ქართველთა ეთნოგენეზი

(IMG:https://img.forum.ge/J_PinSiJfinEeo.jpg)

ქართველთა ეთნოგენეზი - ეს ჯერ კიდევ განხილვის საგანია, უამრავი კითხვებითა და თეორიებით. ქართველთა სახელმწიფოებრიობის ისტორია დაახლოებით 3000 წელს ითვლის. ქართველური ენის-ენების ჩამოყალიბებისა და დაყოფის საკითხიც თეორიებითა და ვარაუდებითაა სავსე,

თანამედროვე ეპოქაში უკვე საკმაოდ აქტუალური გახდა ეთნოსების წარმომავლობის გამორკვევა გენეტიკური ანალიზების დახმარებით, ქართველები და განსაკუთრებით დასავლეთ ქართველები გამოირჩევიან ყველაზე მაღალი კავკასიური წარმოშობით რეგიონსა და მსოფლიოში. სამარხების გენეტიკური ანალიზებით თანამედროვე ქართველები თითქმის ყველა კულტურასთან ავლენენ ყველაზე ახლო აუტოსომურ მსგავსებას, მაგალითად როგორიცა - დარკვეთი-მეშოკო, მაიკოფი, მტკვარ-არაქსი, თრიალეთი, კოლხეთი, ყობანი და სამთავროს კულტურები. მაგრამ მხოლოდ ზოგიერთ კულტურასთან ავლენენ მამისეული ხაზით(Y-DNA) კავშირს და ჯერ კიდევ გაურკვეველია კოლხეთის და სამთავროს კულტურების გარდა სხვა კულტურებში რა ენებზე საუბრობდნენ.



წინა თემის ლინკი
ქართველთა ეთნოგენეზი

This post has been edited by ცერცვა. on 20 Nov 2025, 15:34

ფიქსირ.............................................................................

ცერცვა.
შულავერი სპეციალურად გამოტოვე ხო?:D
გინდა პირველივე გვერდზე დაგიმთავრო თემა? ;)

აი პროტო ქართლის დედის წარმოშობის ადგილი
(IMG:https://img.forum.ge/P_PijjiWWinELT.png)

This post has been edited by Laughing-Buddha on 20 Nov 2025, 22:03

Laughing-Buddha

აუტოსომებით არ აქვს კავშირი და რანაირად დამემატებინა.
სომხებთან უფრო ახლოს არიან, იმიტომ რომ ნეოლითელები იყვნენ და ანატოლიურ-ზაგროსული და ა.შ. ნქზავი ჩანს.
* * *
Laughing-Buddha

ქართველური არ გავს ამ ფერმერულ ენას და არ მჯერა მაგ ფერმერობის...
საკმაოდ ღარიბი ჩანზ ფერმერულისთვის, გარდა იმისა რომ მოგვიანებით აქვს რაღაცები ნასესხები, პროტო-ქართველურ დონეზე ვერ ვხედავ რომ ფერმერულია...

მნაცკანა მოვიდეს და ამაზე თავისი ვარაუდი გაგვაცნოს. : ))


ღვინო კი საერთოდ არ გავს ფერმერის გაკეთებულს, რო რამე ანატოლიაში გააკეთებდა და არა აქ კავკასიაში. კოტიელებზე მაქვს მე ეჭვი რომ მაგათი გაკეთებულია.

This post has been edited by ცერცვა. on 20 Nov 2025, 22:01

კულტურების მიხედვით რაფერ დაადგინეთ რა ენაზე საუბრობდნენ ?

დაიდოს მეთოდოლოგია .

butkuj

ანუ სამთავროს და კოლხური კულტურა არ მიგაჩნია ქართველურად? :დ

Dehumanizer
თუ ასეთი ადიღეური მიგრაციები იყო გურიაში, რომ ტოპონიმიკაში კვალი დატოვეს, სამეგრელოში რატომ არ ვხვდებით ანალოგიურ მოვლენას? გურიაში ჩასასვლელად ჯერ სამეგრელო არ უნდა გაევლოთ?

ცერცვა.

8000 წლის წინანდელ სამარხებზე საუბრობ რომლებიც სულ ახალი მიგრირებული იყო რეგიონში, რანაირად ექნება ახლანდელ ჩვენს გენეტიკასთან კავშირი?

დღევანდელი სომხები წარმოადგენენ იმ ადგილზე შემდგომ მცხორები ხალხების, გენეტიკურ მემკვიდრეებს, სადაც ეგ კულტურა იყო თავიდან გავრცელებული (მერე კიდევ მიგრირდა), ყველაზე ახლოს იქნებიან აბა რა, ოღონდ მხოლოდ სხვა თანამედროვეებთან შედარებით, თორემ დროის ინტერვალით უფრო ახლოს მყოფი, მაგალითად ადრეული მაიკოფული აუტოსომები შეიძლება უფრო ახლოს იყოს, თუ არა და შორიახლოს მაინც იქნება... გეგულება სადმე ერთობლივი ცხრილი შედარებისთვის?

ფერმერების ყველაზე მნიშვნელოვანი დამახასიათებელი იყო ის რომ მატრიარქატული საზოგადოება იყო, შესაბაბისად ყველაზე მნიშვნელოვანი, მთავარი ადამიანი მათ შორის იყო დედა, ასევე მთავარი ღვთაებები ნაყოფიერების ღმერთები, ადგილის დედა და ა.შ. ახლა მე შენ გეკითხები: დღეს არსებულ ენებს შორის, არსებობს სადმე კიდევ ენა, რომელიც იმაზე მეტად თუ არა მსგავსად მაინც აფასებდეს და იყენებდეს სიტყვა "დედას" როგორც ქართველურები ვიყენებთ?
ქალაქებს შორის ყველაზე მთავარი- დედაქალაქი
ბოძებს შორის ყველაზე საიმედო- დედაბოძი
ჭურებს შორის ყველაზე დიდი -დედაჭური
მიწის დედა, დედამიწა. მოკლედ დედა წმინდაა ჩვენთვის.
ქართველის გაბრაზება თუ გინდა დედა უნდა შეაგინო, მენტალიტეტში გვაქვს ეგ. სხვა უმეტესობისთვის დედის გინება ჩვეულებრივი იდინახუივითაა, მაგალითად რუსი კაზიოლის წოდებაზე უფრო წამოგეჭიმება ვიდრე დედის გინებაზე.
აი მამაზე კი არსებობს სიტყვები: მამაძაღლი, მამამიფსმული და ა.შ.
სადღეგრძელოებში ვერ ქაჩავ შენ ეტყობა:)

ჭურჭლის ანუ კერამიკის გარეშე, რაც არ ჰქონდა, ჩემს ფეხებს დაწურავდა დათვიტყანია კოტიელი ღვინოს... მაქსიმუმ ქიშმიში ეჭამა :D
სამაგიეროდ ქონდა რაჭული ვიჩინა და ალბათ ორმოთონეშიც შეეძლო სადმე გოჭის იმერულად შეწვა. იფ იფ ;)
* * *
ცერცვა.

ეგრე მარტივადაც არაა საქმე
მასე სიტყვა "ბრინჯაოც" ნასესხები გვაქვს, შენ კი კოლხურ მეტალურგიულ კულტურაზე გაქვს პრეტენზია? შენივე ლოგიკას ეწინააღმდეგება.

This post has been edited by Laughing-Buddha on 21 Nov 2025, 00:58

ვარაზვაჩე

ჯერ ერთი სამეგრელო იყო ერთი დიდი ჭაობი და საცხოვრებლად სპეციფიკური
მეორეც ჩრდილოეთიდან არა, სამხრეთიდან მოვიდნენ
მესამე, შესანიშნავად იცოდნენ ზღვით გადაადგილება...

პს. რაც შეეხება ტოპონიმებს, სომხურ ფორუმებს მაგონებს. რომ დავუდებდი ქართულ, ხურიტულ და კავკასიურ ტოპონიმებს "ველიკაია არმენიაში" - "ტაკიე სლავა უ ნას ტოჟე იესწ არა" და მოყვებოდნენ თითიდან გამოწოვილ არგუმენტებს :lol:
* * *
Laughing-Buddha
შულავერის არა მგონია, უფრო აღმოსავლეთ კავკასიური უნდა იყოს

ფერმერებზე გეთანხმები, მაგრამ მიწათმოქმედ, რადგან მეცხოველეობაში ბევრი ნასესხობაა...

This post has been edited by Efil on 20 Nov 2025, 23:51

Laughing-Buddha

რა გინდა? :დ
კავშირი არანაირი არ აქვს ჯერ-ჯერობით და რა დამეწერა? აი, ბუდას სჯერა რომ შულავერის კულტურიდან არიან ქართველურები მაგრამ კავშირი არ ჩანს მეთქი?
მე არ მჯერა, შენ შეგიძლია მქგაზე ცალკე თემა გახსნა.

ჯობია შულავერის აუტოსომი ნახო, რა უფრო ახლოს არ იყვნდნ საერთოდ კავკასიური პროფილის და მაიკოფი ნაღდად კავკასიური პროფილითაა ანუ ვგულისხმობ რომ დომინანტური ადმიქსი აქვს კავკასიელი მონადირის.

ეს ძალიან გვიანდელი მოვლენაა და ამის შულავერთან დაკავშირება უბრალოდ ახირებას გავს შენი მხრიდან. ქართო-ზანების პერიოდში დიდი ალბათობით ჰქონდათ ფერმერებთან კავშირი ან შერევა რაც ისედაც ჩანს და ამას არც არავინ უარყოფს... აი სვანური ეგეთი მდიდარი არ ჩანს ფერმერული გავლენით ან მნაცკანა შემოვა და შემისწორებს თუ ვცდები. :დ

მონადირეებს ალკოჰოლის გამოგონებისთვის სულაც არ დასჭირვებიათ კერამიკის გამოგონება, ასე რომ შენ ლოგიკა მცდარია.

კერამიკა შენახვა-გავრცელება-ვაჭრობისთვისაა.

არაფერს არ ვეწინააღმდეგები.
კოლხეთი ბრინჯაოს ხანის პერიოდისაა და მაგ დროს ათასი ვინმე ცხოვრობდა გარშემო, რაკე რომ ესესხათ არაფერია გასაკვირი.

საერთოდ კოლხეთის კულტურის შექმნა უცნაურად ემთხვევა მაიკოფის განადგურებას და რატომღაც მაიკოფის მდიდარი მეტალურგიული კულტურის შემდეგ უცებ კოლხეთის მეტალურგიული კუკტურა ჩნდება. საერთოდ არ მგონია მე პირადად ეს შემთხვევითი.

დაასევე საკითხავია ისიც კოლხუ4ი კუკტურა ქართო-ზანური იყო თუ პროტო-სვანური თავდაპირველად თუ ორივე ერთად.

ცერცვა.

გვიანდელი მაიკოფელები არიან, ადგილობრივებთან შერევის შედეგად გადაგვარებული, ყოფილი შულავერები. მაგიტომაც გაუხდათ დომინანტი CHG. აი ადრეული მაიკოფელები კი უფრო შედარებით ახლოს არიან შულავერის კულტურის რეგიონში გავრცელებულ აუტოსომებთან

ერთად ვნახოთ
დახედე პარალელები აშკარაა(უცებ რაც ვნახე) ეს კი საფუძველს იძლევა, რომ ეგ ცხრილები გაერთიანდეს და ისე შედარდეს, ოღონდ ნიმუშების შერჩევას დიდი მნიშვნელობა აქვს როგორც მოგეხსენება, 10 ერთმანეთის მსგავსი სომხურები და ერთი მაიკოფული ნიმუში რომ ჩაისვას და შულავერთან შედარდეს, შეიძლება უახლოეს საუკეთესო ათეულში 10ვე სომხური ამოვარდეს. მრავალფეროვნება აჯობებდა )
(IMG:https://img.forum.ge/P_PirIijjinE70.png)

ღვინო დაგიყენებია? რაში შეიძლება მონადირე კოტიელს ღვინო ჩაეყენებინა და რამდენი?
საწნახელის მსგავს რამეს თუ აღმოაჩენენ რომელიმე გამოქვაბულში, მაშინ კიდე დავიჯერებ :)

This post has been edited by Laughing-Buddha on 21 Nov 2025, 03:28

ვარაზვაჩე

ასეთ რამეს, რასაც გვიმტკიცებენ, უბრალოდ მიგრაცია კი არა, მსხვილი კომპაქტური დასახლებები სჭირდება. ამის არანაირი ნიშან-კვალი არ ჩანს.

ჯანაშიას გამოგონებაა ეგ "ჩერქეზული" ტოპონიმიკა. მოდა იყო ასეთი, ადიღ-აფხ. ნაკვალევი "ეპოვნათ" დასვლეთ საქართველოში. ჩიქობავა ჭანურის მორფოლოგიაშიც კი "პოულობდა" აფხაზურ კვალს... ყოვლად უსაფუძვლოდ.

როცა მოვიცლი, კიდევ გაჩვენებთ გურიის მასეთ "ჩერქეზულ" მიკროტოპონიმებს და მიკროჰიდრონიმებს, რომლებიც სინამდვილეში ზანურია და ზანურ-ქართული მიკრო-სახელების სრულ გარემოცვაში არიან.

This post has been edited by მნაცაკანა on 21 Nov 2025, 09:05

ცერცვა.

წინა თემა 2012-2025-მდე გაგრძელდა.

შეჯამება შეგიძლია გააკეთო? მოკლედ რა იყო სისულელე მაგ 13 წლის განმავლობაში ნათქვამი და რა არა.
* * *
მოცემულია მდინარეების სახელები ანტიკური წყაროების მიხედვით.

ყველაფერი სწორადაა? მდინარეების სახელებზეც ხო დავა მიდის ხოლმე აქ.
* * *
(IMG:https://img.forum.ge/J_PiLLijjinER7.jpg)

…………….

Efil

სისულელეებს წერ, ასე გააგრძელე.

სამხრეთიდან თუ მოვიდნენ აფხადიღები, რომელ საუკუნეში მოვიდნენ, ერთი გაშალე შენი ჰიპოთეზა, კაცურად, და მალთაყვა და ბობოყვათი რომელი საუკუნის ტოპონიმები გგონია, ეგეც არ დაგვიმალო, მაინტერესებს სადამდე გაშლის ფრთებს შენი ფანტაზია. ისიც გვითხარი, აფხაზური და ადიღეური ენების დივერგენცია როდის მოხდა და გურიაში ფხაზურ-ადიღეური ერთობის დროინდელი ტოპონიმებია შემორჩენილი თუ უკვე გაყოფილი აფხაზურის ან ადიღეურის.

This post has been edited by ვარაზვაჩე on 21 Nov 2025, 11:58

ვარაზვაჩე
შეიძლება რაღაც რაციონალური მიზეზი ქონდათ, ან ვიღაც გამოთხოვდა და ამალად გამოყვნენ, როგორც ჩერქეზიშვილები კახეთში
ყოველ შემთხვევაში რომ გურიაში "კავკასიელებიც" ცხოვრობდნენ ამაზე გიულდენშტედსაც აქვს ცნობა