4 ფსიქოლოგიური ფუნქცია, იუნგის მიხედვით

იუნგი ამ ოთხ ფუნქციას ორ წყვილად ყოფდა:

რაციონალური ფუნქციები (განსჯითი): აზროვნება და გრძნობა . ისინი გვეხმარება დასკვნების გამოტანასა და შეფასებაში.

ირაციონალური ფუნქციები (აღქმითი): შეგრძნება და ინტუიცია . ისინი პასუხისმგებელნი არიან ინფორმაციის უშუალო მიღებაზე.

იუნგის თეორიის მიხედვით, ადამიანს ჩვეულებრივ ერთი ფუნქცია აქვს ყველაზე მეტად განვითარებული (დომინანტური), რომელიც განსაზღვრავს მის ტიპოლოგიას.

განვიხილოთ როგორ იცვლებიან და რითი განსხვავდებიან ეს ფუნქციები :

ექსტრავერზია და ინტროვერზია: როგორ იცვლება ეს ოთხი ფუნქცია იმის მიხედვით, ადამიანი გარეთაა მიმართული თუ შიგნით.

პრაქტიკული გამოყენება: როგორ დაედო საფუძვლად იუნგის ეს ფუნქციები თანამედროვე ტესტებს, როგორიცაა MBTI.


მოდი, ერთად გავერკვეთ ამ საინტერესო სისტემაში. იუნგის მიხედვით, ეს ოთხი ფუნქცია ორ წყვილად არის დაყოფილი და ისინი ერთგვარ „ოპოზიციაში“ დგანან ერთმანეთთან.

პირველ რიგში, მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ ეს ფუნქციები იყოფა აღქმით (როგორ ვიღებთ ინფორმაციას) და განსჯით (როგორ ვაფასებთ ამ ინფორმაციას) ფუნქციებად.

აი, როგორ ნაწილდება ისინი:

1. ინფორმაციის მიღების წყვილები (აღქმა)
ეს ფუნქციები პასუხისმგებელია იმაზე, თუ რას ვაქცევთ ყურადღებას სამყაროში:

შეგრძნება (Sensation) ორიენტირებულია აწმყოზე, ფაქტებზე და იმაზე, რაც ხუთივე გრძნობის ორგანოთი აღიქმება. ასეთი ადამიანი ხედავს იმას, რაც არის „აქ და ახლა“.

ინტუიცია (Intuition) : ორიენტირებულია მომავალზე, შესაძლებლობებზე, სიმბოლოებსა და კავშირებზე. ასეთი ადამიანი ხედავს იმას, რაც „შეიძლება მოხდეს“.

იუნგის თეორიაში შეგრძნება და ინტუიცია საპირისპირო პოლუსებია. თუ ადამიანს შეგრძნებითი ფუნქცია აქვს ძალიან განვითარებული (დომინანტური), მაშინ მისი ინტუიციური მხარე, როგორც წესი, ყველაზე ნაკლებად გაცნობიერებული და „დაჩრდილულია“. შესაბამისად, ის, ვინც ტიპური შეგრძნებითია, არ არის ტიპური ინტუიტიური.

2. გადაწყვეტილების მიღების წყვილები (განსჯა)
ეს ფუნქციები გვეხმარება მიღებული ინფორმაციის გადამუშავებასა და შეფასებაში:

აზროვნება (Thinking) : ინფორმაციას აფასებს ლოგიკით, ობიექტური ჭეშმარიტებით და პრინციპებით. სვამს კითხვას: „არის თუ არა ეს ლოგიკური?“.

გრძნობა (Feeling) : ინფორმაციას აფასებს ღირებულებებით, ჰარმონიით და ადამიანური ფაქტორით. სვამს კითხვას: „არის თუ არა ეს სასიამოვნო ან ღირებული ჩემთვის და სხვებისთვის?“.

აქაც, თუ ადამიანი გადაწყვეტილებებს ძირითადად ცივი ლოგიკით იღებს (აზროვნება), მისი გრძნობითი ფუნქცია ნაკლებად განვითარებული რჩება.
* * *


იუნგის თეორიისა და თანამედროვე ნეირობიოლოგიის გადაკვეთაზე რომ ვიმსჯელოთ, მნიშვნელოვანია განვასხვავოთ პიროვნების ბირთვი (ტემპერამენტი) და უნარების განვითარება (ქცევა).
ბიოლოგიური და ფსიქოლოგიური რეალობა
დომინანტური ფუნქციის მდგრადობა: იუნგი თვლიდა, რომ ჩვენი ძირითადი ფუნქცია (მაგალითად, „გრძნობითი“) არის ჩვენი ფსიქიკის საყრდენი. ბიოლოგიურად, ეს ნიშნავს ტვინის გარკვეული უბნების და ნეირონული კავშირების მეტ აქტივობას ინფორმაციის გადამუშავებისას.

„უცბად“ გახდომის სირთულე: ბიოლოგიური თვალსაზრისით, ფუნქციის რადიკალური და მყისიერი შეცვლა (მაგალითად, გრძნობიდან ინტუიციაზე გადასვლა) ბუნებრივ პირობებში თითქმის შეუძლებელია, რადგან ნეირონულ ქსელებს ჩამოყალიბებისთვის დრო სჭირდება. თუმცა, არსებობს ფაქტორები, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს მკვეთრი ცვლილება:

ძლიერი სტრესი ან ტრავმა: ამ დროს ფსიქიკამ შეიძლება აამოქმედოს აქამდე გამოუყენებელი რესურსები.

ნეიროპლასტიკურობა: ტვინს აქვს უნარი შექმნას ახალი კავშირები, რაც საშუალებას გვაძლევს „ვისწავლოთ“ სხვა ფუნქციების ენა.

ინტუიცია vs გრძნობა
გრძნობითიდან ინტუიტიურზე გადასვლა. იუნგის სისტემაში ეს ორი ფუნქცია სხვადასხვა კატეგორიაშია:

გრძნობა არის ინფორმაციის შეფასების (განსჯის) გზა.

ინტუიცია არის ინფორმაციის მიღების (აღქმის) გზა.

ეს ნიშნავს, რომ თქვენ არ გჭირდებათ გრძნობის „წაშლა“, რომ ინტუიცია გამოიყენოთ. ისინი ერთმანეთს არ გამორიცხავენ, პირიქით — შეიძლება მათი გაერთიანება.


ნეიროპლასტიკურობის გზა: როგორ შეგვიძლია ბიოლოგიურად „ვავარჯიშოთ“ ტვინი, რომ ინტუიციური აღქმა გაგვიძლიერდეს?
* * *
იუნგისეული ინდივიდუაცია: როგორ ხდება ასაკთან ერთად სხვადასხვა ფუნქციების ინტეგრირება და რატომ ხდება ეს პროცესი?

ტრავმული ცვლილებები: რამდენად სტაბილურია პიროვნული სტრუქტურა გარეგანი ზემოქმედებისას?

This post has been edited by Polarizing on 31 Jan 2026, 00:30

თუ ვინმეს გამოადგება, სქემას დავამატებ თვალსაჩინოებისთვის

Genevieve
დიდი მადლობა თემის გამდიდრებისთვის
* * *
როდესაც კარლ იუნგის 4 ფუნქციას (აზროვნება, გრძნობა, შეგრძნება, ინტუიცია) ექსტრავერსიისა და ინტროვერსიის განზომილებას ვუმატებთ, ვიღებთ 8 ფსიქოლოგიურ ტიპს. იუნგი თვლიდა, რომ თითოეული ფუნქცია სრულიად სხვაგვარად ვლინდება იმის მიხედვით, ყურადღება გარე სამყაროზეა ფოკუსირებული თუ შინაგან განცდებზე. სათითაოდ განვიხილოთ ეს რვა "ფუნქცია-ორიენტაცია":


1. რაციონალური (განსჯითი) ფუნქციები ეს ფუნქციები პასუხისმგებელია გადაწყვეტილების მიღებასა და ინფორმაციის ორგანიზებაზე.ფუნქციაექსტრავერტული (E)ინტროვერტული
(I)აზროვნება (T) Te: ორიენტირებულია ობიექტურ ფაქტებზე, წესებზე, ეფექტურობასა და გარე სამყაროს მოწესრიგებაზე.
Ti: ორიენტირებულია შინაგან ლოგიკურ სიზუსტეზე, სისტემების გაგებასა და იმაზე, თუ როგორ მუშაობს რაღაც პრინციპულ დონეზე.გრძნობა
(F) Fe: ორიენტირებულია სოციალურ ჰარმონიაზე, სხვების ემოციებსა და საზოგადოებაში მიღებულ ღირებულებებზე.
Fi: ორიენტირებულია შინაგან ღირებულებებზე, პირად მორალსა და იმაზე, თუ რამდენად ავთენტურია განცდა საკუთარი თავისთვის.

2. ირაციონალური (აღქმითი) ფუნქციები ეს ფუნქციები განსაზღვრავენ იმას, თუ როგორ ვიღებთ და "ვიწოვთ" ინფორმაციას სამყაროდან.
ფუნქცია ექსტრავერტული (E)ინტროვერტული (I)შეგრძნება
(S) Se: ორიენტირებულია "აქ და ახლა" მომენტზე, ფიზიკურ დეტალებზე, მძაფრ შეგრძნებებსა და გარემოზე უშუალო რეაგირებაზე.
Si: ორიენტირებულია წარსულ გამოცდილებაზე, შინაგან ფიზიკურ აღქმასა და დეტალების შედარებაზე იმასთან, რაც ადრე უკვე ნახა.ინტუიცია
(N) Ne: ორიენტირებულია გარე სამყაროში არსებულ პოტენციალზე, იდეების გენერირებასა და სხვადასხვა შესაძლებლობების კავშირზე.
Ni: ორიენტირებულია შინაგან ხილვებზე, ფარულ მნიშვნელობებზე, მომავლის წინასწარჭვრეტასა და ერთიანი სურათის დანახვაზე.