოქალაქევი და სუფთა ქართული სიტყვაა,სოფელი რუხიც ზანურია თუ უფრო ქართული? ეს ისე უცებ რაც მახსენდება,სოფლების დასახელებებში ჩახედვის გარეშე.
ისე კი სამეგრელოში პროცენტულად იმაზე გაცილებით მეტი ქართული დასახელებაა ვიდრე დანარჩენ საქართველოში მეგრული,მაგრამ შენგან განსხვავებით მე იმას არ ვამტკიცებ რომ ამის გამო სამეგრელოში ჯერ ქართები ცხოვრობდნენ და მერე მოვიდნენ მეგრელები,ეგ უბრალოდ ურთიერთობის შედეგია.

პ.ს. ბათუმზე რა მოიფიქრეთ,მეგრულია თუ არა?მეგრული ვიკიპედია ამბობს არისო,თურმე მანდ მეგრულად საუბრობდნენ მაგრამ მერე ჩამოსულებს ასიმილაცია მოუხდენიათ
ეხლა შეცვალეს და ლაზურიაო,ვითომ არაბებისგან დევნილმა ქართებმა მერე წაართვეს ლაზებს მაქაურობა,თუმცა კი არაბების დროს გადმოსახლების არცერთ ფაქტს მატიანეები არ იცნობენ მაგრამ მაინც

This post has been edited by ingfar on 26 Jul 2011, 23:26

ingfar

სხვადასხვა ენებია დღეს.
500 წლის წინ ერთი ენა იყო.
და სწორედ გურიასა და აჭარაში მესხური ტომების გამოჩენამ და ლაზ-მეგრელების გეოგრაფიულმა გაყოფამ გამოიწვია ამ ენების გახლეჩა.

არაბების შემოსევების შედეგად აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოდან დევნილების დიდი ნაკადი რომ მიაწყდა დასავლეთ საქართველოს, ამაზე არცერთ წყაროში არაფერი წერია ხო?

კი.
დასავლეთ საქართველოზე საერთოდ ძალიან მშრალი ცნობები გვაქვს თუ ხარ დაკვირვებული.

სა-ო მეგრულისთვის ისეთივე დამახასიათებელია, როგორიც ო-ე.
ქართულად იქნებოდა საბერიე და არა საბერიო.
ასევე ნოქალაქევი კი არა ნაქალაქევი უნდა ყოფილიყო, და სულ ეგ ერქვა კი არა, ჯიხანქუჯის ამბები გაიხსენენ, მანამდე კი არქეოპოლისი.
რაც შეეხება რუხს, არავინ იცის მისი ეტიმოლოგია.

შენ ხარ გიორგი სიჭინავას მიერ აღწერილი "ძვალიშ მატახალი"-ს რეალური მაგალითი

ისე ტრაპიზონზე გექნება შენ გაგონილი, მეგრელთა სოფელი რომ ერქვა ჯერ კიდევ პირველ საუკუნეში.
და, 1893 წელს რუსეთ-თურქეთის ომის დროს თვითონ ბათუმიდან გადასახლებული ლაზების შთამომავლები, ათასობით დღესაც ცხოვრობენ ანატოლიაში.
კვარიათი სულ რაღაც 60 წლის წინ თავიდან ბოლომდე ლაზური სოფელი იყო, დღეს მხოლოდ 4 ოჯახი დარჩა იქ ლაზური.

ingfar
ლაზური და მეგრული სხვადადსხვა ენა ახლა არის. ერთ დროს ერთი ენა იყო
ნოქალაქევს ნოქალაქუ ჰქვია, რაც მეგრული ფორმაა. ადრე ჯიხანქუჯი (ჯიხანქუიჯი, ჯიხანქუინჯი) ერქვა, რაც ძირ ციხეს, სათაო ციხეს ნიშნავს. ისე, არს ნო - ევი ფორმა არის მეგრულში უცხო. მაგალითად, ნოჯიხევი.
საბერიოში სა- თავსართი ქართულიზებული ფორმაა -ო ბოლსართი მეგრულია. მასე სამეგრელოსაც სამარგალო ჰქვია, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ქართული დასახელებაა.

This post has been edited by Shurige on 26 Jul 2011, 23:55

სხვადასხვა ენებია დღეს.
500 წლის წინ ერთი ენა იყო.
და სწორედ გურიასა და აჭარაში მესხური ტომების გამოჩენამ და ლაზ-მეგრელების გეოგრაფიულმა გაყოფამ გამოიწვია ამ ენების გახლეჩა.

არაბების შემოსევების შედეგად აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოდან დევნილების დიდი ნაკადი რომ მიაწყდა დასავლეთ საქართველოს, ამაზე არცერთ წყაროში არაფერი წერია ხო?

კი.
დასავლეთ საქართველოზე საერთოდ ძალიან მშრალი ცნობები გვაქვს თუ ხარ დაკვირვებული.

სა-ო მეგრულისთვის ისეთივე დამახასიათებელია, როგორიც ო-ე.
ქართულად იქნებოდა საბერიე და არა საბერიო.
ასევე ნოქალაქევი კი არა ნაქალაქევი უნდა ყოფილიყო, და სულ ეგ ერქვა კი არა, ჯიხანქუჯის ამბები გაიხსენენ, მანამდე კი არქეოპოლისი.
რაც შეეხება რუხს, არავინ იცის მისი ეტიმოლოგია.

შენ ხარ გიორგი სიჭინავას მიერ აღწერილი "ძვალიშ მატახალი"-ს რეალური მაგალითი

ისე ტრაპიზონზე გექნება შენ გაგონილი, მეგრელთა სოფელი რომ ერქვა ჯერ კიდევ პირველ საუკუნეში.
და, 1893 წელს რუსეთ-თურქეთის ომის დროს თვითონ ბათუმიდან გადასახლებული ლაზების შთამომავლები, ათასობით დღესაც ცხოვრობენ ანატოლიაში.
კვარიათი სულ რაღაც 60 წლის წინ თავიდან ბოლომდე ლაზური სოფელი იყო, დღეს მხოლოდ 4 ოჯახი დარჩა იქ ლაზური.

1)საიდან დასკვნა რომ ქართების შესვლამ გამოიწვია მეგრულის და ლაზურის გაყოფა,ზღაპრები არ დამიწყო,ფაქტი მაგის არის? თუ არა?იქნებ პირიქით მეგრელებმა და ლაზებმა შეავიწროვეს ქართები ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან?ერთი სიტყვაც კი არსად მაგაზე რასაც შენ წერ არ წერია ისტორიულ დოკუმენტებში..
მაგალითად სლავებიც გახლეჩილები არიან,სამხრეთ სლავები დასავლეთ და აღმოსავლეთ სლავებს არ ესაზღვრებიან,რუმინეთით არიან გამოყოფილი ერთმანეთისგან,მაგრამ ეგ იმას არ ნიშნავს რომ რუმინელებმა გახლიჩეს ეგენი,პირიქით სწორედ რომ სამხრეთ სლავები არიან ჩასახლებული მანდ,ხოლო რუმინელები სადაც ცხოვრობდნენ ადრე იქვე ცხოვრობენ
2)დიახ არცერთ წყაროში არაფერი წერია,რომ მოსახლეობის მასობრივი მიგრაციის მსგავს მაინ რამეს ქონოდა ადგილი,აღმოსავლეთიდან დასავლეთში.
3)რა შუაშია მწირი ისტორიული დოკუმენტები დასავლეთ საქართველოზე?ჯერ ერთი საკმაო წყაროები გვაქვს,მეორეც აღმოსავლეთზე ხომ უფრო მეტია,შენი აზრით ხოდა აღმოსავლეთიდან ამდენი ხალხი რომ დაიძრა მაგაზე რატომ დუმან ყველანი?
4)არადა ნეტავ რას ნიშნავს ქართულად სიტყვა რუხი ნეტა რა რთული გასაგებია
5)სამწუხაროდ მაგ შედევრს არ ვიცნობ "ძვალიშ მატახალი"
6)მერე რა რომ მეგრელების სოფელი ერქვა?რა მაგით?არზრუმის მიდამოებში XVII საუკუნეში ჯერ კიდევ ქართული სოფლები იყო და საეპისკოპოსო კათედრა არსებობდა მაგრამ ამით რა მტკიცდება?
ისე კი გეთანხმები ზანები(კერძოდ ლაზები) დღევანდელი ტრაპიზონის მიდამოში ცხოვრობდნენ და ცხოვრობენ ეხლაც,მაგრამ ეგ დასავლეთ საქართველოს თურმე ათვისებასთან ქართების მიერ რა კავშირშია?

პ.ს. ბათუმზე მიპასუხე ვისია?ლაზების თუ მეგრლების?
თუ იქნებ აჭარლებსაც ეთქმით ერთიორი მოკრძალებული სიტყვა
ბათუმზე?


Shurige
ერთ დროს,ზანებიც და ქართებიც ერთ ენაზე ლაპარაკობდნენ,ერთ დროს ქართო-ზანები და სვანებიც ერთ ენაზე ლაპარაკობდნენ,ერთ დროს,ასე წარმოიდგინე ირანელების და ისლანდიელების წინაპრებიც ერთ ენაზე ლაპარაკობდნენ(ინდოევროპელებია ორივე),დაბოლოს ერთ დროს,ჩვენ,პიგმეები და ჩინელებიც ერთ ენაზე ვლაპარაკობდით,და ამით რა?

This post has been edited by ingfar on 26 Jul 2011, 23:59

ingfar
აჭარა თავისთავდ ზანური სიტყვაა, რაც ეწერს ნიშნავს
ქართ. - ზან.
ე - ა
წ - ჭ

Shurige
ქსტაწი, მე მქონდა ერთი პატარა წიგნაკი,სადაც იყო მეგრული ლექსები და პარალელურად მისი ქართული თარგმანები,მაგრამ დავკარგე და ვეღარ მიპოვია.იქ რაც ლექსები იყო ის რო მესწავლა ეხლა საშუალო მეგრული მეცოდინებოდა.

მაგარია

მე იქით გეკითხები, - ლაპარაკობდნენ და რა, მერე? ვინმემ თქვა, არ ლაპარაკობდნენო?
მერე, ილაპარაკე იმ ენით, რომელზედაც ერთ დროს უკლებლივ ყველა ქართველური მოდგმის ადამიანი საუბრობდა და ამოიწურება პრობლემა ))))
გარწმუნებ ეგ ის ქართული არ არის, აქ რომ ვწერთ )))))

აქ საუბარი იყო ზანური ენის გაყოფაზე. გაშორდა ერთმანეთს იმიტომ, რომ ქართიზანურის დაშლის შემდეგ ზანურმა რომ ცალკე გააგრძელა განვითარება, ქართული მერე შეიჭრა. თორე ქართული იქვე რომ ყოფილიყო, შესაძლოა, არათუ ზანური, ქართიზანურიც არ დაშლილიყო და ერთად გაერგძელებინა განვითარება.

didou nana
Shurige
უკვე ამდენი ხანია გეკითხებით და პასუხს არ ,მაძლევთ,გამაგებინეთ,თუკი ეგ ჰიპოთეზა მართალია,რატომ მსოფლიოში არცერთი იმდროინდელი არცერთი წყარო არ იხსენიებს არაფერს,არც ერთ სიტყვასაც კი რომ მსგავსი გადასახლება თანაც მასობრივი და დროში საკმაოდ გაწელილი მოხდა,რამაც საბოლოო ჯამში ენობრივი ვითარების შეცვლა და ასიმილაცია გამოიიწვია,რატომ?
არც ქართული,არც ბიზანტიური,არც არაბული,არც სომხური არცერთი არაფერს ამბობს ამაზე,მოგიყვანეთ მაგალითები რომ გაცილებით უფრო მცირერიცხოვანი გადასახლებებია აღწერილი და დაფიქსირებული,ხოლო ზოგადად იმ პერიოდის საქართველოს ისტორია კარგადაა გაშუქებული, ხოდა რატომ?(არადა ეს მოვლენა მართლა რომ მომხდარიყო ეს იმხელა მასშტაბის ამბავი იქნებოდა,შეუმჩნეველი ვერ დარჩებოდა და ძირეულ სოციალურ-ეკონომიკურ ცვლილებებს გამოიწვევდა იმდროინდელი საქართველოში)რატომ შეითქვა ასე მთელი მაშინდელი მსოფლიო ისტორიოგრაფია, თქვენი ვერსიის წინააღმდეგ?

This post has been edited by ingfar on 27 Jul 2011, 00:11

შენი თვალით ოდესმე ერთი ისტორიული დოკუმენტი მაინც წაგიკითხავს ორიგინალში? ნებისმიერი ანუ.... მარიკა ლორთქიფანიძის ინტერპრეტირებულ ტექსტებს არ ვგულისხმობ... (ზრ ვენდობი არცერთ ისტორიკოს საერთოდ.. განსაკუთრებით ქართველებს.... საკმარისია სკოლის წიგნები წაიკითხოს ადამიანმა და გასაგებია როგორ ისტორიასაც გვიდებდნენ თავში ეგ "სახელმწიფოებრივად" მოაზროვნე მეცნიერები....